
मुंबई : पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरांवर आज, २ ऑक्टोबर रोजी सर्वांची नजर आहे. मध्यपूर्वेतील ताज्या घडामोडींमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाचे दर चढेच आहेत. शुक्रवारच्या सत्रात ब्रेंट क्रूडचे दर प्रति बॅरल १०३ डॉलरच्या आसपास पोहोचले होते. अमेरिका आणि इराणमधील तणावामुळे तेलाचा बाजार सध्या खूप संवेदनशील झाला आहे.
ताज्या आकडेवारीनुसार, ब्रेंट क्रूड ०.४४ टक्क्यांनी वाढून १०२.७६ डॉलर प्रति बॅरलवर पोहोचले आहे. १ ऑक्टोबर रोजी जागतिक बाजारात तेलाच्या किमतीत मोठी उसळी पाहायला मिळाली होती. तेव्हा आंतरराष्ट्रीय बेंचमार्क असलेले ब्रेंट क्रूड ४.४ टक्क्यांनी वाढून १०२.३१ डॉलरवर बंद झाले होते. तसेच, यूएस वेस्ट टेक्सास इंटरमीडिएट (WTI) फ्युचर्स देखील २.७ टक्क्यांनी वधारून ९२.८७ डॉलर प्रति बॅरलवर पोहोचले.
अमेरिकेने मध्यपूर्वेत आपला तिसरा विमानवाहू युद्धनौकांचा ताफा (aircraft carrier strike group) पाठवल्याच्या वृत्तानंतर जागतिक तेल बाजारात ही मोठी हालचाल दिसली. या घडामोडींमुळे कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यात अडथळा येण्याची भीती वाढली असून, ऊर्जा बाजारात अनिश्चिततेचे वातावरण आहे.
मात्र, सर्वसामान्यांना याचा थेट फटका बसणार की नाही, हे त्यांच्या शहरातील किरकोळ दरांवरूनच स्पष्ट होईल. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील कच्च्या तेलाच्या किमती व्यतिरिक्त इतर अनेक घटकांचा परिणाम होत असल्याने, राज्यांनुसार पेट्रोल आणि डिझेलचे दर वेगवेगळे असतात.
पेट्रोल आणि डिझेलचे किरकोळ दर अनेक गोष्टींवर अवलंबून असतात. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील कच्च्या तेलाचे दर हा महत्त्वाचा घटक असला तरी, देशांतर्गत इंधनाचे दर केंद्र आणि राज्यांचे कर, रिफायनिंग मार्जिन, वाहतूक खर्च आणि डॉलरच्या तुलनेत रुपयाची स्थिती यावरही ठरतात.
याचाच अर्थ असा की, जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाचे दर बदलले की लगेच भारतातील पेट्रोल पंपांवर दर बदलतीलच असे नाही. राज्यांचे कर आणि स्थानिक खर्चामुळे वेगवेगळ्या शहरांमधील दरांमध्ये तफावत दिसून येते.
सध्या कच्च्या तेलाचे दर वाढलेले असल्याने, जागतिक ऊर्जा बाजारातील घडामोडींवर ग्राहक, ट्रान्सपोर्ट व्यावसायिक आणि इंधनावर अवलंबून असलेल्या उद्योगांचे लक्ष राहील. वाहनचालकांनी पेट्रोल पंपावर जाण्यापूर्वी आपल्या शहरातील आजचे ताजे दर तपासून पाहणे केव्हाही चांगले.