
मुंबई : १ ऑक्टोबर रोजी भारतात पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरांवर सर्वांची नजर आहे. प्रवासाला निघण्यापूर्वी अनेक जण आजचे ताजे दर तपासत आहेत. केंद्र आणि राज्यांचे कर, डीलर कमिशन आणि इतर स्थानिक शुल्कांमुळे प्रत्येक शहरात इंधनांचे दर वेगवेगळे असू शकतात.
सरकारी तेल कंपन्या आता डायनॅमिक फ्युएल प्राइसिंग सिस्टीम वापरतात. यानुसार पेट्रोल आणि डिझेलचे दर नियमितपणे बदलले जातात. जून २०१७ मध्ये जुनी १५ दिवसांची पद्धत बंद करून ही नवी सिस्टीम आणली गेली. आता आंतरराष्ट्रीय बाजारातील कच्च्या तेलाच्या किमती आणि चलनातील चढउतार पाहून रोज सकाळी ६ वाजता इंधनाचे नवे दर अपडेट केले जातात.
ग्राहकांसाठी याचा अर्थ असा की, पेट्रोल पंपावर दिसणारे दर शहर आणि राज्यानुसार बदलू शकतात. स्थानिक कर, विशेषतः व्हॅट (VAT) मुळे देशभरात पेट्रोल-डिझेलचे दर एकसारखे नसतात. याशिवाय डीलरचे मार्जिन, वाहतूक खर्च आणि इतर गोष्टींचाही अंतिम दरावर परिणाम होतो.
ताज्या आकडेवारीनुसार, देशातील प्रमुख महानगरांमध्ये इंधनाच्या दरात कोणताही मोठा बदल झालेला नाही. एनडीटीव्हीने (NDTV) दिलेल्या माहितीनुसार दिल्ली, मुंबई, कोलकाता आणि चेन्नईमधील दर स्थिर आहेत. बेंगळुरूमध्येही पेट्रोलचे दर कालच्याच पातळीवर आहेत.
हैदराबादमध्ये राज्याच्या कररचनेनुसार वेगळे दर लागू आहेत. तिथले पेट्रोल आणि डिझेलचे दर स्थानिक कर आणि इतर प्रादेशिक शुल्कांवर अवलंबून असतात. हैदराबादचे आजचे ताजे दर तुम्ही वरील तक्त्यात पाहू शकता.
आंतरराष्ट्रीय बाजारातील कच्च्या तेलाच्या किमती हा एक महत्त्वाचा घटक आहे. कारण जागतिक बाजारातील बदलांचा थेट परिणाम देशांतर्गत इंधनाच्या दरांवर होतो. पण ग्राहकांना मोजावी लागणारी अंतिम किंमत ही चलन विनिमय दर, रिफायनिंगचा खर्च, वाहतूक, डीलर कमिशन आणि करांवरही ठरते. त्यामुळे लांबच्या प्रवासाला निघताना किंवा महिन्याभराच्या इंधनाचे बजेट ठरवताना, वाहनचालकांनी कालच्या दरांवर अवलंबून न राहता रोजचे ताजे दर तपासायला हवेत.