विक्रमोत्सव २०२६: उज्जैनमध्ये महापर्व सुरू, CM यादव यांची सन्मान घोषणा

उज्जैनमध्ये विक्रमोत्सव २०२६ चा शुभारंभ करताना मुख्यमंत्री मोहन यादव यांनी सम्राट विक्रमादित्य आंतरराष्ट्रीय सन्मानाची घोषणा केली. त्यांनी उज्जैनचा सांस्कृतिक वारसा, सिंहस्थ तयारी, क्षिप्रा नदी संवर्धन कार्यक्रमांवरही प्रकाश टाकला.

भोपाळ. डॉ. मोहन यादव म्हणाले की, उज्जैन शतकानुशतके धर्म, ज्ञान, विज्ञान आणि संस्कृतीची ज्योत तेवत ठेवत आहे. हाच वारसा आणि विकासाची भावना घेऊन उज्जैनमध्ये विक्रमोत्सवाचा भव्य सांस्कृतिक महापर्व आयोजित केला जात आहे. ते म्हणाले की, हा केवळ उत्सव नाही, तर आपल्या सांस्कृतिक ओळखीचे आणि ऐतिहासिक स्वाभिमानाचे प्रतीक आहे.

मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले की, महान सम्राट विक्रमादित्याने न्याय, सुशासन आणि लोककल्याणाची मजबूत परंपरा स्थापित केली. त्यांचा शासनकाळ विद्या, विज्ञान, ज्योतिष आणि साहित्याच्या सुवर्णयुगासाठी प्रसिद्ध होता. विक्रम संवत हे भारतीय वैज्ञानिक विचार आणि सांस्कृतिक समृद्धीचे गौरवशाली प्रतीक आहे.

ते म्हणाले की, विक्रमोत्सव राज्यभरातील गावे, वस्त्या आणि शहरांपर्यंत पोहोचवला जात आहे आणि शिवरात्रीच्या जत्रांनाही याच्याशी जोडले गेले आहे. महाशिवरात्रीच्या निमित्ताने मुख्यमंत्र्यांनी उज्जैनवासीयांना शुभेच्छा देत विक्रमोत्सव २०२६ चा शुभारंभ केला.

सम्राट विक्रमादित्य सन्मान : आंतरराष्ट्रीय आणि राष्ट्रीय पुरस्कारांची घोषणा

मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले की, सम्राट विक्रमादित्याची सुशासन परंपरा जगभरात प्रसिद्ध आहे. त्यांचा दरबार नवरत्नांनी सुशोभित होता आणि त्यांनी शकांना पराभूत करून संस्कृतीचा विस्तार केला. त्यांनी सम्राट विक्रमादित्याच्या स्मरणार्थ १ कोटी १ लाख रुपयांचा आंतरराष्ट्रीय अलंकरण सन्मान स्थापित करण्याची घोषणा केली. याशिवाय २१ लाख रुपयांचा राष्ट्रीय सन्मान आणि ५-५ लाख रुपयांचे तीन राज्यस्तरीय सन्मानही सुरू केले जातील. ते म्हणाले की, हे सन्मान भारताच्या सांस्कृतिक प्रतिष्ठेला जागतिक स्तरावर नवी ओळख देतील.

विक्रमोत्सव उपलब्धी : आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार आणि वाढती ओळख

मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले की, विक्रमोत्सवाची ओळख सातत्याने वाढत आहे. २०२४ मध्ये याला आशियातील सर्वात मोठ्या धार्मिक उत्सवाचा पुरस्कार मिळाला, तर २०२५ मध्ये ईमॅक्सम ग्लोबल अवॉर्डद्वारे याला “लाँगस्टँडिंग आयपी ऑफ द इयर” ने सन्मानित करण्यात आले. त्यांनी विश्वास व्यक्त केला की, येत्या काळातही हा उत्सव भारतीय संस्कृतीची ओळख जगापर्यंत पोहोचवेल.

सिंहस्थ आणि उज्जैन विकास : रस्ते, घाट आणि क्षिप्रा नदी संवर्धन योजना

मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले की, उज्जैनला पृथ्वीचे नाभीस्थान म्हटले जाते आणि सिंहस्थ काळात कोट्यवधी भाविक येथे येतात. त्यामुळे आगामी सिंहस्थच्या तयारीला प्राधान्य दिले जात आहे. भाविकांच्या सोयीसाठी उज्जैनच्या आसपास फोर-लेन आणि सिक्स-लेन रस्त्यांचे बांधकाम केले जात आहे. क्षिप्रा नदीत स्नानासाठी सुमारे ३० किलोमीटर लांबीचे घाट बांधण्यात आले आहेत. नदी स्वच्छ आणि प्रवाही ठेवण्यासाठी विशेष कार्य योजनाही सुरू आहे.

भारतीय कालगणना आणि विक्रम संवत : सांस्कृतिक परंपरेवर भर

मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले की, उज्जैनी प्राचीन कालगणनेचे केंद्र राहिले आहे आणि आपले सण विक्रम संवतानुसार ठरतात. त्यांनी सुचवले की, सणांच्या वेळी “शुभेच्छा” ऐवजी “मंगलकामना” देण्याच्या परंपरेला प्रोत्साहन दिले पाहिजे. भारतीय वेळेची गणना स्थापित करण्याच्या उद्देशाने विक्रमादित्य वैदिक घड्याळाची ओळखही करून देण्यात आली आहे.

पंतप्रधान नेतृत्व आणि राज्याचा विकास : कृषी, उद्योग आणि रोजगारावर लक्ष

मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले की, नरेंद्र मोदींच्या नेतृत्वाखाली देश सातत्याने विकास करत आहे आणि राज्य सरकारही शेतकरी, तरुण, महिला आणि गरिबांच्या कल्याणासाठी समर्पित आहे. उद्योग, व्यवसाय, उद्योजकता आणि कृषी क्षेत्रात सातत्याने विस्तार होत आहे. २०२५ हे वर्ष उद्योग आणि रोजगार वर्ष म्हणून साजरे करताना, रीवा, सागर, नर्मदापुरम, ग्वाल्हेर आणि सिंगरौली येथे प्रादेशिक समिट आयोजित करण्यात आल्या. २०२६ हे वर्ष कृषी वर्ष म्हणून साजरे केले जात आहे.

विक्रमोत्सव २०२६ कार्यक्रम : १३९ दिवसांचे सांस्कृतिक आयोजन

कार्यक्रमात अनिल जैन कालूहेडा आणि मुख्यमंत्र्यांचे संस्कृती सल्लागार श्रीराम तिवारी यांनीही संबोधित केले. त्यांनी सांगितले की, १३९ दिवस चालणाऱ्या विक्रमोत्सवात ४१ हून अधिक सांस्कृतिक, आध्यात्मिक आणि सामाजिक कार्यक्रम होतील. यामध्ये प्रदर्शन, कलश यात्रा, संगीत संध्या, विक्रम व्यापार मेळा आणि शैक्षणिक सत्रांसारखे आयोजन समाविष्ट आहेत. हा कार्यक्रम संस्कृती विभाग, विक्रमादित्य शोध पीठ आणि जिल्हा प्रशासनाच्या सहकार्याने होत आहे, ज्यामुळे संपूर्ण राज्यात सांस्कृतिक उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले आहे.