Sugar Prices : साखरेचा भाव वाढणार? पुढची ३ वर्ष पुरवठा कमी राहणार, रिपोर्टमधून मोठा खुलासा

भारताच्या साखर उद्योगात २०२७ पर्यंत साखरेचा तुटवडा जाणवणार आहे. कमी साठा, एल निनोचा परिणाम आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारातील वाढत्या किमतींमुळे देशातही साखरेचे दर चढेच राहतील, असं एका रिपोर्टमध्ये म्हटलंय.

नवी दिल्ली : भारताच्या साखर उद्योगाला आर्थिक वर्ष २०२७ पर्यंत आणि कदाचित त्यानंतरही साखरेच्या तुटवड्याचा सामना करावा लागू शकतो. देशातील कमी साठा, हवामानातील बदल आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारातील वाढत्या किमतींमुळे देशांतर्गत साखरेचे दर चढेच राहतील, असा अंदाज 'डॅम कॅपिटल ॲडव्हायझर्स' (DAM Capital Advisors) या संस्थेच्या एका रिसर्च रिपोर्टमध्ये वर्तवण्यात आला आहे.

या ब्रोकरेज फर्मच्या अंदाजानुसार, १ ऑक्टोबर २०२६ रोजी, म्हणजे २०२६-२७ च्या हंगामाच्या सुरुवातीला देशात फक्त ३० लाख टन साखरेचा साठा असेल. हा साठा फक्त ३५ दिवसांच्या वापरासाठी पुरेसा आहे आणि गेल्या दहा वर्षांतील हा सर्वात कमी सुरुवातीचा साठा असेल.

हवामानाचा धोका आणि उत्पादनाचा अंदाज

डॅम कॅपिटलच्या मते, २०२६-२७ च्या साखर हंगामात (SS27) देशात सुमारे २९० लाख टन साखरेचं उत्पादन होईल. कमी पावसामुळे उसाच्या उत्पादनावर परिणाम होऊ शकतो, तर गाळप लवकर सुरू झाल्यास साखरेचा उताराही (recovery) कमी मिळेल, असंही रिपोर्टमध्ये म्हटलं आहे. "पाऊस कमी पडल्याने SS27 हंगामात उसाच्या उत्पादनाला फटका बसेल आणि गाळप लवकर सुरू झाल्याने उतारा कमी मिळेल. यामुळे पुढील किमान पंधरा महिने तरी ही तुटवड्याची परिस्थिती कायम राहील," असं डॅम कॅपिटलने म्हटलं आहे.

साखर उद्योगासाठी हवामान हा एक महत्त्वाचा घटक राहणार आहे. एल निनोचा परिणाम दोन हंगामांपर्यंत, म्हणजे SS27 आणि SS28 पर्यंत जाणवेल, अशी शक्यता आहे. "२०२६ हे वर्ष एल निनोसाठी तीव्र असेल, त्यामुळे SS27 मध्ये उत्पादनावर मोठा परिणाम होईल," असं रिपोर्टमध्ये म्हटलं आहे. तर SS28 मध्ये धोका आणखी वाढू शकतो, कारण उसाखालील क्षेत्र आणि उत्पादन दोन्ही कमी होण्याची शक्यता आहे. यामुळे साखर कारखाने आणि गूळ-खडीसाखर उत्पादकांमध्ये ऊस मिळवण्यासाठी स्पर्धा वाढू शकते.

इथेनॉल ब्लेंडिंग कार्यक्रमावर परिणाम

साखरेच्या तुटवड्याचा परिणाम इथेनॉल उत्पादनावरही होणार आहे. साखर कमी असल्यामुळे, SS27 हंगामापर्यंत उसाचा रस आणि बी-हेवी मोलॅसिसपासून इथेनॉल बनवण्यावर बंधनं आणावी लागतील. त्याऐवजी, इथेनॉल ब्लेंडिंग कार्यक्रमासाठी मका, एफसीआयचा (FCI) तांदूळ आणि तुकडा तांदळावर जास्त अवलंबून राहावं लागेल, असं डॅम कॅपिटलने म्हटलं आहे.

डॅम कॅपिटलच्या अंदाजानुसार, मद्य उद्योगाच्या गरजेसह इथेनॉलची एकूण मागणी सुमारे १४.५ अब्ज लिटर असेल. यापैकी सुमारे ११.५ अब्ज लिटर धान्यापासून आणि २.९ अब्ज लिटर सी-हेवी मोलॅसिसपासून तयार केले जाईल, असा अंदाज आहे.

मात्र, मका आणि तुकडा तांदळावर जास्त अवलंबून राहिल्याने धान्याच्या किमती वाढू शकतात, असंही ब्रोकरेज फर्मने म्हटलं आहे. त्याच वेळी, सरकार इथेनॉल उत्पादनाला पाठिंबा देण्यासाठी एफसीआयकडील अतिरिक्त तांदळाचा साठा वापरू शकते. सध्या एफसीआयकडे गरजेपेक्षा तिप्पट तांदळाचा साठा उपलब्ध आहे.

जागतिक बाजाराचा देशांतर्गत दरांवर प्रभाव

जागतिक बाजारातील घडामोडींमुळेही देशातील साखरेचे दर चढे राहू शकतात. जगातील सर्वात मोठा साखर निर्यातदार देश असलेल्या ब्राझीलमध्ये कच्च्या तेलाच्या (crude oil) किमती वाढल्या आहेत. त्यामुळे ब्राझील इथेनॉल उत्पादनासाठी जास्त ऊस वापरण्याची शक्यता आहे. याचा परिणाम म्हणून जागतिक बाजारात कच्च्या साखरेचे दर चढेच राहतील, असं डॅम कॅपिटलने म्हटलं आहे.

या रिपोर्टनुसार, पुरवठा कमी असल्यामुळे आर्थिक वर्ष २०२७ पर्यंत साखरेचे दर चढेच राहतील. हवामानातील बदलांमुळे हा तुटवडा पुढील हंगामाच्या पुढेही जाऊ शकतो, असंही यात नमूद केलं आहे.