US Markets : ट्रम्प यांच्या मते डेमोक्रॅटिक पक्षाच्या विजयामुळे शेअर बाजाराला 3 ट्रिलियन डॉलरचा फटका

नुकत्याच झालेल्या अमेरिकन निवडणुकांच्या निकालांनंतर अमेरिकेने इतिहासात एक मोठे पाऊल मागे टाकले आहे, असे अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ट्रुथ सोशल या प्लॅटफॉर्मवर एका पोस्टमध्ये म्हटले आहे.

वॉशिंग्टन : ५ नोव्हेंबर रोजी अमेरिकन शेअर बाजारात मोठी घसरण झाली कारण गुंतवणूकदारांना डेमोक्रॅटिक पक्षाच्या विजयामुळे AI क्षेत्राच्या वाढीवर परिणाम होईल अशी भीती होती.

• तंत्रज्ञानाचा दबदबा असलेल्या नॅस्डॅक (Nasdaq) मध्ये एप्रिल २०२५ मधील 'लिबरेशन डे' नंतरची एका दिवसातील सर्वात मोठी घसरण नोंदवली गेली.
• तथापि, कोबेसी लेटरच्या मते ही घसरण मूलभूत कारणांपेक्षा तांत्रिक जास्त होती आणि AI वर संपूर्ण बंदी आणली जाणार नाही.

गेल्या आठवड्यात झालेल्या मध्यावधी निवडणुकांच्या निकालांमुळे शेअर बाजारात झालेल्या प्रचंड पडझडीला अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी जबाबदार धरले आहे.

ट्रुथ सोशल वरील एका पोस्टमध्ये राष्ट्राध्यक्ष म्हणाले, "शेवटच्या निवडणुकीच्या निकालांसह अमेरिकेने इतिहासात एक मोठे पाऊल मागे टाकले आहे - अगदी 'ट्रम्प' च्या नेतृत्वाखालील 'रॉकेटशिप' असणाऱ्या शेअर बाजारालाही एका दिवसात ३ ट्रिलियन डॉलरचे नुकसान सोसावे लागले."

डेमोक्रॅटिक पक्षाच्या प्रचंड विजयानंतर ही घसरण झाली, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांची चिंता वाढली. डेमोक्रॅटिक-नियंत्रित काँग्रेस आणि नव्याने निवडून आलेले राज्य अधिकारी AI वर कडक देखरेख आणि डेटा सेंटरच्या विकासावर निर्बंध आणू शकतात अशी भीती होती. या चिंतांमुळे AI व्यापारावरील विद्यमान दबाव अधिक वाढला, जो वाढत्या खर्चामुळे आधीच तणावाची चिन्हे दाखवत होता.

"पण घाबरू नका, आपण पूर्वीपेक्षा जास्त मोठे आणि शक्तिशाली बनून परत येऊ!" ट्रम्प यांनी पुढे काही स्पष्ट न करता जोडले.

नोव्हेंबरच्या मध्यावधी निवडणुकांमध्ये डेमोक्रॅटिक पक्षाचा मोठा विजय

३ नोव्हेंबर रोजी, डेमोक्रॅट्सनी काँग्रेसच्या दोन्ही सभागृहांवर ताबा मिळवला, बहुमत मिळवले आणि एकाधिक सिनेट जागा, हाऊस जिल्हे, गव्हर्नर पदे आणि राज्य विधान मंडळे जिंकून हाऊस आणि सिनेटमध्ये लवकर बहुमत सुरक्षित केले.

कोबेसी लेटरनुसार, मध्यावधी निवडणुकांनंतरच्या पहिल्या व्यवहाराच्या दिवशी बाजाराने सुरुवातीला वरचा कल दाखवला आणि बाजार भांडवलात १.२ ट्रिलियन डॉलर्सहून अधिक भर घातली, परंतु त्यानंतर थोड्याच वेळात चित्र बदलले.

५ नोव्हेंबर रोजी, यूएस शेअर बाजार वेगाने खाली आला आणि ट्रिलियन डॉलर्सचे भांडवल नष्ट झाले. एप्रिल २०२५ मधील 'लिबरेशन डे' नंतर टेक-हेवी नॅस्डॅकमध्ये एकाच दिवसात सर्वात मोठी घसरण झाली, कारण गुंतवणूकदारांना काळजी होती की डेमोक्रॅटिक विजयाचा अर्थ उच्च AI छाननी, डेटा सेंटरच्या बांधकामात मंदी आणि AI क्षेत्रात एकंदरीत माघार असा होईल.

३ नोव्हेंबर रोजी निवडणुकीचे प्रारंभिक निकाल जाहीर झाल्यापासून, SPDR S&P 500 ETF (SPY) चे मूल्य सुमारे २.७% ने कमी झाले आहे, तर नॅस्डॅकचा मागोवा घेणाऱ्या Invesco QQQ Trust (QQQ) चे मूल्य जवळपास ५% ने कमी झाले आहे. SPDR Dow Jones Industrial Average ETF Trust (DIA) सुमारे १% खाली आला आहे.

AI नियमनाच्या भीतीमुळे बाजार का हादरले

कोबेसी लेटरने X वरील एका पोस्टमध्ये नमूद केले आहे की शेअर बाजारातील घसरण केवळ मध्यावधी निवडणुकीच्या निकालांना कारणीभूत ठरू शकत नाही, कारण बाजाराने आधीच मोठ्या प्रमाणात निकालाची शक्यता गृहीत धरली होती.

"AI वरील संभाव्य 'बंदी' किंवा किमान, उद्योगाचे कठोर नियमन याबद्दल वाढती चिंता हे यामागील एक प्रमुख कारण आहे. गेल्या २४ तासांत, डेमोक्रॅटिक खासदारांनी 'आर्टिफिशियल सुपरइंटेलिजन्सवरील संपूर्ण बंदी' यासह प्रगत AI विकासावर निर्बंध घालण्याचे सार्वजनिकपणे आवाहन केले आहे," असे त्यात म्हटले आहे.

AI ची विक्री अधिक तांत्रिक आहे का?

तथापि, बाजार विश्लेषकांनी नमूद केले की संपूर्ण बंदीची शक्यता नाही कारण याचा अर्थ अमेरिका जागतिक AI शर्यतीत चीनसमोर आपले स्थान सोडत आहे असा होईल.

"त्याऐवजी, आमचा विश्वास आहे की आम्ही भावनेतील अचानक बदल पाहत आहोत जो अत्यधिक प्रमाणातील कर्जबाजारीपणाशी भिडत आहे, ज्यामुळे संभाव्यतः अनेक प्रमुख संस्थात्मक गुंतवणूकदारांकडून सक्तीची विक्री होत आहे. त्यामुळे आजची घसरण मूलभूत कारणांपेक्षा अधिक तांत्रिक आहे. याचा अर्थ नियमनाविषयीच्या चिंतांकडे दुर्लक्ष करणे असा नाही, त्या कायदेशीर आहेत. परंतु सध्याची किंमत कृती व्यवस्थित किंवा तर्कसंगत दिसत नाही," असे त्यात म्हटले आहे.