भारत-फ्रान्स १० वर्षांच्या संरक्षण कराराचे नूतनीकरण करणार; हॅमर मिसाइल JV अजेंड्यावर

भारतीय आणि फ्रेंच संरक्षण मंत्री, राजनाथ सिंह आणि कॅथरीन वौट्रिन, द्विपक्षीय सहकार्याचा आढावा घेण्यासाठी आणि औद्योगिक सहयोग वाढवण्यासाठी बंगळूरमध्ये वार्षिक संरक्षण संवाद आयोजित करतील.

संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह आणि फ्रेंच सशस्त्र दल आणि माजी सैनिक व्यवहार मंत्री कॅथरीन वौट्रिन मंगळवारी कर्नाटकातील बंगळूर येथे वार्षिक संरक्षण संवाद आयोजित करतील. यात द्विपक्षीय संरक्षण सहकार्याच्या संपूर्ण विस्ताराचा आढावा घेतला जाईल आणि औद्योगिक सहयोग वाढवण्यावर लक्ष केंद्रित केले जाईल.

वौट्रिन या फ्रेंच राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांच्यासोबत ३ दिवसांच्या भारत दौऱ्यावर आहेत. बंगळूरमध्ये राजनाथ-वौट्रिन यांच्या भेटीदरम्यान, दोन्ही देश संरक्षण सहकार्य कराराचे आणखी १० वर्षांसाठी नूतनीकरण करतील. तसेच, हॅमर प्रिसिजन शस्त्राच्या निर्मितीसाठी संयुक्त उपक्रमावरील सामंजस्य करारावर (MoU) स्वाक्षरी केली जाईल.

“भारतीय लष्कर आणि फ्रेंच भूदल आस्थापनांमध्ये अधिकाऱ्यांच्या परस्पर तैनातीबाबतही घोषणा अपेक्षित आहे,” असे एका अधिकाऱ्याने सांगितले.

दोन्ही संरक्षण मंत्री पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि फ्रेंच राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांच्या हस्ते कर्नाटकातील वेमगल येथे टाटा एअरबसच्या H125 लाइट युटिलिटी हेलिकॉप्टरच्या अंतिम असेंब्लीच्या व्हर्च्युअल उद्घाटनाचे साक्षीदार असतील.

जाणून घ्या हॅमर प्रिसिजन-गायडेड शस्त्राबद्दल

Safran ने विकसित केलेले, हॅमर – अधिकृतपणे AASM (Armement Air-Sol Modulaire) म्हणून ओळखले जाते – हे उच्च अचूकता आणि विस्तारित पल्ल्यासाठी डिझाइन केलेले एक मॉड्युलर प्रिसिजन-गायडेड शस्त्र आहे.

७० किलोमीटरपर्यंतच्या अंतरावरून लक्ष्यांवर मारा करण्याची क्षमता असलेले, हॅमर शस्त्र प्रक्षेपण परिस्थितीवर अवलंबून असते, ज्यामुळे विमानांना जास्त संरक्षित हवाई हद्दीत प्रवेश न करता शत्रूच्या ठिकाणांवर हल्ला करता येतो.

ही फ्रेंच-निर्मित शस्त्रप्रणाली सध्या भारतीय हवाई दलाच्या राफेल लढाऊ विमानांमध्ये बसवण्यात आली आहे.

नोव्हेंबर २०२५ मध्ये, सरकारी कंपनी भारत इलेक्ट्रॉनिक्स लिमिटेड (BEL) आणि फ्रेंच फर्म Safran Electronics and Defense (SED) यांनी भारतात हॅमर स्मार्ट प्रिसिजन-गायडेड एअर-टू-ग्राउंड शस्त्र प्रणालीच्या निर्मितीसाठी संयुक्त उपक्रम सहकार्य करारावर (JVCA) स्वाक्षरी केली होती.

एरो इंडिया दरम्यान ११ फेब्रुवारी २०२५ रोजी BEL आणि SED यांच्यात स्वाक्षरी झालेल्या सामंजस्य करारात व्यक्त केलेल्या हेतूला हा करार औपचारिक रूप देतो.

हा संयुक्त उपक्रम ५०:५० भागीदारीसह एक प्रायव्हेट लिमिटेड कंपनी म्हणून तयार केला जाईल. दोन्ही सेवांच्या ऑपरेशनल गरजा पूर्ण करण्यासाठी हॅमरला भारतीय हवाई दलाच्या राफेल लढाऊ विमानांमध्ये आणि नौदलाच्या राफेल मरीन विमानांमध्ये बसवले जाईल.

संरक्षण हा पारंपरिकरित्या दोन्ही देशांमधील संबंधांचा एक महत्त्वाचा आधारस्तंभ राहिला आहे. २०२४-२०२५ मध्ये उच्च-स्तरीय भेटींच्या मालिकेतून हे मजबूत आणि टिकाऊ द्विपक्षीय संबंध स्पष्टपणे दिसून आले.

पंतप्रधान मोदी जुलै २०२३ मध्ये बॅस्टिल डे परेडमध्ये सन्माननीय अतिथी होते, तर फ्रेंच राष्ट्राध्यक्ष २०२४ च्या प्रजासत्ताक दिन परेडमध्ये प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित होते.

“अलीकडील भारत-युरोपियन युनियन सुरक्षा आणि संरक्षण भागीदारी युरोपीय राष्ट्रांसोबत सामूहिक सहभाग अधिक दृढ करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे. लष्करा-लष्करांमधील सहकार्य वाढत आहे. भारत आणि फ्रान्स नियमितपणे तीन प्रमुख सराव आयोजित करत आहेत - लष्करासोबत 'शक्ती', नौदलासोबत 'वरुण' आणि हवाई दलासोबत 'गरुड', तसेच इतर अनेक संधीपूर्ण कार्यक्रम.”

१२ ऑक्टोबर २०२५ रोजी फ्रेंच संरक्षण मंत्री म्हणून पदभार स्वीकारल्यानंतर कॅथरीन वौट्रिन यांचा हा पहिला भारत दौरा असेल.

“भारत-फ्रान्स वार्षिक संरक्षण संवाद ही संरक्षण आणि सुरक्षा सहकार्याचा आढावा घेण्यासाठी आणि मार्गदर्शन करण्यासाठी एक संरचित, मंत्री-स्तरीय द्विपक्षीय बैठक आहे. या बैठकीची ५ वी आवृत्ती ११-१३ ऑक्टोबर २०२३ दरम्यान फ्रान्समध्ये झाली होती.”