अवघ्या 19 वर्षांच्या कुस्ती चॅम्पियनला भरचौकात फाशी, इराण सरकारच्या क्रूरतेने जग हादरलं!

Iran Executes 19 Year Old Wrestling Champion : इराण सरकारने १९ वर्षीय कुस्ती चॅम्पियन सालेह मोहम्मदीसह तीन तरुण आंदोलकांना जाहीरपणे फासावर लटकवलं आहे. अमानुष छळ करून आणि जबरदस्तीने कबुलीजबाब घेतल्यावर ही फाशी देण्यात आल्याचा गंभीर आरोप मानवाधिकार संघटनांनी केला आहे.

Iran Executes 19 Year Old Wrestling Champion : अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यातील तणाव दिवसेंदिवस वाढत असताना, इराणने आपल्याच देशातील एका १९ वर्षांच्या कुस्ती चॅम्पियनला फाशी दिल्याची धक्कादायक घटना समोर आली आहे. सालेह मोहम्मदी असं या कुस्तीपटूचं नाव असून, त्याच्यासह एकूण तीन तरुणांना जाहीरपणे फासावर लटकवण्यात आलं. इराणच्या कोम (Qom) शहरात ही घटना घडली. सरकारच्या या क्रूर कारवाईमुळे मानवाधिकार कार्यकर्त्यांनी तीव्र संताप व्यक्त केला आहे. सरकारविरोधात आवाज उठवणाऱ्यांना दडपण्यासाठीच हे पाऊल उचलल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे.

तरुण कुस्तीपटू सालेह मोहम्मदीसह तिघांना फाशी

सालेह मोहम्मदी हा एक उदयोन्मुख कुस्तीपटू होता. त्याच्यासोबत सईद दावोडी आणि मेहदी घासेमी या दोघांनाही फाशी देण्यात आली. ८ जानेवारी २०२६ रोजी झालेल्या एका आंदोलनादरम्यान दोन पोलिसांच्या हत्येत हे तिघेही सामील असल्याचा आरोप त्यांच्यावर ठेवण्यात आला होता.

इराणच्या सरकारी मीडियाने दिलेल्या वृत्तानुसार, कोम शहरात लोकांच्या गर्दीसमोर या तिघांना फासावर लटकवण्यात आलं. डिसेंबर २०२५ च्या अखेरीस सुरू झालेल्या आणि जानेवारी २०२६ पर्यंत चाललेल्या देशव्यापी आंदोलनांप्रकरणी फाशी दिलेले हे पहिलेच आंदोलक आहेत.

इराण मानवाधिकार आयोगाने (IHRNGO) या घटनेबद्दल तीव्र चिंता व्यक्त केली आहे. सरकार भविष्यात आणखी आंदोलकांना फाशी देऊ शकतं, असा इशाराही त्यांनी दिला आहे. "या तिघांना अमानुष छळ करून आणि जबरदस्तीने कबुलीजबाब द्यायला लावून फाशी देण्यात आली. त्यांच्यावरील खटलाही अन्यायकारक होता," असं मानवाधिकार गटाचे संचालक महमूद अमिरी-मोघद्दम यांनी म्हटलं आहे.

इराण मानवाधिकार आयोगाचा तीव्र संताप

"आम्ही या फाशीला कायद्याच्या नावाखाली केलेली हत्या मानतो. राजकीय मतभेद दडपण्यासाठी लोकांमध्ये भीती निर्माण करण्याच्या उद्देशाने हे केलं गेलं आहे," असंही ते म्हणाले. पुढे काय होऊ शकतं याचा इशारा देताना अमिरी-मोघद्दम म्हणाले, "आम्ही एका मोठ्या धोक्याचा सामना करत आहोत. सरकार आंदोलकांना मोठ्या संख्येने फाशी देऊ शकतं. आंतरराष्ट्रीय समुदायाने यावर तातडीने कारवाई करायला हवी."

छळ करून कबुलीजबाब, मग फाशी

मानवाधिकार संघटनांच्या मते, मोहम्मदीचा इतका छळ करण्यात आला की, त्याने 'देवाविरुद्ध युद्ध पुकारल्याचा' (waging war against God) गुन्हा कबूल केला. इराणमध्ये या गुन्ह्यासाठी थेट फाशीची शिक्षा आहे.

"या तिघांनाही कायदेशीर मदत नाकारण्यात आली आणि त्यांनी न केलेल्या गुन्ह्याची कबुली देण्यासाठी त्यांच्यावर दबाव टाकण्यात आला," असं आंतरराष्ट्रीय मानवाधिकार संघटना 'ॲम्नेस्टी इंटरनॅशनल'ने म्हटलं आहे. या प्रकरणाची सुनावणी इतक्या घाईघाईत झाली की, त्याला 정अर्थपूर्ण বিচার' म्हणता येणार नाही, असंही संघटनेने स्पष्ट केलं.

"ही स्पष्टपणे राजकीय हत्या आहे"

इराणचे खेळाडू आणि मानवाधिकार कार्यकर्ते निमा फार यांनी या फाशीला 'स्पष्ट राजकीय हत्या' म्हटलं आहे. "त्याची फाशी ही एक राजकीय हत्या होती. इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराणने मतभेद दडपण्यासाठी आणि समाजात भीती निर्माण करण्यासाठी खेळाडूंना लक्ष्य करण्याचा मार्ग स्वीकारला आहे," असं फार यांनी फॉक्स न्यूजला सांगितलं. २०२० मध्ये इराणचा कुस्तीपटू नविद अफकारी यालाही अशाच प्रकारे फाशी देण्यात आली होती, ज्यानंतर जगभरातून संताप व्यक्त झाला होता, याची आठवणही त्यांनी करून दिली.

आंतरराष्ट्रीय क्रीडा संघटनांनी याविरोधात कठोर पाऊल उचलावं, अशी मागणी फार यांनी केली. "जोपर्यंत आंदोलक आणि खेळाडूंना फाशी देणं थांबत नाही, खोट्या खटल्यांमध्ये तुरुंगात असलेल्यांची सुटका होत नाही आणि आवाज उठवणाऱ्या खेळाडूंवरील सूडसत्र थांबत नाही, तोपर्यंत इराणवर आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमधून बंदी घालावी," अशी मागणी त्यांनी केली आहे.

या वर्षाच्या सुरुवातीला झालेल्या मोठ्या आंदोलनांनंतर या फाशीच्या शिक्षा देण्यात आल्या आहेत. येत्या काही आठवड्यांत आणखी लोकांना फाशी दिली जाऊ शकते, अशी भीती कार्यकर्त्यांना वाटत आहे. आंतरराष्ट्रीय समुदायाने, विशेषतः युरोपियन युनियनने, पुढील फाशी रोखण्यासाठी आणि धोक्यात असलेल्यांचे प्राण वाचवण्यासाठी सर्व राजनैतिक मार्गांचा वापर करावा, असं आवाहन इराण मानवाधिकार आयोगाने (IHRNGO) केलं आहे.

"इराणमधील इस्लामिक रिपब्लिक स्वतःच्या अस्तित्वासाठी लढत आहे. त्यांना माहित आहे की त्यांच्या अस्तित्वाला सर्वात मोठा धोका इराणच्या लोकांकडून आहे, ज्यांना देशात बदल हवा आहे," असं अमिरी-मोघद्दम यांनी म्हटलं आहे.