
म्हैसूर (२० सप्टेंबर): राज्याचा उत्सव असलेल्या दसऱ्यासाठी जंगलातून शहरात आलेल्या १४ हत्ती आणि घोडदळातील ३० घोड्यांना तोफेच्या आवाजाची सवय व्हावी, यासाठी सोमवारी एक खास रंगीत तालीम घेण्यात आली. ही प्रॅक्टिस एकदम यशस्वी ठरली.
शहरातील दसरा प्रदर्शन मैदानाच्या पार्किंग एरियामध्ये सीएआर (CAR) पोलिसांनी ७ तोफांचा वापर करून प्रत्येकी तीन राऊंड असे एकूण २१ वेळा तोफेचे बार काढले. या तालमीत सहभागी झालेल्या कॅप्टन अभिमन्यूच्या नेतृत्वाखालील सर्व हत्तींनी चांगलीच हिंमत दाखवली. यंदा पहिल्यांदाच दसऱ्यात सहभागी झालेले श्रीकंठ आणि हेमावती हे हत्ती सुरुवातीला थोडे बिथरले. पण बाकीच्या हत्तींनी मात्र अजिबात भीती दाखवली नाही. याशिवाय घोडदळातील ३० घोडेही या तालमीत होते, त्यातील काही घोडे तोफेच्या आवाजाने थोडे घाबरले.
पहिल्या टप्प्यातील तोफ डागण्याच्या प्रॅक्टिसआधी हत्तींसमोर दोन वेळा फटाके फोडण्यात आले. फटाक्यांच्या आवाजाने श्रीकंठ, हेमावती हत्ती आणि काही घोडे थोडे गोंधळून गेले. त्यानंतर मग तोफा डागण्यात आल्या.
पहिल्या राऊंडच्या तोफेच्या आवाजावेळी श्रीकंठ हत्ती मागे सरकू लागला. तेव्हा माहूत आणि कावडींनी (मदतनीस) त्याला शांत केलं. दुसरीकडे, ११ वर्षांच्या हेमावती हत्तीणीने सोंड जमिनीवर आपटून मोठा आवाज काढला. दुसऱ्या आणि तिसऱ्या राऊंडपर्यंत श्रीकंठला आवाजाची सवय होऊ लागली. पण हेमावती मात्र आवाजामुळे घाबरलेलीच होती. माहुतांनी धीर दिल्यानंतर हेमावतीलाही हळूहळू या आवाजाची सवय झाली.
बाकीचे हत्ती जसे की कॅप्टन अभिमन्यू, प्रशांत, भीम, महेंद्र, धनंजय, कंजन, एकलव्य, गोपी, सुग्रीव, कावेरी, लक्ष्मी आणि नवीन आलेली हत्तीण रूपा यांनी तोफेच्या आवाजाला न घाबरता पुढे चालत आपली हिंमत दाखवली.
तिसऱ्या राऊंडची तोफ डागताच सर्व हत्ती तोफांच्या दिशेने पुढे जाऊ लागले. त्यानंतर सर्व हत्तींनी तोफेजवळ जाऊन त्याचा वास घेतला आणि सोंड उंचावून सलामी दिली. यानंतर सर्व हत्ती राजवाड्याच्या आवारातील त्यांच्या तंबूत परतले.
यावेळी शहराच्या पोलीस आयुक्त सीमा लाटकर, डीसीपी आर. एन. बिंदू मणी, के. एस. सुंदर राजू, सिद्धनगौडा वाय. पाटील, ए. मारुती आणि डीसीएफ डॉ. आय. बी. प्रभुगौडा उपस्थित होते.
दसऱ्याच्या जंबूस्वारीवेळी २१ वेळा तोफेची सलामी दिली जाते. सोन्याच्या अंबारीतील चामुंडेश्वरी देवीच्या मूर्तीवर जेव्हा मान्यवर पुष्पवृष्टी करतात, तेव्हा पोलीस बँड राष्ट्रगीत वाजवतो. याच वेळी अवघ्या एका मिनिटात ७ तोफांचा वापर करून २१ वेळा तोफ डागून मानवंदना दिली जाते. हे आव्हानात्मक काम तोफखान्याचे ३० कर्मचारी सांभाळतात. याच पार्श्वभूमीवर हत्ती आणि घोडदळाला तोफेच्या आवाजाची सवय व्हावी म्हणून ही प्रॅक्टिस घेतली जाते.
तोफ डागण्याच्या प्रॅक्टिसमध्ये सर्व हत्तींनी खूप चांगला प्रतिसाद दिला. पहिल्या राऊंडमध्ये काही हत्ती घाबरले होते. पण दुसऱ्या आणि तिसऱ्या राऊंडमध्ये हत्ती आणि घोडे अजिबात घाबरले नाहीत. तोफेची प्रॅक्टिस तीन टप्प्यांत होणार आहे. सर्व हत्ती उत्तम प्रतिसाद देत आहेत.
- डॉ. आय. बी. प्रभुगौडा, डीसीएफ, म्हैसूर वन्यजीव विभाग
जंबूस्वारीमध्ये अंबारीवर पुष्पवृष्टी करताना आणि टॉर्चलाईट परेडच्या वेळी २१ वेळा तोफ डागली जाते. अशा वेळी हत्ती आणि घोडे न घाबरता शांत उभे राहावेत, या उद्देशाने ही प्रॅक्टिस घेतली जात आहे.
- सीमा लाटकर, शहर पोलीस आयुक्त