Human Biology: माणसाने शंभरी गाठली तरी आपण आश्चर्य मानतो. पण लवकरच माणूस 150 वर्षांपर्यंत जगू शकेल, असा दावा तज्ज्ञ करत आहेत. मग हे खरंच शक्य आहे का? आणि यामागे कोणती वैज्ञानिक कारणं आहेत? चला, याबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया.
एपिजेनेटिक क्लॉक – वयाचं मोजमाप करण्याची नवीन पद्धत
शास्त्रज्ञ स्टीव्ह होरवाथ यांनी 'एपिजनेटिक क्लॉक' नावाचं एक तंत्र विकसित केलं आहे. हे तंत्र आपल्या DNA मधील 'मिथायलेशन' बदलांवरून शरीराचं खरं वय सांगतं. आपण आपलं वय वर्षांमध्ये मोजतो, पण हे तंत्र शरीराची जैविक स्थिती (biological age) दाखवतं.
24
आयुष्य वाढवणं नाही… आरोग्यदायी आयुष्य जगणं महत्त्वाचं
आज वैद्यकीय तंत्रज्ञानामुळे माणसाचं आयुष्य वाढलं आहे. डायलिसिस, व्हेंटिलेटर आणि पेसमेकरसारखे उपचार अनेकांचे प्राण वाचवत आहेत. पण यामुळे एक नवी समस्या निर्माण झाली आहे. आयुष्य तर वाढतंय, पण निरोगी राहण्याचा काळ (healthspan) कमी होत आहे. तज्ज्ञांच्या मते, फक्त आयुष्य वाढवणं नाही, तर निरोगी वर्षं वाढवणं हे खरं ध्येय असायला हवं.
34
आयुष्यावर परिणाम करणारे मुख्य घटक
तज्ज्ञांच्या मते, आपलं आयुष्य किती असेल हे फक्त एका गोष्टीवर अवलंबून नाही. DNA मिथायलेशन हा त्याचा एक भाग आहे. यासोबतच आहार, पचनसंस्थेचं आरोग्य (gut health), तणाव, झोप, प्रदूषण आणि जीवनशैली यांसारखे अनेक घटक आपल्या आरोग्यावर आणि आयुष्यावर परिणाम करतात.
शास्त्रज्ञांच्या मते, 150 वर्षांचं आयुष्य शक्य होण्यासाठी मोठ्या बदलांची गरज आहे. जीन थेरपी, रिजनरेटिव्ह मेडिसिन आणि सेल रिपेअर टेक्नॉलॉजी यांसारख्या तंत्रज्ञानाचा विकास झाल्यावरच मानवी शरीर जास्त काळ निरोगी राहू शकेल. थोडक्यात, 150 वर्षं जगणं हे अजूनही निश्चित नाही, पण संशोधनातून एक गोष्ट स्पष्ट होते - जास्त जगण्यापेक्षा निरोगी जगणं महत्त्वाचं आहे.
