
महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे येथील विशेष पोक्सो (POCSO) न्यायालयाने २०१९ मध्ये एका पाच वर्षांच्या चिमुकलीवर लैंगिक अत्याचार करणाऱ्या आरोपीला २० वर्षांच्या सक्तमजुरीची शिक्षा सुनावली आहे. या प्रकरणात न्यायालयाने पीडित मुलीच्या साक्षीवर विश्वास ठेवला. मुलीला कोणीतरी शिकवून साक्ष द्यायला लावली आहे, हे सिद्ध करण्यात बचाव पक्ष अपयशी ठरला. आकाश बाबुराव थोरात असे या नराधमाचे नाव असून, त्याला पोक्सो कायद्याचे कलम ६ आणि भारतीय न्याय संहितेच्या (IPC) कलम ३५४ (अ) अंतर्गत दोषी ठरवण्यात आले आहे. विशेष न्यायालयाचे न्यायाधीश जी. टी. पवार यांनी मंगळवारी हा निकाल दिला.
सरकारी पक्षानुसार, ही धक्कादायक घटना १ डिसेंबर २०१९ रोजी दुपारी ठाणे जिल्ह्यातील मुंब्रा येथे घडली.
पीडित पाच वर्षांची चिमुकली चाळीतल्या एका शेजाऱ्याच्या घरी खेळायला गेली होती. त्यावेळी त्याच परिसरात राहणाऱ्या आकाश थोरातने तिला टीव्ही दाखवण्याचे आमिष दाखवून स्वतःच्या घरात बोलावले. त्याने आधी तिला टीव्ही लावून दिला आणि नंतर तिच्यावर लैंगिक अत्याचार केले, अशी माहिती सरकारी वकिलांनी न्यायालयाला दिली.
या प्रकाराने घाबरलेली चिमुकली रडतच घरी परतली आणि तिने आईला सगळा प्रकार सांगितला. संतापलेल्या आईने आधी आरोपीला जाब विचारला आणि त्यानंतर थेट पोलीस स्टेशन गाठून तक्रार दाखल केली.
पोलिसांनी या प्रकरणाचा सखोल तपास करून आरोपी आकाश थोरात विरोधात आयपीसी आणि पोक्सो कायद्याच्या संबंधित कलमांखाली न्यायालयात आरोपपत्र दाखल केले.
खटल्याच्या सुनावणीदरम्यान सरकारी पक्षाने पीडित मुलगी, तिची आई आणि तपास अधिकारी अशा तीन महत्त्वाच्या साक्षीदारांची साक्ष नोंदवली. तसेच, न्यायालयात आवश्यक कागदोपत्री पुरावेही सादर केले.
न्यायालयाने आपल्या निकालात स्पष्ट केले की, पीडित मुलीची साक्ष अत्यंत विश्वासार्ह आहे. तिची साक्ष खोडून काढण्यात किंवा तिला कोणीतरी शिकवून साक्ष द्यायला लावली आहे, असा कोणताही पुरावा देण्यात बचाव पक्ष पूर्णपणे अपयशी ठरला.
पीडितेने दिलेली साक्ष 'उत्कृष्ट दर्जाची' (sterling quality) असल्याचे निरीक्षण नोंदवत, या प्रकरणाचा निकाल देताना तिच्या साक्षीवर पूर्णपणे विसंबून राहता येईल, असे न्यायाधीशांनी स्पष्ट केले.
या तपासादरम्यान पोलिसांकडून काही चुका झाल्याचेही न्यायालयाने निदर्शनास आणून दिले. चुकीच्या ठिकाणी घटनास्थळाचा पंचनामा करणे आणि मुलीला वैद्यकीय तपासणीसाठी न पाठवणे यासारख्या त्रुटी तपासात होत्या.
मात्र, घटनास्थळावरून कोणतीही आक्षेपार्ह वस्तू जप्त करण्यात आली नसल्याने, पोलिसांच्या या चुकांमुळे सरकारी पक्षाच्या केसवर कोणताही परिणाम होत नाही, असा निर्वाळा न्यायाधीशांनी दिला.
लहान मुलांवरील गंभीर लैंगिक अत्याचाराशी संबंधित पोक्सो कायद्याच्या कलम ६ अंतर्गत न्यायालयाने आकाश थोरातला २० वर्षांच्या सक्तमजुरीची शिक्षा सुनावली. याशिवाय त्याला ५ हजार रुपयांचा दंडही ठोठावला असून, दंड न भरल्यास आणखी तीन महिने सक्तमजुरी भोगावी लागेल.
तसेच, लैंगिक छळाशी संबंधित आयपीसीच्या कलम ३५४ (अ) अंतर्गत त्याला स्वतंत्रपणे तीन वर्षांची सक्तमजुरी आणि १ हजार रुपयांचा दंड ठोठावण्यात आला आहे.
या दोन्ही शिक्षा एकाच वेळी चालतील, असे न्यायालयाने स्पष्ट केले. तसेच, आरोपीने आतापर्यंत तुरुंगात घालवलेला काळ त्याच्या एकूण शिक्षेतून वजा केला जाईल.
आरोपीकडून वसूल करण्यात येणारा एकूण ६ हजार रुपयांचा दंड पीडित मुलीला देण्याचे आदेश न्यायालयाने दिले आहेत. यासोबतच ठाणे जिल्हा विधी सेवा प्राधिकरणाला (DLSA) पीडितेला अतिरिक्त नुकसान भरपाई देण्याचे निर्देशही दिले आहेत.
पोलिसांच्या तपासात त्रुटी असूनही न्यायालयाने केवळ चिमुकलीच्या साक्षीवर विश्वास ठेवून दिलेला हा निकाल अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे.
(वृत्तसंस्थांच्या इनपुट्ससह)