Neelakanti Patekar : नाना पाटेकरांच्या पत्नी कोण? IIT ते 'छावा' सिनेमातील भूमिका, कशी झालेली दोघांची भेट?
सार
नाना पाटेकर यांच्या निधनानंतर त्यांच्या पत्नी नीळकांती पाटेकर पुन्हा चर्चेत आल्या आहेत. आयआयटी प्रवेश परीक्षा उत्तीर्ण होण्यापासून ते रंगभूमी आणि 'छावा' चित्रपटातील दमदार पुनरागमनापर्यंतचा त्यांचा प्रवास खूपच रंजक आहे.
मुंबई : नाना पाटेकर यांनी हिंदी आणि मराठी चित्रपटसृष्टीत स्वतःचं एक वेगळं प्रस्थ निर्माण केलं. पण त्यांच्या पत्नी नीळकांती मात्र नेहमीच प्रसिद्धीपासून दूर राहिल्या. असं असलं तरी, त्यांचा स्वतःचा असा एक मोठा कलाप्रवास आहे. रंगभूमीपासून सुरू झालेला हा प्रवास त्यांना मराठी चित्रपटसृष्टीतील एक उत्तम अभिनेत्री म्हणून ओळख देऊन गेला.
आयआयटी सोडून नीळकांती यांनी निवडला अभिनयाचा मार्ग
नीळकांती पाटेकर यांचा जन्म पुण्यात झाला. त्यांच्या वडिलांची सरकारी नोकरी असल्यामुळे त्यांच्या बदल्या होत असत, त्यामुळे त्यांचं बालपण वेगवेगळ्या शहरांत गेलं. अभ्यासात त्या प्रचंड हुशार होत्या. त्यांनी चक्क आयआयटीची (IIT) प्रवेश परीक्षाही उत्तीर्ण केली होती. पण, करिअरसाठी त्यांनी नेहमीची वाट निवडली नाही. आयआयटीसारखं मोठं यश मिळवूनही त्यांचा ओढा रंगभूमीकडेच राहिला.
कॉलेजमध्ये असताना त्या नाटकांमध्ये आणि एकांकिका स्पर्धांमध्ये खूप सक्रिय होत्या. त्यांच्यातील या टॅलेंटला लवकरच दाद मिळू लागली. १९७३ मध्ये महाराष्ट्र राज्य नाट्य स्पर्धेत त्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचं सुवर्णपदक मिळालं.
रंगभूमी हाच त्यांच्या अभिनय कारकिर्दीचा पाया ठरला. मराठी नाटकांच्या शिस्तीमुळे आणि भावनिक खोलीमुळे नीळकांती यांची अभिनयाची एक अतिशय नैसर्गिक शैली विकसित झाली.
अभ्यासापेक्षा अभिनयाला प्राधान्य देण्याचा त्यांचा हा निर्णय त्यांच्या आयुष्याला कलाटणी देणारा ठरला. विज्ञानाच्या क्षेत्रात करिअर करण्याऐवजी त्यांनी मराठी रंगभूमी आणि चित्रपटसृष्टीची वाट धरली.
मराठी रंगभूमी ते नाना पाटेकर यांच्यासोबतचा विवाह
रंगभूमीवर नाव कमावल्यानंतर नीळकांती यांनी मराठी चित्रपटांकडे मोर्चा वळवला आणि तिथेही आपली छाप पाडली. त्यांच्या करिअरमधला एक महत्त्वाचा टप्पा म्हणजे 'आत्मविश्वास' हा चित्रपट. या चित्रपटासाठी त्यांना १९८९ मध्ये महाराष्ट्र राज्य सरकारचा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला होता.
नाना पाटेकर यांच्यासोबतची त्यांची ओळखही याच रंगभूमीवर झाली. एका मराठी नाटकाच्या निमित्ताने ते दोघे भेटले आणि १९७८ मध्ये ते विवाहबंधनात अडकले.
पण, त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यात एक मोठी शोकांतिका घडली. त्यांच्या पहिल्या मुलाचं अवघ्या अडीच वर्षांच्या वयात निधन झालं. या धक्क्यातून सावरत पुढे त्यांना मल्हार पाटेकर हा मुलगा झाला.
गेल्या काही वर्षांपासून नाना आणि नीळकांती हे दोघेही वेगळे राहत होते. असं असलं तरी, कायदेशीररित्या ते पती-पत्नीच होते. आता नानांच्या निधनानंतर, नीळकांती यांची ओळख केवळ 'नानांची पत्नी' एवढीच मर्यादित राहिलेली नाही, तर मराठी रंगभूमी आणि चित्रपटसृष्टीत स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण करणारी एक गुणी अभिनेत्री म्हणूनही त्या ओळखल्या जात आहेत.
'छावा' चित्रपटातून नीळकांती पाटेकर यांचं दमदार पुनरागमन
मुख्य प्रवाहातील सिनेमांपासून अनेक वर्षे दूर राहिल्यानंतर, नीळकांती यांनी लक्ष्मण उतेकर यांच्या २०२५ मध्ये आलेल्या 'छावा' या ऐतिहासिक चित्रपटातून मोठ्या पडद्यावर पुनरागमन केलं. या चित्रपटात विकी कौशल आणि रश्मिका मंदान्ना यांच्या मुख्य भूमिका आहेत.
या चित्रपटात त्यांनी 'धराऊ' ही महत्त्वाची व्यक्तिरेखा साकारली आहे. त्यांच्या या भूमिकेमुळे प्रेक्षकांना अनेक वर्षांनंतर त्यांचा अभिनय पुन्हा एकदा पाहायला मिळाला.
२०२५ मधील सर्वात मोठ्या हिंदी चित्रपटांपैकी एक म्हणून 'छावा'ने रेकॉर्ड ब्रेक कमाई केली आहे. ट्रेड सोर्सेसनुसार, या चित्रपटाने जगभरात सुमारे ७९७ कोटी ते ८०० कोटी रुपयांपेक्षा जास्त गल्ला जमवला आहे. बॉलिवूड हंगामाच्या रिपोर्टनुसार, चित्रपटाची जगभरातील कमाई ७९७.३४ कोटी रुपये आहे, तर इतर काही अंदाजांनुसार हा आकडा ८०० कोटींच्या पार गेला आहे.
नीळकांती यांच्यासाठी हा चित्रपट केवळ एक कमबॅक नव्हता, तर ज्या इंडस्ट्रीपासून त्या अनेक वर्षे दूर होत्या, तिथे त्यांनी पुन्हा एकदा आपलं नाणं खणखणीत वाजवून दाखवलं. त्यांच्या या पुनरागमनामुळे आजच्या तरुण पिढीलाही त्यांच्या अभिनयाची ताकद समजली, जे कदाचित त्यांच्या जुन्या मराठी नाटकांच्या आणि चित्रपटांच्या प्रवासापासून अनभिज्ञ होते.