Iran-US Tension : 'धमक्यांना झुकणार नाही इराण'; युद्धबंदी संपण्याआधी अमेरिकेविरोधात नवा डाव?

Iran-US Tension : युद्धबंदीची मुदत संपत आल्याने इराणने अमेरिकेविरोधात आक्रमक भूमिका घेतली आहे. लष्करी धमक्यांच्या छायेत कोणतीही चर्चा करणार नाही, असं इराणने स्पष्ट केलंय. अमेरिकेला इराणने शरणागती पत्करावी असं वाटत असल्याचा आरोप करत, संघर्ष पुन्हा सुरू झाल्यास नव्या खेळी खेळण्याचा इशाराही इराणने दिला आहे.

Iran-US Tension : अमेरिकेसोबत सुरू असलेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर इराणने आपली भूमिका अधिकच कठोर केली आहे. राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्याकडून लष्करी धमक्या मिळत असताना चर्चेच्या टेबलावर परतणार नाही, असं इराणने ठणकावून सांगितलं आहे. सध्या दोन्ही देशांमधील युद्धबंदीची मुदत संपत आल्याने परिस्थिती गंभीर बनली आहे.

इराणच्या संसदेचे अध्यक्ष आणि वरिष्ठ मध्यस्थ मोहम्मद बाघर गालिबाफ यांनी म्हटलं आहे की, अमेरिकेने लादलेला कोणताही तोडगा तेहरान स्वीकारणार नाही. सोशल मीडियावर एक संदेश पोस्ट करत गालिबाफ यांनी ट्रम्प प्रशासनावर गंभीर आरोप केला. त्यांच्या मते, ट्रम्प प्रशासन चर्चेच्या प्रक्रियेला 'शरणागतीच्या टेबला'त बदलण्याचा प्रयत्न करत आहे.

गालिबाफ म्हणाले, "धमक्यांच्या सावटाखाली कोणतीही चर्चा होणार नाही." जर संघर्ष पुन्हा सुरू झाला, तर इराणने "युद्धाच्या मैदानात नवीन डाव खेळायला" तयारी केली आहे, असा इशाराही त्यांनी दिला.

इस्लामाबादमध्ये होणाऱ्या अप्रत्यक्ष चर्चेसाठी नवीन अटी मान्य करण्याची मुदत संपत आल्याचा इशारा ट्रम्प यांनी दिल्यानंतर गालिबाफ यांनी ही प्रतिक्रिया दिली आहे. अमेरिकेचा दबाव कामी येत असल्याचा दावा करत, ट्रम्प यांनी होरमुझच्या सामुद्रधुनीतील इराणच्या सागरी मार्गांवरील नाकेबंदी उठवण्यास नकार दिला आहे.

ट्रम्प यांनी स्पष्ट केलंय की, जोपर्यंत इराण आपल्या अणुकार्यक्रमावर आणि या भागातील लष्करी हालचालींवर व्यापक करार करण्यास सहमत होत नाही, तोपर्यंत ही नाकेबंदी कायम राहील. मात्र, इराण या नाकेबंदीला युद्धबंदी कराराचं थेट उल्लंघन आणि अमेरिकेच्या वाईट हेतूचा पुरावा मानत आहे.

इराणच्या अधिकाऱ्यांनी आगामी चर्चा पुढे जाऊ शकेल की नाही यावरच शंका उपस्थित केली आहे. परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी पाकिस्तानी अधिकाऱ्यांना सांगितलं की, अमेरिकेकडून इराणच्या व्यापारी जहाजांवर वारंवार होणाऱ्या कारवायांमुळे आणि वॉशिंग्टनच्या परस्परविरोधी विधानांमुळे दोन्ही देशांमधील अविश्वास आणखी वाढला आहे.

राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान यांनीही याच भूमिकेला दुजोरा दिला. त्यांनी इशारा दिला की, आधीच्या करारांचा आदर केल्याशिवाय कोणतीही चर्चा यशस्वी होऊ शकत नाही. अमेरिकेच्या अलीकडच्या संदेशांवरून असं दिसतंय की त्यांना तोडगा नको, तर इराणने शरणागती पत्करावी असं वाटतंय, जी भूमिका तेहरान कधीच स्वीकारणार नाही.

पेझेश्कियान म्हणाले, "दिलेल्या शब्दांचा आदर करणे हा कोणत्याही अर्थपूर्ण संवादाचा पाया असतो." इराण कोणत्याही दबावापुढे झुकणार नाही, असंही त्यांनी स्पष्ट केलं.

जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या असलेल्या होरमुझच्या सामुद्रधुनीवरून प्रादेशिक चिंता वाढत असताना हा राजनैतिक संघर्ष सुरू आहे. इथे पुन्हा संघर्ष सुरू झाल्यास जगभरात तेलाचा पुरवठा विस्कळीत होऊ शकतो आणि किमती प्रचंड वाढू शकतात.

पडद्यामागे, पाकिस्तान अजूनही चर्चेसाठी एक माध्यम टिकवून ठेवण्याचा प्रयत्न करत आहे, परंतु नियोजित चर्चेसाठी इराणचे अधिकारी उपस्थित राहतील की नाही याबाबत अनिश्चितता आहे. दुसरीकडे, इराणने अंतिम निर्णय घेण्यास उशीर केला तरी आमचं शिष्टमंडळ प्रवासासाठी तयार असल्याचं वॉशिंग्टनने म्हटलं आहे.

विश्लेषकांच्या मते, इराणचा "नवीन डाव खेळण्याचा" इशारा म्हणजे युद्धबंदी अयशस्वी झाल्यास लष्करी, सायबर किंवा सागरी कारवाईचे संकेत असू शकतात.आता मुदत संपायला काही तास उरले असताना, दोन्ही देश तणावपूर्ण स्थितीत अडकले आहेत. ट्रम्प आत्मविश्वास दाखवत आहेत, तर इराण हे स्पष्ट करत आहे की केवळ दबावाने ते चर्चेच्या टेबलावर परतणार नाहीत. यामुळे या संकटाचा पुढील टप्पा अधिक धोकादायक बनण्याची भीती निर्माण झाली आहे.