Shashi Tharoor : वयाची सत्तरी, पण उत्साह तरुणाईचा, 'ग्लोबल सिटीझन'चा खास वाढदिवस
सार
Shashi Tharoor Turns 70 : आज देशातील सर्वात बहुआयामी व्यक्तिमत्त्वांपैकी एक असलेल्या शशी थरूर यांचा ७० वा वाढदिवस आहे. केरळच्या राजकारणात एका वेगळ्या उंचीवर पोहोचलेल्या आणि संयुक्त राष्ट्रांपासून ते भारतीय राजकारणापर्यंत आपला ठसा उमटवणाऱ्या थरूर यांच्या प्रवासावर एक नजर.
Shashi Tharoor Turns 70 : आज देशातील एका अशा बहुआयामी व्यक्तिमत्त्वाचा वाढदिवस आहे, ज्यांना संपूर्ण जग ऐकतं आणि वाचतं. मल्याळी माणसाचा अभिमान असलेले शशी थरूर आज ७० वर्षांचे झाले आहेत. पालक्कडमधील एका कुटुंबात मूळं असलेल्या थरूर यांनी संयुक्त राष्ट्रांपर्यंत (UN) मोठी झेप घेतली. त्यांच्या या प्रवासाला आणि वाढदिवसानिमित्त खूप खूप शुभेच्छा...
शशी थरूर हे केरळच्या राजकारणातील एक असं व्यक्तिमत्त्व आहे, ज्यांना कोणत्याही पारंपरिक मापदंडात मोजता येत नाही. पक्षाच्या चौकटीत न बसताही लोकांमध्ये प्रचंड लोकप्रिय झालेले ते नेते आहेत. वाचनाने समृद्ध झालेलं बालपण, लेखणीतून आलेला आत्मविश्वास, शिक्षणामुळे आलेली मुत्सद्देगिरी आणि ज्ञानामुळे वाढलेला आत्मविश्वास... जग पाहून मायदेशी परतलेल्या या 'ग्लोबल सिटीझन'साठी वय ७० हा केवळ अनुभवांचा एक दागिना आहे.
थरूर यांचा जन्म १९५६ मध्ये लंडनमध्ये झाला. त्यांचं शालेय शिक्षण मुंबई आणि कोलकाता येथे झालं. पाश्चात्य आणि पौर्वात्य संस्कृतीचा संगम त्यांच्या तरुणपणातच झाला. वयाच्या अवघ्या २२ व्या वर्षी त्यांनी अमेरिकेतील टफ्ट्स युनिव्हर्सिटीमधून डॉक्टरेट मिळवली. वयाच्या २५ व्या वर्षी त्यांचं राजकारणावरील पहिलं पुस्तक प्रकाशित झालं. त्यांनी तब्बल २९ वर्षे संयुक्त राष्ट्रांत महत्त्वाच्या पदांवर काम केलं. आंतरराष्ट्रीय राजकारणात सक्रिय असतानाही त्यांनी 'द ग्रेट इंडियन नॉव्हेल' पासून ते 'द लाईफ, लेसन्स अँड लेगसी ऑफ श्रीनारायण गुरू' पर्यंत अनेक गाजलेली पुस्तकं लिहिली, ज्यांना जगभरात वाचक मिळाले.
२००९ च्या लोकसभा निवडणुकीच्या काही काळ आधी ते काँग्रेसचा तिरंगा खांद्यावर घेऊन केरळच्या राजकारणात आले. राजकारणाचे धडे गिरवण्यासाठी ते थेट 'किंग मेकर'च्या दारात पोहोचले. त्यानंतर त्यांनी मागे वळून पाहिलं नाही. ते केंद्रात राज्यमंत्रीही झाले. तिरुवनंतपुरम मतदारसंघातून ते सलग चार वेळा खासदार म्हणून निवडून आले. तीन वेळा तर केवळ थरूर यांच्या व्यक्तिमत्त्वामुळे काँग्रेसला भाजपचा पराभव करता आला. पण थरूर यांनी कधीही पारंपरिक राजकारण्यासारखा कडक इस्त्रीचा खादीचा पोशाख स्वीकारला नाही. ते स्थानिक राजकारणातील लहान-मोठ्या चर्चांपासून दूर राहिले. त्यांच्यावर झालेल्या वैयक्तिक आरोपांमुळेही ते कधी डगमगले नाहीत. त्यांची बोलण्याची जबरदस्त शैली आणि इंग्रजी शब्दांच्या वापरामुळे ते नव्या पिढीमध्ये खूप लोकप्रिय झाले. त्यांनी नेहमीच तंत्रज्ञानाची मदत घेत राजकारणात आपला वेगळा मार्ग तयार केला.
व्होट बँकेला खूश करण्यापेक्षा त्यांना जे योग्य वाटतं, तेच ते बोलतात. वाद झाले तरी ते आपली भूमिका बदलत नाहीत, उलट अधिक स्पष्टीकरण देतात. हे केरळने अनेकदा पाहिलं आहे. संयुक्त राष्ट्रांत महासचिव पदासाठी निवडणूक लढवण्याची जी हिंमत त्यांनी दाखवली, तशीच हिंमत त्यांनी काँग्रेस अध्यक्षपदाच्या (AICC) निवडणुकीतही दाखवली. नेहरू-गांधी कुटुंबाचा पाठिंबा नसतानाही निवडणूक लढवून त्यांनी सर्वांना चकित करणारी मतं मिळवली. यानंतर काँग्रेस हायकमांडने त्यांना कार्यकारिणीत (CWC) स्थान देत केरळमधील एक प्रमुख नेता बनवलं. पण तरीही, पक्षाच्या शिस्तीची फारशी पर्वा न करता ते अनेकदा 'चौकटमोड' भूमिका घेताना दिसतात.
एवढं जग फिरूनही, त्यांना मल्याळी पद्धतीची लुंगी (वेष्टी) नेसायला आवडते आणि नाश्त्यामध्ये न चुकता इडली लागते. केस हाताने मागे सारत ते जे स्मितहास्य करतात, तेच थरूर केरळच्या लोकांना आपलेसे वाटतात. त्यांच्या डोळ्यांतील चमक आणि विचारांमधील स्पष्टता यावर वयाचा कोणताही परिणाम झालेला नाही, हेच खरं!