White Tiger : ५५६ किमीचा प्रवास करून 'तेजस' देहराडूनमध्ये दाखल, उत्तराखंडला मिळाला पहिला पांढरा वाघ

'तेजस' नावाचा एक रुबाबदार पांढरा वाघ ग्वाल्हेरहून डेहराडून प्राणीसंग्रहालयात दाखल झाला आहे. प्राणी विनिमय कार्यक्रमांतर्गत तो इथे आला असून, उत्तराखंडमध्ये पाहायला मिळणारा हा पहिलाच पांढरा वाघ ठरला आहे.

मुंबई : 'तेजस' नावाचा एक अत्यंत रुबाबदार पांढरा वाघ आता डेहराडून प्राणीसंग्रहालयात दाखल झाला आहे. ग्वाल्हेर प्राणीसंग्रहालयातून प्राणी विनिमय कार्यक्रमांतर्गत (tiger exchange programme) त्याला इथे आणण्यात आलंय. विशेष म्हणजे, उत्तराखंड राज्याला मिळालेला हा पहिलाच पांढरा वाघ आहे. पांढरा रंग, अंगावरचे काळे पट्टे आणि निळे डोळे यामुळे तेजस आता या प्राणीसंग्रहालयाचा नवा स्टार बनला आहे. पण, पर्यटकांना त्याला पाहण्यासाठी थोडी वाट पाहावी लागणार आहे. कारण, नव्या वातावरणाशी जुळवून घेण्यासाठी आणि त्याच्या आरोग्यावर लक्ष ठेवण्यासाठी अधिकाऱ्यांनी त्याला सध्या क्वारंटाईन (quarantine) ठेवलं आहे.

प्राणी विनिमय कार्यक्रमांतर्गत तेजसची एन्ट्री

डेहराडून आणि ग्वाल्हेर प्राणीसंग्रहालयामध्ये झालेल्या एका विशेष करारांतर्गत तेजसला डेहराडूनला आणण्यात आलं आहे. या बदल्यात, डेहराडून प्राणीसंग्रहालयातून 'भोला' नावाच्या जवळपास पाच वर्षांच्या रॉयल बंगाल टायगरला ग्वाल्हेरला पाठवण्यात आलं आहे.दोन्ही ठिकाणची वन्यजीव विविधता वाढवणे आणि संवर्धनाला हातभार लावणे, हा या देवाणघेवाणीमागचा मुख्य उद्देश असल्याचं अधिकाऱ्यांनी सांगितलं.

५५६ किलोमीटरचा रस्ता प्रवास

ग्वाल्हेर ते डेहराडून असा तब्बल ५५६ किलोमीटरचा प्रवास तेजसने एका खास डिझाईन केलेल्या रेस्क्यू वाहनातून पूर्ण केला.

डेहराडून प्राणीसंग्रहालयाच्या रेंजर आणि प्रभारी दीक्षा भट्ट यांनी सांगितलं की, या प्रवासाला १२ ते १४ तास लागले. वाघाच्या सुरक्षेची काळजी घेण्यासाठी आणि त्याच्या प्रकृतीवर लक्ष ठेवण्यासाठी पशुवैद्यकीय अधिकारी आणि वनविभागाच्या कर्मचाऱ्यांची १३ जणांची टीम या प्रवासात त्याच्यासोबत होती.

तेजस २० दिवसांसाठी क्वारंटाईन

डेहराडूनला पोहोचल्या पोहोचल्या तेजसला लगेच पर्यटकांसाठी खुल्या पिंजऱ्यात सोडण्यात आलेलं नाही. दुसऱ्या ठिकाणाहून आणलेल्या कोणत्याही प्राण्याला पर्यटकांसमोर आणण्यापूर्वी काही काळ निरीक्षणाखाली आणि क्वारंटाईन ठेवावं लागतं, असा प्राणीसंग्रहालयाचा नियम आहे.

त्यामुळे तेजस आता पुढचे सुमारे २० दिवस क्वारंटाईनमध्ये राहील. या काळात फक्त त्याचा केअरटेकर आणि पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्यांनाच त्याच्याजवळ जाण्याची परवानगी असेल.

तो नव्या वातावरणाशी कसा जुळवून घेतोय, त्याचा आहार आणि वागणूक कशी आहे, यावर प्राणीसंग्रहालयाचे कर्मचारी बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत. हे सगळं सुरळीत झाल्यावरच त्याला पर्यटकांसाठी खुल्या जागेत आणलं जाईल.

पर्यटकांना महिनाभर वाट पाहावी लागणार

उत्तराखंडचा हा पहिला पांढरा वाघ पाहण्यासाठी उत्सुक असलेल्यांना अजून थोडी वाट पाहावी लागेल. प्राणीसंग्रहालय प्रशासनाच्या माहितीनुसार, साधारण महिनाभरानंतर तेजसला पर्यटकांसाठी खुल्या पिंजऱ्यात आणलं जाईल.

वन्यजीव सप्ताहाच्या (Wildlife Week) निमित्ताने तेजसच्या नव्या पिंजऱ्याचं उद्घाटन करण्याचा अधिकाऱ्यांचा विचार आहे, पण अद्याप यावर अंतिम निर्णय झालेला नाही.

नव्या जागी येऊनही तेजसने आपल्या पिंजऱ्याची पाहणी करायला सुरुवात केली आहे. हा तरुण वाघ हवेचा वास घेताना, आजूबाजूच्या परिसराचा अंदाज घेताना आणि हळूहळू आपल्या नव्या घराशी जुळवून घेताना दिसला.

तेजस पांढरा का आहे?

पांढरा वाघ ही काही वेगळी प्रजात किंवा जात नसते. एका दुर्मिळ जनुकीय बदलामुळे (genetic trait) त्यांचा रंग असा दिसतो. अल्बिनो (albino) प्राण्यांसारखे ते नसतात, कारण पांढऱ्या वाघांच्या अंगावर काळे पट्टे कायम असतात. हा फक्त बंगाल टायगरचाच एक रंगीत प्रकार मानला जातो.

याच वेगळ्या आणि आकर्षक रंगामुळे पांढरे वाघ जगभरातल्या प्राणीसंग्रहालयांमध्ये पर्यटकांच्या आकर्षणाचं केंद्र ठरतात.

डेहराडून प्राणीसंग्रहालयाचं महत्त्व वाढणार

पूर्वी 'मालसी डिअर पार्क' म्हणून ओळखलं जाणारं डेहराडून प्राणीसंग्रहालय मसुरी रोडवर शिवालिक पर्वतरांगांच्या पायथ्याशी आहे. वन्यजीव संवर्धन, जैवविविधता वाढवणे, शिक्षण आणि बचाव कार्य यावर या प्राणीसंग्रहालयाचा भर असतो.

डेहराडून शहराच्या मध्यवर्ती भागापासून आणि घंटाघरपासून हे ठिकाण ९ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. मसुरीला जाणाऱ्या पर्यटकांसाठीही हे एक लोकप्रिय ठिकाण आहे.

वन्यजीव पर्यटनाला मिळणार चालना

तेजसच्या आगमनामुळे डेहराडूनच्या वन्यजीव आणि पर्यटन क्षेत्रात आणखी एका मोठ्या आकर्षणाची भर पडली आहे. राजाजी नॅशनल पार्क, शिवालिक टेकड्या आणि मसुरीचा निसर्गरम्य रस्ता यामुळे इथे आधीच पर्यटकांची गर्दी असते. आता या पांढऱ्या वाघामुळे इथल्या वन्यजीव पर्यटनाला आणखी मोठी चालना मिळेल.

क्वारंटाईनचा काळ संपून तेजस एकदा का नव्या वातावरणाशी एकरूप झाला, की तो डेहराडून प्राणीसंग्रहालयाचं सर्वात मोठं आकर्षण ठरेल आणि या ठिकाणाची ओळख आणखी मजबूत करेल.