Nepal Floods : नेपाळमधील महापुरानंतर 17 हजार मुलांना मानसिक आधाराची गरज
सार
नेपाळमध्ये आलेल्या भयंकर महापुरानंतर सुमारे १७ हजार मुलांना तातडीने मानसिक आधाराची गरज आहे, असं युनिसेफने म्हटलंय. डोळ्यांसमोर घर आणि माणसं गमावल्याने ही मुलं मोठ्या धक्क्यात आहेत. सध्या तिथे बचावकार्य वेगात सुरू आहे.
काठमांडू : नेपाळमध्ये नुकत्याच आलेल्या भयंकर महापुराचा फटका बसलेल्या १७ हजारांहून अधिक मुलांना आता तातडीने मानसिक आधाराची गरज आहे. या मुलांनी आपली जवळची माणसं गमावली आहेत, त्यांची घरं उद्ध्वस्त झाली आहेत. या सगळ्या धक्क्यातून सावरण्यासाठी त्यांना मदतीची गरज असल्याचा इशारा 'युनिसेफ'ने (UNICEF) दिला आहे.
मुलांच्या मनावर खोलवर परिणाम
युनिसेफने मंगळवारी एका निवेदनात सांगितलं की, अनेक मुलांनी आपल्या डोळ्यांसमोर घरची माणसं गमावली आहेत. त्यांची घरं आणि शाळा उद्ध्वस्त झाल्या आहेत. बेपत्ता नातेवाईकांमुळे त्यांच्या मनात मोठी भीती आहे. अंदाजे १७ हजार मुलांना मानसिक आणि भावनिक आधाराची गरज आहे. याशिवाय, कुटुंबापासून दुरावलेली ५४१ मुलं सध्या मोठ्या धोक्यात असून त्यांना तातडीने सुरक्षिततेची गरज आहे.
"बाहेरून दिसणाऱ्या नुकसानीपेक्षा या पुरामुळे मुलांच्या आणि त्यांच्या कुटुंबीयांच्या मनावर खोलवर जखमा झाल्या आहेत," असं नेपाळमधील युनिसेफच्या प्रतिनिधी एलिस अकुंगा यांनी सांगितलं. "शाळा सुरू असतानाच हा पूर आला. त्यामुळे मुलांच्या सुरक्षिततेची भावना एका क्षणात संपली. अनेक मुलांनी भयानक दृश्यं पाहिली आहेत. ती आता भीती, चिंता आणि दुःखाशी लढत आहेत. काहींना तर आपण काय अनुभवलं हे सांगताही येत नाहीये," असंही अकुंगा म्हणाल्या.
त्या पुढे म्हणाल्या की, अन्नपाणी आणि इतर मदत पुरवण्यासोबतच मुलांना मानसिक आधार देणंही तितकंच महत्त्वाचं आहे. तरच ती या धक्क्यातून बाहेर पडू शकतील आणि पुन्हा सुरक्षित वाटू लागतील.
बचावकार्य आणि जीवितहानी
पूरग्रस्त भागात सध्या शोध आणि बचावकार्य वेगात सुरू आहे. नेपाळच्या राष्ट्रीय आपत्ती जोखीम निवारण आणि व्यवस्थापन प्राधिकरणाने (NDRRMA) दिलेल्या माहितीनुसार, १५ सप्टेंबरच्या संध्याकाळी ७ वाजेपर्यंत १,३९९ लोकांचा मृत्यू झाला असून ५,१७९ लोक अद्याप बेपत्ता आहेत.
NDRRMA च्या ताज्या आकडेवारीनुसार, चितवन, नवलपरासी पूर्व, नवलपरासी पश्चिम, नुवाकोट, रसुवा, गोरखा, धाडिंग आणि तनहुन या भागांमध्ये जीवितहानी झाली आहे. आतापर्यंत १३,७४२ लोकांना वाचवण्यात यश आलंय. १९ रुग्णालयांमध्ये ३४३ लोकांवर उपचार सुरू असून २८२ जणांना डिस्चार्ज देण्यात आला आहे. विविध सुरक्षा यंत्रणांनी ९,४९६ लोकांवर उपचार केले आहेत. बचावकार्यासाठी हवाई दलाचीही मोठी मदत घेतली जात आहे. नेपाळ लष्कराने हेलिकॉप्टरच्या १,५६१ फेऱ्या मारल्या आहेत, तर APF-नेपाळने पूरग्रस्त भागात ३२० उड्डाणे केली आहेत. या भयंकर आपत्तीमुळे हजारो लोक अजूनही बेपत्ता आहेत.
दीर्घकालीन मानसिक परिणामांचा इशारा
या आपत्तीच्या मानसिक परिणामांमुळे मुलांच्या सुरक्षिततेला आणखी धोका निर्माण होऊ शकतो, असं युनिसेफने म्हटलंय. मुलं एकटी पडण्याची आणि त्यांना योग्य मदत न मिळण्याची शक्यता आहे.
"पूरग्रस्त मुलं आणि त्यांच्या कुटुंबांवर आलेलं हे मानसिक दडपण खूपच त्रासदायक आहे," असं नुवाकोटमधील त्रिशुली रुग्णालयाचे वैद्यकीय अधिकारी आणि मानसिक आरोग्यासाठी युनिसेफचे माजी युवा वकील डॉ. शितांशू ढकल यांनी सांगितलं. "आपत्ती संपल्यानंतरही भीती खूप काळ टिकून राहू शकते. त्यामुळे मानसिक आरोग्याच्या उपचारांमध्ये मुलांना केंद्रस्थानी ठेवणं गरजेचं आहे. दीर्घकालीन परिणाम टाळण्यासाठी त्यांना तातडीने मानसिक आधार दिला पाहिजे," असं डॉ. ढकल म्हणाले.
युनिसेफची प्रत्यक्ष मदत
युनिसेफ सध्या सरकारी अधिकारी आणि इतर संस्थांसोबत मिळून बेपत्ता लोकांचा शोध घेणं आणि मुलांना मानसिक आधार देण्याचं काम करत आहे. आतापर्यंत कुटुंबापासून दुरावलेल्या १८ मुलांना त्यांच्या घरच्यांशी पुन्हा भेटवण्यात आलंय. ज्या मुलांनी आपले दोन्ही पालक गमावले आहेत, त्यांच्यासाठी पर्यायी कुटुंबाची व्यवस्था केली जात आहे.
धोक्यात असलेल्या मुलांना ओळखण्यासाठी आणि त्यांची तस्करी किंवा शोषण रोखण्यासाठी महत्त्वाच्या मार्गांवर विशेष पथकं तैनात करण्यात आली आहेत.
युनिसेफ आणि त्यांच्या सहयोगी संस्था समुपदेशन सेवांद्वारे मानसिक आधार वाढवत आहेत. मुलांसाठी १८ 'चाइल्ड-फ्रेंडली स्पेसेस' (बालस्नेही जागा) तयार करण्यात आल्या आहेत, ज्यापैकी १३ जागांना युनिसेफचा पाठिंबा आहे. इथे मुलांना खेळण्यासाठी, शिकण्यासाठी आणि या धक्क्यातून सावरण्यासाठी सुरक्षित वातावरण दिलं जात आहे. यासाठी मानसशास्त्रज्ञ आणि समुपदेशक मदत करत आहेत.
पूरग्रस्त मुलांना या संकटातून बाहेर काढण्यासाठी आणि त्यांचं आयुष्य पुन्हा उभं करण्यासाठी बाल संरक्षण आणि मानसिक आरोग्य सेवांमध्ये अधिक गुंतवणूक करण्याचं आवाहन युनिसेफने केलं आहे.