
मुंबई : ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचं वयाच्या ७५ व्या वर्षी निधन झालं आहे. गोव्यातील दोना पावला इथल्या घरी गुरुवारी पहाटे ५:२० च्या सुमारास त्यांना हृदयविकाराचा तीव्र झटका आला. मणिपाल हॉस्पिटलच्या ऑन्कोलॉजी विभागाचे प्रमुख डॉ. शेखर साळकर यांनी सांगितलं की, सलग ४५ मिनिटे सीपीआर (CPR) देऊनही त्यांचे प्राण वाचवता आले नाहीत. डॉ. साळकर यांच्या माहितीनुसार, आता त्यांचं शवविच्छेदन (post-mortem) केलं जाईल आणि या प्रकरणी मेडिको-लीगल केस (MLC) दाखल करण्यात आली आहे.
नानांच्या निधनाची बातमी वाऱ्यासारखी पसरली आणि चाहत्यांना त्यांच्या दमदार भूमिका आणि डायलॉग डिलिव्हरीची आठवण येऊ लागली. 'वेलकम' मधील भन्नाट कॉमेडीपासून ते 'क्रांतिवीर' आणि 'यशवंत' मधील त्यांच्या रांगड्या अंदाजापर्यंत, नाना पाटेकरांचे हे काही गाजलेले डायलॉग्स नेहमीच लक्षात राहतील.
'यशवंत' चित्रपटातील हा डायलॉग नानांच्या सर्वात लोकप्रिय संवादांपैकी एक आहे. डास किंवा ढेकूण यांसारखा छोटासा जीव माणसाचं आयुष्य कसं बदलू शकतो, हे त्यांनी यातून सांगितलं होतं.
"एक मच्छर, साला एक मच्छर इन्सान को आदमी से हिजडा बना देता है. एक खटमल पुरी रात को अपाहिज कर देता है. सुबह घर से निकलो, भीड का एक हिस्सा बनो. शाम को घर जाओ, दारु पियो और बच्चे पैदा करो, और सुबह तलक फिर एक बार मर जाओ."
ज्या आक्रमक शैलीत नानांनी हा डायलॉग बोलला होता, त्यामुळेच तो आजही लोकांच्या ओठांवर आहे. त्यांच्या सर्वोत्तम अभिनयाच्या यादीत हा डायलॉग नेहमीच वरच्या स्थानावर राहिला आहे.
नाना पाटेकर म्हटलं की 'क्रांतिवीर' चित्रपटातील हा डायलॉग लगेच डोळ्यांसमोर येतो. "आ गये मेरी मौत का तमाशा देखने?" हा डायलॉग चित्रपटातील सर्वात गाजलेल्या सीनपैकी एक आहे आणि तो नानांच्या दमदार अभिनयाची ओळख बनला.
'तिरंगा' चित्रपटात नानांनी एका पोलीस अधिकाऱ्याची भूमिका साकारली होती. "पंद्रह सौ की नोकरी करने वाला, एक दिन तुझे डेढ सौ का कफन पहनायेगा." या डायलॉगमध्ये त्यांनी एका सामान्य पगाराचा संदर्भ देत ज्या बेधडकपणे धमकी दिली होती, ती नानांची स्टाईल बनून गेली.
'क्रांतिवीर' मधील नानांचा अभिनय त्यांच्या रांगड्या आणि उत्कट शैलीसाठी ओळखला जातो. विशेषतः ज्या सीनमध्ये ते धर्माच्या नावावर होणाऱ्या भेदभावावर आणि जातीय द्वेषावर प्रहार करतात, तो सीन अंगावर काटा आणतो.
"ये मुसलमान का खून, ये हिंदू का खून..."
रक्ताला धर्माच्या आधारावर विभागता येत नाही, हे नानांनी ज्या ताकदीने मांडलं, तो चित्रपटातील सर्वात प्रभावी सीन ठरला.
आणि मग प्रेक्षकांना खळखळून हसवणारे नाना पाटेकरही आपल्याला पाहायला मिळाले.
"भगवान का दिया हुआ सब कुछ है. दौलत है. शोहरत है. इज्जत है. बस एक नेक और शरीफ लडका चाहिये था." 'वेलकम' चित्रपटातील हा डायलॉग त्यांच्या कॉमेडी टायमिंगचा उत्तम नमुना आहे. उदय शेट्टीची भूमिका साकारताना त्यांनी आपल्या नेहमीच्या आक्रमक शैलीला कॉमेडीचा असा काही तडका दिला की, हे पात्र आणि त्याचे डायलॉग्स आजही लोकांच्या लक्षात आहेत.