Earthquake Prediction: १० मार्चला मोठा भूकंप येणार? तुर्कस्तानच्या भूकंपाआधी इशारा देणाऱ्या संशोधकाचा नवा दावा!

Earthquake Prediction: तुर्कस्तान-सीरिया भूकंपाच्या आधी भाकीत करून चर्चेत आलेले डच संशोधक फ्रँक हूगरबीट्स यांनी पुन्हा एकदा मोठ्या भूकंपाची शक्यता वर्तवली आहे. 

Earthquake Prediction: ज्या डच संशोधकाने तुर्कस्तान-सीरियातील विनाशकारी भूकंपाच्या आधी भूगर्भीय हालचालींबद्दल भाष्य केलं होतं, तो पुन्हा एकदा मोठ्या भूकंपाच्या शक्यतेमुळे चर्चेत आला आहे. त्याच्या मागच्या इशाऱ्यानंतर अनेकांचं लक्ष त्याच्या संशोधनाकडे लागलं होतं. आता त्याने पुन्हा एकदा एक नवीन इशारा दिला आहे.

SSGEOS चे फ्रँक हूगरबीट्स यांचा दावा

सोलर सिस्टीम जिओमेट्री सर्व्हे (SSGEOS) या संस्थेशी संबंधित असलेले डच संशोधक फ्रँक हूगरबीट्स यांच्या मते, येत्या काही दिवसांत पृथ्वीवर मोठी भूकंपीय हालचाल दिसून येऊ शकते. त्यांचं म्हणणं आहे की, ग्रहांची स्थिती आणि अवकाशातील घटनांच्या आधारावर पृथ्वीवरील भूकंपाच्या शक्यतेचा अंदाज लावता येतो.

ग्रहांची स्थिती आणि चंद्राची हालचाल हे कारण

फ्रँक हूगरबीट्स यांनी म्हटलं आहे की, ग्रहांची विशिष्ट स्थिती आणि चंद्राच्या हालचालींमुळे (Lunar Peaks) पृथ्वीवरील भूकंपाची तीव्रता वाढू शकते. त्यांचा दावा आहे की या खगोलीय परिस्थितीमुळे १० मार्चच्या आसपास एखाद्या मोठ्या भूकंपीय घटनेची शक्यता खूप जास्त असू शकते. फ्रँक हूगरबीट्स तेव्हा चर्चेत आले होते, जेव्हा त्यांनी तुर्कस्तान आणि सीरियामध्ये झालेल्या भयंकर भूकंपाच्या आधी भूगर्भीय हालचालींचा इशारा दिला होता. त्या घटनेनंतर त्यांच्या भविष्यवाणीवरून सोशल मीडियावर आणि वैज्ञानिक वर्तुळात बरीच चर्चा झाली होती.

फ्रँक हूगरबीट्स यांनी सोशल मीडिया पोस्टमध्ये काय म्हटलं?

नुकत्याच केलेल्या एका सोशल मीडिया पोस्टमध्ये हूगरबीट्स यांनी लिहिलं की, "गेल्या काही दिवसांत ग्रहांची एक विशेष स्थिती तयार झाल्यानंतर चंद्राची एक विशिष्ट स्थिती (Lunar Peak) सुद्धा समोर आली आहे." त्यांच्या मते, ग्रहांच्या या स्थितीनंतर चंद्राच्या हालचालीमुळे आधीच अनेक तीव्र भूकंपाचे धक्के बसायला सुरुवात झाली आहे. येत्या काही दिवसांत या भूकंपीय हालचाली आणखी तीव्र होऊ शकतात, असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

व्हिडिओ आणि ग्राफचा हवाला देत व्यक्त केली भीती

हूगरबीट्स यांनी या महिन्याच्या सुरुवातीला प्रसिद्ध केलेल्या एका व्हिडिओमधील ग्राफचाही उल्लेख केला. ते म्हणाले, "आज चंद्राची विशेष स्थिती आहे, जी गेल्या दोन दिवसांतील ग्रहांच्या स्थितीनंतर आली आहे. यामुळे आधीच अनेक तीव्र भूकंपाच्या धक्क्यांची मालिका सुरू झाली आहे. १० मार्चच्या आसपास एका मोठ्या भूकंपीय घटनेची दाट शक्यता आहे."

तुर्कस्तान-सीरिया भूकंपानंतर आले होते चर्चेत

फ्रँक हूगरबीट्स २०२३ मध्ये तुर्कस्तान आणि सीरियामध्ये झालेल्या विनाशकारी भूकंपानंतर खूप चर्चेत आले होते. या भूकंपात हजारो लोकांचा मृत्यू झाला होता. त्या आपत्तीच्या आधी ग्रहांच्या स्थितीबद्दलच्या त्यांच्या सोशल मीडिया पोस्टला काही युझर्सनी भूकंपाच्या भविष्यवाणीशी जोडलं होतं. याच कारणामुळे त्यांच्या संशोधनावर आणि दाव्यांवर लोकांचं लक्ष गेलं.

वैज्ञानिक आणि तज्ज्ञांनी उपस्थित केले प्रश्न

मात्र, अनेक शास्त्रज्ञ आणि तज्ज्ञांनी हूगरबीट्स यांच्या या दाव्यांवर मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण केले आहेत. त्यांचं म्हणणं आहे की, हूगरबीट्स ज्या पद्धती वापरतात, त्यांना वैज्ञानिक समुदायात मान्यता नाही. त्यामुळे हे दावे शास्त्रीयदृष्ट्या सिद्ध झालेले नाहीत. सोशल मीडियावरही अनेक युझर्सनी त्यांच्या या नवीन इशाऱ्यावर टीका केली आहे आणि याला 'स्यूडोसायन्स' (Pseudo-science) म्हणजेच छद्मविज्ञान म्हटलं आहे. काही लोकांनी तर शास्त्रीय आधार नसलेल्या भविष्यवाणीमुळे भीती पसरवणं चुकीचं असल्याचं म्हटलं आहे.

खरंच भूकंपाची अचूक भविष्यवाणी शक्य आहे का?

भूकंपाच्या भविष्यवाणीबद्दल वैज्ञानिक संस्थांचं मत अगदी स्पष्ट आहे. युनायटेड स्टेट्स जिओलॉजिकल सर्व्हे (USGS) नुसार, सध्या कोणत्याही तंत्रज्ञानाने भूकंपाची अचूक वेळ आणि ठिकाण सांगणं शक्य नाही. USGS चं म्हणणं आहे की, आजपर्यंत ना त्यांनी, ना इतर कोणत्याही वैज्ञानिक संस्थेने कोणत्याही मोठ्या भूकंपाचा यशस्वीपणे अचूक अंदाज लावलेला नाही.

वैज्ञानिक भूकंपाचा अंदाज कसा लावतात?

वैज्ञानिक साधारणपणे जुना डेटा आणि भूगर्भीय अभ्यासाच्या आधारावर एखाद्या परिसरात दीर्घकाळात भूकंप येण्याची शक्यता किती आहे, याचा अंदाज लावतात. यासाठी संशोधक 'हॅझार्ड मॅपिंग' आणि 'स्टॅटिस्टिकल मॉडेल' वापरतात. या पद्धतींवरून कोणते भाग भूकंपाच्या दृष्टीने जास्त संवेदनशील आहेत हे कळू शकतं. पण सध्याच्या वैज्ञानिक माहितीनुसार, भूकंप नक्की कधी आणि कुठे येईल हे सांगणं शक्य नाही.

तज्ज्ञांचा सल्ला: तयारी आणि जागरूकता सर्वात महत्त्वाची

तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे की, भूकंपाशी संबंधित पॅटर्न आणि हालचालींवर लक्ष ठेवणं गरजेचं आहे. मात्र, एखाद्या विशिष्ट तारखेबद्दल किंवा जागेबद्दल केलेल्या दाव्यांवर, जोपर्यंत ते वैज्ञानिकदृष्ट्या सिद्ध होत नाहीत, तोपर्यंत विश्वास ठेवू नये. भूकंपामुळे होणारं नुकसान कमी करण्यासाठी उत्तम बांधकाम, आपत्कालीन व्यवस्थापनाची तयारी आणि लोकांमध्ये जागरूकता हेच सर्वात महत्त्वाचे उपाय आहेत, यावर अधिकारी आणि वैज्ञानिक संस्था सातत्याने भर देतात.