
मध्य-पूर्वेतील तणाव शनिवारी शिगेला पोहोचला. अमेरिका आणि इस्रायलने मिळून इराणच्या अनेक शहरांवर हल्ले केल्यानंतर, इराणनेही इस्रायलच्या दिशेने मिसाइल्स डागल्याचं इस्रायल डिफेन्स फोर्सेसने (IDF) सांगितलं. या वेगाने घडणाऱ्या घडामोडींमुळे एका मोठ्या युद्धाची भीती निर्माण झाली आहे. वॉशिंग्टन आणि जेरुसलेममधील नेत्यांनी या कारवाईचं समर्थन केलं असून, नागरिकांना पुढील घडामोडींसाठी तयार राहण्यास सांगितलं आहे.
अमेरिका आणि इस्रायलने इराणमधील अनेक ठिकाणांवर एकाच वेळी हल्ले करून या लष्करी कारवाईची सुरुवात केली. इराणच्या 'फार्स' या वृत्तसंस्थेनुसार, राजधानी तेहरानसह इस्फहान, कोम, करज आणि करमानशाह या शहरांमध्ये स्फोटांचे आवाज ऐकू आले.
शहरांच्या काही भागांमधून धुराचे लोट उठताना दिसले, तर इराणचे राष्ट्राध्यक्ष पेझेश्कियन (Pezeshkian) "सुरक्षित" असल्याची माहिती इराणी सरकारी टीव्हीने दिली. आकाशात मिसाइल्स दिसल्याने एकच खळबळ उडाल्याचं प्रत्यक्षदर्शींनी सांगितलं.
"मी माझ्या डोळ्यांनी दोन टॉमहॉक मिसाइल्सना लक्ष्याकडे जाताना पाहिलं," असं एका ऑफिस कर्मचाऱ्याने नाव न सांगण्याच्या अटीवर AFP वृत्तसंस्थेला सांगितलं. "सुरुवातीला आम्हाला एक मोठा आवाज आला आणि आम्हाला वाटलं की ते लढाऊ विमान आहे."
इराणच्या आरोग्य मंत्रालयाने स्फोटानंतर रुग्णवाहिका पाठवल्या, पण जीवितहानीबद्दल कोणतीही अधिकृत माहिती लगेच समोर आली नाही.
हल्ले सुरू झाल्यानंतर काही वेळातच, इराणने प्रत्युत्तर म्हणून मिसाइल्स डागल्याचं इस्रायलने सांगितलं.
इस्रायली लष्कराने म्हटलं की, "थोड्या वेळापूर्वी, IDF ने इराणमधून इस्रायलच्या भूभागाकडे डागलेली मिसाइल्स ओळखली आहेत."
अनेक भागांमध्ये धोक्याचे सायरन वाजू लागले आणि लष्कराने नागरिकांना सुरक्षित ठिकाणी राहण्याचं आवाहन केलं. संरक्षण प्रणाली प्रत्येक हल्ला रोखू शकेलच असं नाही, असा इशाराही अधिकाऱ्यांनी दिला.
नंतर एका निवेदनात लष्कराने सांगितलं की, "इस्रायलच्या दिशेने मिसाइल्सचा आणखी एक मारा करण्यात आला आहे."
एअर डिफेन्स सिस्टीम हल्ले रोखण्याचा प्रयत्न करत असल्याने नागरिकांनी होम फ्रंट कमांडच्या सूचनांचं पालन करावं, असं आवाहन प्रशासनाने केलं आहे.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी एका व्हिडिओ भाषणातून या कारवाईची पुष्टी केली. त्यांनी सांगितलं की, वॉशिंग्टनने इराणची लष्करी क्षमता आणि मिसाइल इन्फ्रास्ट्रक्चर नष्ट करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर हल्ला सुरू केला आहे.
ट्रम्प म्हणाले, "आम्ही त्यांची मिसाइल्स नष्ट करणार आहोत आणि त्यांचा मिसाइल उद्योग जमिनीच्या आत गाडणार आहोत. तो पूर्णपणे नेस्तनाबूत केला जाईल. आम्ही त्यांचं नौदलही संपवून टाकू."
या कारवाईची किंमत चुकवावी लागू शकते, असा इशाराही त्यांनी अमेरिकन नागरिकांना दिला.
ट्रम्प म्हणाले, "या कारवाईत अमेरिकेच्या शूर सैनिकांचा जीव जाऊ शकतो आणि आम्हाला नुकसान सहन करावं लागू शकतं."
इराणच्या लोकांना थेट संबोधित करताना त्यांनी इराणी सैन्याला आत्मसमर्पण करण्यास सांगितलं आणि कारवाई संपल्यावर नागरिकांना आपल्या सरकारचा ताबा घेण्याचं आवाहन केलं.
ट्रम्प म्हणाले, "जेव्हा आमचं काम संपेल, तेव्हा तुम्ही तुमच्या सरकारचा ताबा घ्या. तो तुमचाच असेल." "ही संधी तुम्हाला अनेक पिढ्यांमध्ये एकदाच मिळेल. तुमच्या स्वातंत्र्याची वेळ आली आहे."
इराणच्या मिसाइल आणि अणुकार्यक्रमांपासून असलेला धोका संपवणं हे या हल्ल्यांमागील उद्दिष्ट असल्याचं ट्रम्प यांनी स्पष्ट केलं.
"इराणी राजवटीकडून असलेल्या धोक्यांना संपवून अमेरिकन लोकांचं संरक्षण करणं हे आमचं उद्दिष्ट आहे."
त्यांनी इराणमधील नागरिकांनाही इशारा दिला:
"घरातच सुरक्षित राहा. घराबाहेर पडू नका. बाहेर खूप धोका आहे. सगळीकडे बॉम्ब पडतील."
इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांनी या कारवाईचं समर्थन केलं. त्यांनी म्हटलं की, इराणची राजवट एक मोठा धोका आहे आणि त्यांना अणुबॉम्ब मिळवण्यापासून रोखायलाच हवं.
नेतान्याहू एका व्हिडिओ संदेशात म्हणाले, "या खुनी दहशतवादी राजवटीला अणुबॉम्ब बनवण्याची परवानगी देता येणार नाही, ज्यामुळे ते संपूर्ण मानवतेला धोका निर्माण करू शकतील."
इस्रायली नागरिकांना संबोधित करताना त्यांनी राष्ट्रीय एकतेवर आणि तयारीवर भर दिला.
"माझ्या इस्रायली बंधू-भगिनींनो, काही वेळापूर्वीच इस्रायल आणि अमेरिकेने इराणच्या दहशतवादी राजवटीपासून असलेला धोका संपवण्यासाठी एक ऑपरेशन सुरू केलं आहे."
ते पुढे म्हणाले, "आपण एकत्र उभे राहू, एकत्र लढू आणि एकत्र मिळून इस्रायलचं अस्तित्व कायम ठेवू."
नेतान्याहू यांनी नागरिकांना पुढील काही दिवसांत आपत्कालीन सूचनांचं पालन करण्याचं आवाहन केलं. त्यांनी या ऑपरेशनला "द रोअर ऑफ द लायन" (The Roar of the Lion) असं नाव दिलं आहे.
हल्ले आणि प्रत्युत्तराचे हल्ले सुरू होताच इराण, इराक आणि इस्रायलने आपली हवाई हद्द सामान्य विमान वाहतुकीसाठी बंद केली. कतार आणि बहरीनमधील अमेरिकन दूतावासांनी आपल्या नागरिकांना सुरक्षित ठिकाणी आश्रय घेण्याचा सल्ला दिला आहे.
गेल्या काही आठवड्यांपासून या प्रदेशात अमेरिकेने मोठ्या प्रमाणात नौदल तैनात केल्याने तणाव वाढत होता. काही दिवसांपूर्वीच वॉशिंग्टन आणि तेहरानमध्ये अणुकरारावर चर्चा झाली होती, ज्यामुळे या संकटात आणखी गुंतागुंत वाढली आहे.
सध्या दोन्ही बाजू पुढील हल्ल्यांसाठी सज्ज दिसत आहेत आणि संपूर्ण प्रदेशात नागरिक दहशतीखाली आहेत. परिस्थितीवर जगाचं लक्ष लागून आहे.