अहमदाबाद विमान दुर्घटनेसारखी घटना टळली, फ्युएल स्विचमधील बिघाडामुळे एअर इंडियाचे ड्रीमलायनर ग्राउंडेड!

Air India Dreamliner Grounded : एअर इंडियाच्या बोईंग 787 ड्रीमलायनर विमानाला लंडनमध्ये ग्राउंडेड करण्यात आले. प्री-फ्लाइट तपासणीदरम्यान फ्युएल कंट्रोल स्विच अनपेक्षितपणे "कटऑफ" स्थितीकडे गेल्याने हा निर्णय घेण्यात आला.

Air India Dreamliner Grounded : एअर इंडियाने आपल्या एका बोईंग 787-8 ड्रीमलायनर विमानाला ग्राउंडेड केले आहे. 1 फेब्रुवारी रोजी लंडन हिथ्रो विमानतळावर प्री-डिपार्चर तपासणीदरम्यान, फ्युएल कंट्रोल स्विच अनपेक्षितपणे “रन” वरून “कटऑफ” कडे गेल्याची तक्रार पायलटने केली होती.

हिथ्रो ते बंगळूरु दरम्यानचे AI 132 हे उड्डाण करणारे विमान सेवेतून काढून टाकण्यात आले. कारण इंजिन सुरू करताना डावा फ्युएल कंट्रोल स्विच RUN स्थितीत सुरक्षितपणे राहत नव्हता आणि आवश्यक लॉकिंग क्रियेशिवाय दोनदा कट-ऑफ स्थितीकडे गेला, असे क्रूच्या लक्षात आले.

बोईंग 787 मधील फ्युएल कंट्रोल स्विच प्रत्येक इंजिनला होणारा इंधन पुरवठा नियंत्रित करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात. हे स्विच उचलल्यानंतरच रन आणि कटऑफमध्ये बदल करता येतो, अशी याची रचना आहे. यामुळे अचानक इंधन पुरवठा थांबून इंजिन बंद होण्याचा धोका टाळता येतो.

एअर इंडियाने एका निवेदनात या घटनेला दुजोरा दिला आहे. 'आमच्या एका पायलटने संभाव्य बिघाडाची तक्रार केल्याची आम्हाला माहिती आहे' असे सांगत एअरलाइनने बोईंगला यात सामील करून आणि भारताचे नागरी विमान वाहतूक नियामक, महासंचालनालय (DGCA) यांना सूचित करून विमान ग्राउंडेड केले आहे. बोईंगने सांगितले की ते एअर इंडियाच्या या प्रकरणाच्या पुनरावलोकनात सहकार्य करत आहेत.

अहमदाबादमध्येही अशीच घटना

या घटनेमुळे ड्रीमलायनरच्या फ्युएल कंट्रोल स्विचच्या सुरक्षेबद्दल पुन्हा चिंता निर्माण झाली आहे. विशेषतः 12 जून 2025 रोजी अहमदाबादजवळ झालेल्या एअर इंडियाच्या AI 171 विमान अपघाताच्या पार्श्वभूमीवर ही चिंता वाढली आहे. या अपघातात टेकऑफनंतर लगेचच बोईंग 787-8 विमान कोसळले होते, ज्यात 241 प्रवासी आणि जमिनीवरील 19 लोकांचा मृत्यू झाला होता.

त्या अपघाताच्या एअरक्राफ्ट अॅक्सिडेंट इन्व्हेस्टिगेशन ब्युरो (AAIB) च्या प्राथमिक अहवालात असे आढळून आले की, टेकऑफनंतर काही सेकंदातच दोन्ही फ्युएल कंट्रोल स्विच RUN वरून CUTOFF वर गेले, ज्यामुळे इंजिनचा इंधन पुरवठा खंडित झाला आणि विमानाने वेग गमावला. कॉकपिट व्हॉईस रेकॉर्डिंगमध्ये एक पायलट दुसऱ्याला विचारत होता की इंधन का बंद केले, ज्यावर दुसऱ्याने आपण तसे केले नाही असे उत्तर दिले.

फ्युएल स्विचवर प्रश्न उपस्थित

त्या अपघातानंतर, भारताच्या नियामकाने एअरलाइनच्या बोईंग 787 फ्लीटमधील फ्युएल स्विच लॉकिंग मेकॅनिझमची तपासणी करण्याचे निर्देश दिले होते; एअर इंडियाने नंतर कळवले की सर्व तपासण्या पूर्ण झाल्या असून कोणताही दोष आढळला नाही. परंतु हिथ्रो येथील या ताज्या घटनेमुळे त्या तपासण्यांच्या योग्यतेवर आणि फ्युएल स्विचची अनपेक्षित हालचाल हा खरोखरच सुरक्षेचा धोका आहे का, यावर नवीन प्रश्न निर्माण झाले आहेत. विमान वाहतूक तज्ज्ञांच्या मते यावर सखोल तांत्रिक तपासणी होणे आवश्यक आहे.

एअर इंडियाने प्रवासी आणि क्रूच्या सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य असल्याचे म्हटले आहे. तसेच, प्रभावित विमानाची सविस्तर तपासणी आणि देखभाल केल्यानंतरच ते पुन्हा सेवेत दाखल होईल, असेही स्पष्ट केले आहे.