JASSM-ER Missile : इराणवर हल्ल्यासाठी अमेरिकेचे सर्वात घातक मिसाइल्स तैनात! आता काय होणार?
सार
US Deploys JASSM ER Missiles Against Iran : इराणवर हल्ला करण्यासाठी अमेरिकेने आपली सर्वात घातक JASSM-ER लांब पल्ल्याची क्षेपणास्त्रं आणि B-52/B-1B बॉम्बर्स तैनात केले आहेत.
US Deploys JASSM ER Missiles Against Iran : अमेरिकेने इराणवर हल्ला करण्यासाठी आपली सर्वात घातक लांब पल्ल्याची क्षेपणास्त्रं तैनात केली आहेत. यात कमी पल्ल्याच्या JASSM मिसाइल्सचाही समावेश आहे, ज्यांची मारक क्षमता सुमारे २५० मैल आहे. अमेरिकेने आपल्या एकूण साठ्यापैकी जवळपास दोन तृतीयांश साठा इराणसाठी राखीव ठेवला आहे. हे एक मोठं पाऊल मानलं जातंय, कारण यामुळे इतर संभाव्य संघर्षांसाठी अमेरिकेकडे मिसाइल्सचा साठा मर्यादित झाला आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील या मिसाइल संघर्षात नेमकं काय घडतंय?
JASSM-ER मिसाइल्स किती धोकादायक आहेत?
JASSM-ER म्हणजे 'जॉइंट एअर-टू-सरफेस मिसाइल-एक्सटेंडेड रेंज'. ही मिसाइल्स ६०० मैलांपेक्षा जास्त अंतर कापू शकतात. शत्रूच्या हवाई सुरक्षा यंत्रणेला सहज चकवा देऊन आपल्या लक्ष्याचा भेद करण्यासाठी याची रचना करण्यात आली आहे. आतापर्यंत युद्धाच्या पहिल्या चार आठवड्यांत अमेरिकेने १००० हून अधिक JASSM-ER मिसाइल्स वापरल्या आहेत.
अमेरिकेचा शस्त्रसाठा खरंच संपतोय का?
पॅसिफिक क्षेत्रातील साठ्यामधून ही क्षेपणास्त्रं हलवण्याचा आदेश मार्चमध्ये देण्यात आला होता. युद्ध सुरू होण्यापूर्वी अमेरिकेकडे २,३०० मिसाइल्स होत्या, त्यापैकी आता फक्त ४२५ शिल्लक राहिल्या आहेत. याचाच अर्थ, इतर ठिकाणच्या संघर्षांसाठी अमेरिकेचा शस्त्रसाठा आता मर्यादित झाला आहे. याशिवाय, तांत्रिक बिघाडामुळे जवळपास ७५ मिसाइल्स वापरायोग्य राहिलेल्या नाहीत.
ट्रम्प यांचं 'अश्मयुगात' पाठवण्याचं वक्तव्य किती गंभीर?
राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी नुकतंच म्हटलं आहे की, ते पुढच्या दोन-तीन आठवड्यांत इराणला "अश्मयुगात" परत पाठवतील. याचा सामान्य नागरिक, लष्कर किंवा सरकारवर नेमका काय परिणाम होईल, हे अद्याप स्पष्ट नाही. पण या वक्तव्यामुळे जागतिक पातळीवर चर्चांना उधाण आलं असून युद्धाच्या तीव्रतेबद्दल प्रश्न निर्माण झाले आहेत.
इराणनेही प्रत्युत्तर दिलंय का?
हो, इराणने अमेरिकेची F-15E आणि A-10 स्ट्राइक जेट्स पाडली आहेत. याशिवाय १२ हून अधिक MQ-9 स्ट्राइक ड्रोन्सही नष्ट केले आहेत. आखाती देशांच्या रिपोर्ट्सनुसार, इराणने आतापर्यंत १,६०० बॅलिस्टिक मिसाइल्स आणि जवळपास ४,००० 'शाहिद' क्रूझ मिसाइल्स डागल्या आहेत. याचा अर्थ अमेरिकेच्या इंटरसेप्टर सिस्टीमवरही मोठा ताण येत आहे.
अमेरिकेचं लक्ष फक्त इराणवरच आहे का?
अमेरिकेने B-52 आणि B-1B बॉम्बर्सच्या मदतीने हल्ले अधिक तीव्र केले आहेत. यामुळे सैनिकांवरील धोका कमी होतो, पण चीनसारख्या इतर प्रतिस्पर्ध्यांसाठी ठेवलेल्या शस्त्रांच्या साठ्यात घट होत आहे. मिसाइल्सचा हा मोठा वापर भविष्यात अमेरिकेच्या लष्करी क्षमतेवर परिणाम करू शकतो.
हे युद्ध आणखी किती काळ चालणार?
JASSM-ER आणि टॉमहॉक मिसाइल्सचा वापर अजूनही सुरू आहे. सध्याच्या उत्पादन क्षमतेनुसार, हा शस्त्रसाठा पुन्हा भरून काढायला अनेक वर्षं लागतील. लॉकहीड मार्टिन कॉर्पोरेशनने (Lockheed Martin Corp.) २०२६ मध्ये ३९६ नवीन लांब पल्ल्याच्या मिसाइल्स बनवण्याचं लक्ष्य ठेवलं आहे. जर संपूर्ण उत्पादन लाइन फक्त JASSM-ER बनवण्यासाठी वापरली, तर ही संख्या ८६० पर्यंत वाढू शकते.