ट्रेन चालकास हृदयविकाराचा झटका आल्यास काय होते?

भारतातील सर्वात सुरक्षित आणि आरामदायी सार्वजनिक वाहतूक म्हणजे ट्रेन. लाखो लोक दररोज ट्रेनने प्रवास करतात. प्रवाशांची जबाबदारी असलेल्या चालकाला हृदयविकाराचा झटका आल्यास काय होते?  

हृदयविकाराच्या (Heart attack) झटक्यांमुळे मृत्युमुखी पडणाऱ्यांची संख्या दिवसेंदिवस वाढत आहे. आत्ताच असलेली व्यक्ती पुढच्याच क्षणी नसण्याची परिस्थिती निर्माण झाली आहे. नाचत असताना, जिममध्ये व्यायाम करताना, बसने प्रवास करताना लोक कोसळून पडून मृत्युमुखी पडल्याच्या अनेक घटना घडत आहेत. तरुण वयातच हृदयविकाराचा झटका येणाऱ्यांची संख्याही वाढत आहे. हा अचानक मृत्यू अनेकांना धोक्यात आणू शकतो. बस किंवा ट्रेनसारख्या सार्वजनिक वाहनाचा चालकाला हृदयविकाराचा झटका आल्यास त्याच्यासोबत अनेकांचे जीव जाण्याचा धोका असतो. ट्रेन चालकाला (Train driver) हृदयविकाराचा झटका आल्यास काय होते या सामान्य प्रश्नाचे उत्तर आज आपण जाणून घेऊया.

भारतातील सर्वात सुरक्षित आणि आरामदायी सार्वजनिक वाहतूक म्हणजे ट्रेन. कमी खर्चात आणि सुस्थितीत दूरवर प्रवास करण्यासाठी लोक ट्रेनला प्राधान्य देतात. प्रवाशांना सोयीस्कर प्रवास उपलब्ध करून देण्यासाठी रेल्वे विभाग (Railway Department) अनेक सुविधा पुरवितो. नवीन आणि सुविधायुक्त ट्रेन्सची सुरुवात करत आहे. तसेच ट्रेन चालवत असताना चालकाला हृदयविकाराचा झटका आल्यास त्यावर उपाय रेल्वे विभागाने आधीच केला आहे.

ट्रेन चालवत असताना चालकाला हृदयविकाराचा झटका आल्यास काय होते? : शेकडो प्रवाशांना घेऊन एक ट्रेन वेगाने धावत आहे असे समजा. अशावेळी चालकाला हृदयविकाराचा झटका येतो. मग प्रवाशांचे काय? काळजी करण्याची गरज नाही. रेल्वे मंत्रालय मुख्य चालकासोबत एका सहाय्यक चालकाचीही नेमणूक करते. मुख्य चालकाला हृदयविकाराचा झटका आल्यास किंवा इतर कोणतीही समस्या उद्भवल्यास, तो ट्रेन चालवू शकत नसल्यास, सहाय्यक चालक ट्रेन चालवण्यास सुरुवात करतो. पुढील रेल्वे स्थानकावर पोहोचल्यानंतर नियंत्रण कक्षाला माहिती दिली जाते.

सहाय्यक चालकालाही समस्या आल्यास काय होते? : मुख्य चालकाला हृदयविकाराचा झटका आला आहे किंवा त्याला आरोग्याची समस्या आहे आणि सहाय्यक चालक ट्रेन चालवत आहे असे समजा. त्यालाही समस्या आल्यास आणि दोघेही ट्रेन चालवू शकत नसल्यास, अशा परिस्थितीतही रेल्वे विभाग प्रवाशांना सुरक्षा प्रदान करतो. यावेळी स्वयंचलित ब्रेकचा वापर केला जातो.

रेल्वेने आपल्या सर्व ट्रेनच्या इंजिनांमध्ये सतर्कता नियंत्रण उपकरणे बसवली आहेत. नियंत्रण कक्षातून या उपकरणांना संकेत पाठवले जातात. संकेत दिल्यानंतर ट्रेन चालक आणि सहाय्यक चालक प्रतिसाद देत नसल्यास, ते नियंत्रण कक्षाला धोक्याचा इशारा पाठवते. १७ सेकंद चालकाने प्रतिसाद न दिल्यास, नियंत्रण कक्ष सक्रिय होतो. ट्रेनचे स्वयंचलित ब्रेक लागू होतात. हळूहळू ट्रेन थांबते. त्यानंतर अधिकारी घटनास्थळी भेट देऊन तपासणी करतात. भारतात एकूण २२,५९३ हून अधिक ट्रेन्स धावतात. यामध्ये ७,३२५ स्थानके असलेल्या १३,४५२ प्रवासी ट्रेन्स आहेत. या प्रवासी ट्रेन्समधून दररोज २.४० कोटी प्रवासी प्रवास करतात.