
नवी दिल्ली [भारत], १९ नोव्हेंबर (ANI): लोकसभेचे विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी त्यांच्या दोन दिवसीय अमेरिका दौऱ्यात भारतीय लोकशाही आणि अर्थव्यवस्थेवर केलेल्या वक्तव्यांमुळे भारतीय जनता पक्ष (भाजप) आणि काँग्रेसमध्ये गुरुवारी मोठी शाब्दिक चकमक उडाली. परदेशात जाऊन गांधी यांनी देशाचा अपमान केला आणि "भारतविरोधी प्रचार" केला, असा आरोप भाजपने केला आहे. दुसरीकडे, निवडणूक प्रक्रियेतील कथित गैरप्रकार चव्हाट्यावर आणण्यासाठी विरोधक निवडणुका लढवत राहतील, असे सांगत काँग्रेस नेत्यांनी गांधींची पाठराखण केली आहे.
गुरुवारी शिकागो विद्यापीठ आणि त्याआधी एक दिवस कोलंबिया विद्यापीठातील राहुल गांधींच्या संवादानंतर हा वाद आणखी चिघळला आहे. केंद्रीय मंत्री आणि काँग्रेसच्या वरिष्ठ नेत्यांनी यावर तीव्र प्रतिक्रिया दिल्या आहेत. शिकागो विद्यापीठात 'द इराण वॉर अँड इंडियाज रोल इन द वर्ल्ड' या कार्यक्रमात राज्यशास्त्र प्राध्यापक रॉबर्ट पेप यांच्याशी संवाद साधताना गांधी म्हणाले की, निवडणूक यंत्रणेत त्रुटी असल्या तरी विरोधक निवडणुकांवर बहिष्कार टाकणार नाहीत.
“जर आम्ही आमच्या कार्यकर्त्यांना निवडणुका लढवू नका असे सांगितले तर त्यांचे काय होईल? आम्ही निवडणुका लढवणार नाही असे म्हटल्यास त्याच क्षणी भारतीय लोकशाही संपेल आणि आम्हाला भारतीय लोकशाहीचा ढाचा मोडायचा नाही,” असे गांधी म्हणाले. जोपर्यंत लोकांना ही व्यवस्था “पूर्णपणे उद्ध्वस्त” झाली आहे हे समजत नाही, तोपर्यंत विरोधक निवडणूक यंत्रणेतील कथित त्रुटी लोकांसमोर मांडत राहतील, असेही ते म्हणाले.
“सध्या काय सुरू आहे ते उघडकीस आणणे आणि जोपर्यंत भारतातील जनतेला ही व्यवस्था पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाली आहे हे समजत नाही तोपर्यंत लोकांपर्यंत पोहोचणे, ही आमची रणनीती आहे. पण आम्हाला निवडणूक व्यवस्था मोडायची नाही. कारण एकदा का विरोधकांनी आम्ही निवडणुका लढवणार नाही असे म्हटले, तर भारतीयांच्या मनात ती प्रक्रिया बेकायदेशीर ठरते. आम्हाला तसे नको आहे. आम्ही जाणीवपूर्वक तसे पाऊल उचलत नाही आणि आम्हाला पूर्ण विश्वास आहे,” असे गांधी म्हणाले.
"निवडणूक आयोग स्वतःच आता आम्हाला आतून माहिती देत आहे. त्यामुळे हा ढाचा कोसळणे ही केवळ काळाची बाब आहे. निवडणूक आयोगातील वरिष्ठ अधिकारी आता म्हणत आहेत, 'पाहा, आम्ही आता हे करू शकत नाही.' त्यामुळे हा एक मोठा प्रवास राहिला आहे," असेही त्यांनी जोडले.
विरोधक “अलोकतांत्रिक भारत” स्वीकारणार नाहीत असे सांगत, लोकांना निर्भयपणे व्यक्त होण्याची क्षमता परत मिळवून देण्यासाठी विरोधी पक्ष कटिबद्ध असल्याचे गांधी म्हणाले. “आम्ही ती लढाई लढत आहोत, आणि आम्ही ती लढाई जिंकत आहोत हे सांगायला मला खूप आनंद होत आहे. हे ढाचे कोसळू लागणे ही केवळ काळाची बाब आहे. आम्ही अलोकतांत्रिक भारत स्वीकारायला तयार नाही. आणि हा फक्त काँग्रेस पक्षाचा विषय नाही. बहुसंख्य भारतीयांचा हा विषय आहे. आपली सर्वात मोठी ताकद, आपल्या लोकांची निर्भयपणे व्यक्त होण्याची क्षमता पुन्हा एकदा जिवंत होईल आणि ती आपली सर्वात मोठी ताकद राहील, याची आम्ही खात्री करू,” गांधी म्हणाले.
गांधी म्हणाले की, गैरप्रकारांचे पुरावे मिळाल्यानंतर आणि ते काँग्रेसच्या वरिष्ठ नेत्यांसमोर सादर करूनही, त्यांनी मला असे आरोप सार्वजनिक न करण्याचा सल्ला दिला. "जेव्हा मला पुरावे मिळाले आणि मी ते काँग्रेस पक्षातील आमच्या राजकीय नेत्यांना दाखवले, तेव्हा ते मला म्हणाले, 'कृपया असे बोलू नका.' आमच्यासाठी भारतीय लोकशाही पवित्र आहे. माझ्यासाठी, शंभर, दोनशे किंवा तीनशे टक्के पुराव्याशिवाय भारतीय लोकशाहीत अडचण आहे हे म्हणणेही कठीण आहे," ते म्हणाले.
त्याआधी एक दिवस, न्यूयॉर्कमधील कोलंबिया विद्यापीठात गांधींनी दावा केला होता की भारत "आर्थिक संकटावर" बसला आहे, त्यांनी "प्रचंड" बेरोजगारी आणि शिक्षण व्यवस्थेतील खोलवर रुजलेल्या समस्यांकडे लक्ष वेधले होते.
केंद्रीय संसदीय कार्यमंत्री किरेन रिजिजू यांनी सरकारच्या वतीने प्रतिहल्ला करत गांधींवर परदेशात भारताच्या आर्थिक स्थितीचे चुकीचे चित्र उभे केल्याचा आरोप केला आणि त्यांना "स्वतःला सुधारण्याचा" सल्ला दिला. "संपूर्ण जग भारताला सर्वात वेगाने वाढणारी अर्थव्यवस्था मानते. आपणच काही आयएमएफ किंवा जागतिक बँक तयार केलेली नाही; या आंतरराष्ट्रीय वित्तीय संस्था स्वतःच सांगतात की भारत सध्या सर्वात वेगाने वाढणारी प्रमुख अर्थव्यवस्था आहे. तरीही, राहुल गांधी म्हणतात अर्थव्यवस्था मृत झाली आहे," रिजिजू म्हणाले. गांधींच्या "मते चोरीला" जाण्याच्या आरोपावर टीका करताना मंत्र्यांनी विचारले की, जर देशात लोकशाही अस्तित्वात नसेल तर काँग्रेस नेते "सकाळपासून संध्याकाळपर्यंत" पंतप्रधान नरेंद्र मोदींवर मुक्तपणे टीका आणि निदर्शने कशी करू शकतात.
भाजपचे राष्ट्रीय प्रवक्ते प्रदीप भंडारी यांनीही एक्स (X) वर गांधींवर निशाणा साधला आणि आरोप केला की काँग्रेस नेत्याने परदेशातून भारतीय लोकशाहीला "आजारी" म्हटले आहे. "राहुल गांधींनी पुन्हा एकदा सिद्ध केले आहे की त्यांना परिवारावर प्रेम आहे आणि लोकशाहीचा तिरस्कार आहे! ... राहुल गांधी हे भारतविरोधी प्रचाराचे नेते आहेत!" भंडारी यांनी लिहिले. भाजप नेते जगदंबिका पाल यांनीही गांधींच्या कोलंबिया विद्यापीठातील वक्तव्यावर टीका करत आरोप केला की गांधी लोकसभा कामकाजात सहभागी न होता "नैराश्यातून" वागत आहेत.
गांधींचा बचाव करताना, काँग्रेस सरचिटणीस के.सी. वेणुगोपाल यांनी रिजिजू यांना लोकसभेच्या विरोधी पक्षनेत्याला उपदेश करण्यापूर्वी स्वतःचा पक्ष आणि पंतप्रधान मोदींबद्दल आत्मपरीक्षण करण्यास सांगितले. सध्याच्या राजवटीत लोकशाही संस्था आणि निवडणूक आयोगाशी तडजोड केली गेली असल्याचा आरोप वेणुगोपाल यांनी केला आणि संसदीय परंपरांवरून सरकारला जाब विचारला. "राहुल गांधींना सल्ला देण्यापूर्वी किरेन रिजिजू यांनी स्वतःबद्दल, त्यांच्या पक्षाबद्दल आणि पंतप्रधानांबद्दल आत्मपरीक्षण केले पाहिजे. या राजवटीने देशातील लोकशाही पूर्णपणे विकृत आणि नष्ट केली आहे, जे भारतीय निवडणूक आयोगाच्या (ECI) कार्यातून दिसून येत आहे. राहुल गांधींनी न सांगताही संपूर्ण भारत आणि जगाला माहित आहे की भारतीय लोकशाही धोक्यात आहे," ते म्हणाले.
काँग्रेस नेत्याने संसदेच्या कामकाजावरूनही सरकारला प्रश्न विचारला आणि संसदेचे अधिवेशन बोलावण्यावर आणि संसदीय परंपरांचे पालन करण्यावर रिजिजू यांनी पंतप्रधान आणि केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांना सल्ला द्यावा असे सांगितले. "संसद कधी बोलावली जात आहे याबाबत किरेन रिजिजू यांनी आधी पंतप्रधानांकडून सल्ला घ्यावा. संसदेला पूर्णपणे बाजूला ठेवण्यात आले आहे आणि संसदीय परंपरा टाळल्या जात आहेत. गेल्या १०० दिवसांपासून संसदेचे सत्रावसानही झालेले नाही, तरीही ते राहुल गांधींना उपदेश करत आहेत. त्याऐवजी त्यांनी पंतप्रधान मोदी आणि अमित शहा यांना सल्ला द्यावा," वेणुगोपाल म्हणाले.
काँग्रेस नेते मधु गौड यक्षी यांनीही रिजिजू यांच्यावर पलटवार करत आरोप केला की परराष्ट्र मंत्रालय भारतीय दूतावास आणि वाणिज्य दूतावासांना गांधींना सहकार्य न करण्याच्या किंवा त्यांच्या परदेश दौऱ्यात भारतीयांशी संवाद साधण्यास मदत न करण्याच्या सूचना नियमितपणे देते. दरम्यान, निवडणुकीतील सहभागाबाबत गांधींच्या भूमिकेशी सहमती दर्शवत, काँग्रेस नेते पवन खेडा यांनी एक्स (X) वर पोस्ट केले की पक्ष भाजपला "आपली लोकशाही नष्ट करण्यासाठी मोकळे रान" देणार नाही आणि कथित "मत चोरी" (व्होट चोरी) चा मुद्दा लोकांसमोर सातत्याने मांडण्याची शपथ घेतली.
परदेश दौऱ्यात केलेल्या वक्तव्यांवरून भाजपने गांधींना सातत्याने लक्ष्य केले आहे आणि परदेशात भारताची बदनामी केल्याचा आरोप केला आहे, जो काँग्रेसने सातत्याने फेटाळला आहे. (ANI)