रिटायरमेंटनंतर दर महिन्याला एक ठराविक रक्कम मिळत राहिली, तर रोजचा खर्च भागवणं सोपं होतं. पोस्ट ऑफिसची ज्येष्ठ नागरिकांसाठी असलेली एक खास योजना तुम्हाला यात मदत करू शकते.
जे लोक रिटायरमेंटनंतर मोठी रक्कम सुरक्षितपणे गुंतवून नियमित उत्पन्न मिळवू इच्छितात, त्यांच्यासाठी पोस्ट ऑफिसची 'ज्येष्ठ नागरिक बचत योजना' (SCSS) आहे. पात्र व्यक्ती यात किमान १,००० रुपयांपासून गुंतवणूक सुरू करू शकतात. गुंतवणुकीची कमाल मर्यादा ३० लाख रुपये आहे. ही योजना साधारणपणे ५ वर्षांच्या मुदतीची असते.
26
खातं कोण उघडू शकतं?
साधारणपणे, ६० वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाची कोणतीही व्यक्ती हे खातं उघडू शकते. ज्यांनी ५५ व्या वर्षानंतर स्वेच्छानिवृत्ती (VRS) घेतली आहे, किंवा संरक्षण दलातील पात्र निवृत्त कर्मचारी वयाच्या ५० व्या वर्षांनंतर काही विशिष्ट नियमांनुसार हे खातं सुरू करू शकतात. हे खातं एकट्याने किंवा जोडीदारासोबत संयुक्तपणे (joint account) उघडण्याची सोयही आहे.
36
३० लाख रुपयांच्या गुंतवणुकीवर किती व्याज?
सध्याच्या ८.२ टक्के वार्षिक व्याजदरानुसार, ३० लाख रुपयांच्या गुंतवणुकीवर वर्षाला २,४६,००० रुपये व्याज मिळेल. हे व्याज ४ तिमाहीत विभागून दिलं जातं, म्हणजे प्रत्येक तिमाहीला तुमच्या खात्यात ६१,५०० रुपये जमा होतील. महिन्याचा हिशोब केल्यास ही रक्कम सरासरी २०,५०० रुपये होते. पण लक्षात ठेवा, ही रक्कम दर महिन्याला मिळत नाही, तर दर तीन महिन्यांनी (quarterly) मिळते.
या योजनेची मूळ मुदत ५ वर्षांची आहे. पण, मुदत पूर्ण होण्याआधीही काही नियमांनुसार खातं बंद करता येतं. इंडिया पोस्टने (India Post) दिलेल्या माहितीनुसार, खातं उघडून एक वर्षाच्या आत बंद केल्यास व्याजाच्या रकमेत बदल होतो. एक वर्षानंतर पण दोन वर्षांच्या आत बंद केल्यास, गुंतवलेल्या रकमेतून १.५ टक्के रक्कम कापली जाते. तर दोन वर्षांनंतर पण मुदतीपूर्वी बंद केल्यास १% रक्कम कापली जाते.
56
कर नियमांकडेही लक्ष द्या
या योजनेतील कर सवलत आणि व्याजावरील कराचे नियम तुमच्या टॅक्स स्लॅबनुसार बदलू शकतात. विशेषतः जे कलम ८०सी (Section 80C) अंतर्गत सवलत घेतात, त्यांनी सध्याचे आयकर नियम तपासले पाहिजेत. या योजनेतून मिळणारे व्याज पूर्णपणे करमुक्त (tax-free) आहे, असं समजू नका. त्यामुळे गुंतवणूक करण्यापूर्वी तुमच्या कर रचनेनुसार (tax structure) हिशोब करणे महत्त्वाचे आहे.
66
ज्येष्ठ नागरिक बचत योजना
रिटायरमेंटनंतर मोठी रक्कम गुंतवून नियमित व्याज मिळवू इच्छिणाऱ्या ज्येष्ठ नागरिकांसाठी ही योजना एक महत्त्वाचा पर्याय आहे. ३० लाखांच्या गुंतवणुकीवर ८.२ टक्के व्याजदर कायम राहिल्यास, वर्षाला २.४६ लाख रुपये आणि तिमाहीला ६१,५०० रुपये व्याज मिळेल. याची मासिक सरासरी २०,५०० रुपये होते. पण, सरकार दर तिमाहीत व्याजदर बदलू शकते. त्यामुळे गुंतवणूक करण्यापूर्वी इंडिया पोस्ट किंवा आर्थिक व्यवहार विभागाकडून (Department of Economic Affairs) जाहीर केलेला नवीन व्याजदर नक्की तपासा.
