
World Health Day : आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत आरोग्याकडे दुर्लक्ष करणे अनेकांना महागात पडत आहे. विशेषतः वयाची 30 वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर शरीरात विविध बदल होऊ लागतात, ज्यामुळे अनेक आजारांचा धोका वाढतो. त्यामुळे वर्ल्ड हेल्थ डेच्या निमित्ताने प्रत्येक महिला आणि पुरुषाने नियमित आरोग्य तपासणी करणे अत्यंत गरजेचे आहे. योग्य वेळी चाचण्या केल्यास गंभीर आजार टाळता येतात आणि निरोगी आयुष्य जगता येते.
वयाच्या 30 नंतर उच्च रक्तदाब (High Blood Pressure) आणि हृदयविकारांचा धोका वाढू लागतो. त्यामुळे दर 6 महिन्यांनी ब्लड प्रेशर तपासणे गरजेचे आहे. यासोबतच ECG, लिपिड प्रोफाइल सारख्या चाचण्या केल्यास हृदयाच्या आरोग्याची अचूक माहिती मिळते. अनेक वेळा सुरुवातीला कोणतीही लक्षणे दिसत नाहीत, पण तपासणी केल्यास आजार लवकर ओळखता येतो. नियमित तपासणीमुळे हार्ट अटॅक आणि स्ट्रोकचा धोका कमी करता येतो.
आजकाल तरुणांमध्येही मधुमेहाचे प्रमाण झपाट्याने वाढत आहे. त्यामुळे 30 वर्षांनंतर फास्टिंग ब्लड शुगर आणि HbA1c चाचणी करणे आवश्यक आहे. विशेषतः कुटुंबात मधुमेहाचा इतिहास असल्यास ही चाचणी अधिक महत्त्वाची ठरते. वेळेवर शुगर नियंत्रणात ठेवली तर किडनी, डोळे आणि नर्व्हस सिस्टीमवर होणारे दुष्परिणाम टाळता येतात. त्यामुळे ही चाचणी नियमितपणे करणे गरजेचे आहे.
महिलांमध्ये विशेषतः थायरॉईड समस्या मोठ्या प्रमाणात दिसून येतात. थायरॉईड चाचणी (TSH) केल्यास वजन वाढ, थकवा, केस गळणे यांसारख्या समस्यांचे कारण शोधता येते. तसेच पुरुषांनीही हार्मोनल असंतुलन तपासण्यासाठी काही चाचण्या करणे आवश्यक आहे. हार्मोनल बॅलन्स योग्य ठेवणे हे एकूण आरोग्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे असते.
30 नंतर काही कॅन्सरच्या प्राथमिक चाचण्या करणे फायदेशीर ठरते. महिलांनी पॅप स्मिअर आणि ब्रेस्ट चेकअप करावा, तर पुरुषांनी प्रोस्टेटसंबंधित तपासणी करणे गरजेचे आहे. यासोबतच व्हिटॅमिन D आणि B12 चाचण्या केल्यास शरीरातील कमतरता ओळखता येते. योग्य वेळी उपचार घेतल्यास गंभीर आजार टाळता येतात.
फक्त चाचण्या करून चालत नाही, तर त्यानुसार जीवनशैलीत बदल करणेही आवश्यक आहे. नियमित व्यायाम, संतुलित आहार, पुरेशी झोप आणि ताण नियंत्रण या गोष्टी आरोग्यासाठी महत्त्वाच्या आहेत. वर्षातून किमान एकदा फुल बॉडी चेकअप केल्यास संपूर्ण आरोग्याचा आढावा घेता येतो. यामुळे दीर्घकाळ निरोगी राहण्यास मदत होते.