AI Fear: अमेरिकेत AI मुळे घबराट, तरुण पिढी संतापली; तज्ज्ञ आणि जनता यांच्यात मोठी दरी - स्टॅनफोर्ड रिपोर्ट

जगभरात आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) धुमाकूळ घालत असताना, अमेरिकेतील सामान्य लोकांमध्ये मात्र या टेक्नॉलॉजीबद्दल प्रचंड भीती वाढत आहे. स्टॅनफोर्ड युनिव्हर्सिटीच्या ताज्या वार्षिक रिपोर्टमधून ही धक्कादायक माहिती समोर आली आहे.

जगभरात AI ची चर्चा सुरू असताना, अमेरिकेतील सामान्य नागरिक मात्र या टेक्नॉलॉजीमुळे प्रचंड चिंतेत आहेत. स्टॅनफोर्ड युनिव्हर्सिटीने नुकत्याच प्रसिद्ध केलेल्या वार्षिक रिपोर्टमध्ये ही गोष्ट स्पष्ट झाली आहे. या रिपोर्टनुसार, AI तज्ज्ञ या तंत्रज्ञानाकडे मोठ्या आशेने पाहत आहेत, तर दुसरीकडे सामान्य लोकांमध्ये याबद्दल मोठा अविश्वास आणि भीती पसरली आहे.

विशेष म्हणजे, टेक्नॉलॉजीशी सर्वात जास्त जवळची असलेली तरुण पिढीच (Gen Z) AI च्या विरोधात सर्वात जास्त आक्रमक आहे. गॅलपने (Gallup) केलेल्या सर्व्हेनुसार, अमेरिकेतील बहुसंख्य तरुण रोजच्या आयुष्यात AI वापरत असले तरी, त्याबद्दलचा त्यांचा दृष्टिकोन अधिक नकारात्मक होत चालला आहे. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत AI बद्दलची नाराजी लक्षणीय वाढली आहे. नोकरी जाण्याची भीती, सर्जनशीलता (creativity) संपण्याचा धोका आणि कामाच्या ठिकाणी होणारा भेदभाव यांसारख्या कारणांमुळे तरुण पिढी संतापली आहे. नोकरीच्या बाजारात नुकतंच पाऊल ठेवणाऱ्या या पिढीला वाटतंय की AI मुळे होणाऱ्या बदलांचा थेट फटका आपल्यालाच बसणार आहे.

AI च्या प्रभावाबाबत तज्ज्ञ आणि सामान्य नागरिक पूर्णपणे वेगवेगळ्या प्रकारे विचार करत असल्याचं रिपोर्टमध्ये म्हटलं आहे. उदाहरणार्थ, आरोग्य क्षेत्रात AI मोठे बदल घडवेल, असा विश्वास ८४% तज्ज्ञांना वाटतो, पण फक्त ४४% सामान्य अमेरिकन नागरिक याच्याशी सहमत आहेत. कामाच्या ठिकाणी AI फायदेशीर ठरेल, असं ७३% तज्ज्ञांचं मत आहे, पण केवळ २३% लोकांनाच तसं वाटतं. AI मुळे अर्थव्यवस्था सुधारेल असं ६९% तज्ज्ञांना वाटत असताना, फक्त २१% सामान्य नागरिक त्यांच्या मताशी सहमत आहेत.

पुढच्या २० वर्षांत AI मुळे मोठ्या प्रमाणात नोकऱ्या जातील, असं ६४% अमेरिकन नागरिकांना वाटतं. लोक केवळ सैद्धांतिक धोक्यांबद्दल नाही, तर रोजच्या जगण्यातील समस्यांबद्दल जास्त काळजीत आहेत. नोकरीची सुरक्षा, वाढती महागाई, विजेचे दर आणि खासगी आयुष्याची प्रायव्हसी (privacy) यांसारख्या गोष्टी लोकांना AI पासून दूर नेत आहेत. सरकार AI ला नियंत्रित करू शकणार नाही, ही भीतीही लोकांमध्ये वाढत आहे. थोडक्यात सांगायचं तर, AI तज्ज्ञ तांत्रिक शक्यतांबद्दल उत्साही आहेत, तर सामान्य माणूस आपल्या कमाई आणि आयुष्याबद्दल काळजीत आहे.