
अरुणाचल प्रदेशमध्ये भारत आणि चीनच्या सैनिकांमध्ये झडप झाल्याच्या दाव्यावर अखेर केंद्र सरकारने मौन सोडलं आहे. इंडो-तिबेट बॉर्डर पोलीस (ITBP) चे महासंचालक शत्रुजित सिंग कपूर यांच्या नुकत्याच आलेल्या वक्तव्यामुळे राजकीय वर्तुळात खळबळ उडाली होती. यावर परराष्ट्र मंत्रालयाने स्पष्ट केलंय की, चिनी सैन्याने गस्तीच्या पद्धतीत केलेला बदल हेच सीमेवरील तणावाचं मुख्य कारण आहे. मात्र, यावर सविस्तर माहिती संरक्षण मंत्रालयच देईल, असंही त्यांनी स्पष्ट केलं.
परराष्ट्र मंत्रालयाच्या मते, चिनी सैन्याने ठरलेल्या गस्तीच्या नियमांचं उल्लंघन केल्यामुळेच भारत-चीन सीमेवर तणाव निर्माण झाला आहे. मंत्रालयाने सांगितलं की, भूतकाळातही अशा परिस्थितीचा सामना करावा लागला होता. जेव्हा चिनी सैन्य गस्तीची पद्धत बदलते, तेव्हा प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेवर (LAC) अस्थिरता निर्माण होते.
सीमेवर शांतता राखण्यासाठी दोन्ही देश प्रयत्न करत असल्याचंही केंद्राने सांगितलं. परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटलंय की, LAC वर गैरसमज आणि अनुचित प्रकार टाळण्यासाठी भारत आणि चीन मुत्सद्दी आणि लष्करी पातळीवर चर्चा करत आहेत. द्विपक्षीय संबंध सुधारण्यासाठी सीमावर्ती भागात शांतता आणि स्थिरता असणं खूप गरजेचं आहे.
ITBP प्रमुखांनी काय म्हटलं होतं? नुकतंच ITBP जवानांचा सन्मान करण्यासाठी आयोजित एका कार्यक्रमात, दलाचे प्रमुख शत्रुजित सिंग कपूर यांनी दावा केला होता की, अरुणाचल प्रदेशात LAC वर अनेक ठिकाणी भारतीय सैनिकांचा सामना झाला आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, गेल्या काही दिवसांत या भागात समोरासमोर येण्याच्या घटना घडल्या आणि त्या अजूनही सुरूच होत्या. मात्र, त्यांनी थेट चिनी सैन्याचं नाव घेतलं नव्हतं. या संघर्षाच्या वेळी 'शौर्य कमांडो'नी दाखवलेल्या धाडसाचं त्यांनी कौतुक केलं होतं. त्यांच्या या वक्तव्यानंतर सीमेवरील परिस्थितीबाबत नव्याने प्रश्न उपस्थित होऊ लागले.
काँग्रेसचा मोदींवर हल्लाबोल: अरुणाचल प्रदेशातील सीमेवरील परिस्थितीबाबत ITBP प्रमुखांच्या वक्तव्यावरून काँग्रेसने पंतप्रधान नरेंद्र मोदींवर निशाणा साधला आहे. काँग्रेस खासदार जयराम रमेश यांनी आरोप केलाय की, पंतप्रधान सीमेवरील संघर्षाची माहिती लपवत आहेत. तसेच, गेल्या सप्टेंबरमध्ये झालेल्या कोर कमांडर स्तरावरील बैठकीच्या उपयुक्ततेवरही त्यांनी प्रश्नचिन्ह उपस्थित केलं. राहुल गांधींनीही या मुद्द्यावरून अनेकदा पंतप्रधानांवर टीका केली आहे. मात्र, केंद्र सरकारने यापूर्वी काँग्रेसचे आरोप फेटाळून लावले आहेत.
शी जिनपिंग यांच्या भारत दौऱ्यानंतर नवा वाद: भारत आणि चीनमधील राजनैतिक घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर या ताज्या वादाला महत्त्व प्राप्त झालं आहे. २०२० मध्ये पूर्व लडाखमधील गलवानमध्ये दोन्ही देशांच्या सैनिकांमध्ये झालेल्या संघर्षानंतर, चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांचा भारत दौरा आणि पंतप्रधान मोदींसोबतच्या द्विपक्षीय बैठकीमुळे सीमावाद सुटण्याची आशा निर्माण झाली होती. या बैठकीत सीमेवरील तणाव कमी करण्यावर भर देण्यात आला होता. अशा परिस्थितीत ITBP प्रमुखांच्या वक्तव्यामुळे सीमेवरील परिस्थितीबाबत नव्याने चर्चा सुरू झाली आहे. आता संरक्षण मंत्रालय यावर काय भूमिका घेतं, याकडे सर्वांचं लक्ष लागून आहे.