नरवणेंच्या पुस्तकावरून राहुल गांधी आक्रमक, राजनाथ-शाह संतापले; मोदी साक्षी

जनरल नरवणे यांच्या अप्रकाशित पुस्तकातील उल्लेखांवरून राहुल गांधींनी लोकसभेत भाष्य केल्याने मोठा वाद निर्माण झाला. चीनच्या घुसखोरीबद्दलचा भाग वाचताच राजनाथ सिंह आणि अमित शाह यांनी जोरदार आक्षेप घेतला.  

दिल्ली: आभार प्रस्तावावरील चर्चेदरम्यान विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी, संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह आणि गृहमंत्री अमित शाह यांच्यात आज लोकसभेत जोरदार शाब्दिक चकमक झाली. भाजप खासदार तेजस्वी सूर्या यांनी काँग्रेसच्या देशप्रेमावर आणि संस्कृतीवर प्रश्नचिन्ह निर्माण केल्यानंतर राहुल गांधी प्रत्युत्तर देण्यासाठी उभे राहिले. माजी लष्करप्रमुख जनरल नरवणे यांच्या अप्रकाशित पुस्तकातील उल्लेखांच्या आधारे चीनच्या घुसखोरीबद्दल बोलत राहुल गांधींनी हल्लाबोल केला. राहुल यांनी भाषण सुरू करताच राजनाथ सिंह आणि अमित शाह यांनी आक्षेप घेण्यास सुरुवात केली. प्रकाशित न झालेल्या पुस्तकातील गोष्टी सभागृहात मांडणे नियमांचे उल्लंघन आहे, असे म्हणत दोघांनी विरोध केला. मात्र, एका मासिकात आलेल्या वृत्ताचा हवाला देत असल्याचे सांगत राहुल यांनी प्रत्युत्तर दिले. यादरम्यान, सभापतींनी अनेकवेळा राहुल गांधींचा माईक बंद केला आणि नियम सांगितले. अखेर तासभर चाललेल्या या गदारोळानंतर सभापतींनी सभागृहाचे कामकाज स्थगित केले. या संपूर्ण घटनेवेळी पंतप्रधान मोदीही सभागृहात उपस्थित होते.

सभागृहात तासभर चालला गोंधळ

काँग्रेसच्या देशप्रेमावर तेजस्वी सूर्या यांनी केलेल्या आरोपांना उत्तर देताना राहुल गांधींनी माजी लष्करप्रमुख जनरल नरवणे यांच्या अप्रकाशित पुस्तकातील काही भाग वाचायला सुरुवात केली, तेव्हाच राजनाथ आणि अमित शाह यांनी आक्षेप घेतला. दरम्यान, सभागृहाच्या विषयाशी संबंधित नसलेल्या आणि वस्तुस्थितीची पडताळणी न झालेल्या गोष्टींवर चर्चा करण्यास परवानगी देणार नाही, असा नियम सभापती बिर्ला यांनी दिला. यामुळे आभार प्रस्तावावरील चर्चेदरम्यान वाद आणखी वाढला. पंतप्रधान सभागृहात पोहोचल्यानंतर हा वाद अधिकच तीव्र झाला. राहुल गांधी बोलण्याचा प्रयत्न करत असताना प्रत्येक वेळी राजनाथ आणि शाह यांनी हस्तक्षेप केल्याने सभागृहात विरोधी पक्षांनी जोरदार निषेध केला. राहुल गांधी माजी लष्करप्रमुख नरवणे यांच्या पुस्तकातील गोष्टी सांगत आहेत आणि हे पुस्तक अजून प्रकाशित झालेले नाही, असे संरक्षणमंत्र्यांनी निदर्शनास आणले. आपण वस्तुस्थितीवर आधारित बोलत आहोत, असे राहुल यांनी प्रत्युत्तर दिले. आपण पुस्तक नाही, तर 'कॅरव्हॅन' मासिकात पुस्तकाबद्दल आलेल्या वृत्ताचा हवाला देत आहोत, असेही राहुल यांनी स्पष्ट केले. अप्रकाशित पुस्तकातील गोष्टी सांगणे योग्य नाही, असा संरक्षणमंत्र्यांचा युक्तिवाद होता. तरीही राहुल यांनी भाषण सुरूच ठेवले. त्यांनी चीनच्या कैलास क्षेत्रातील घुसखोरीबद्दल वाचायला सुरुवात केली. यावर गृहमंत्री अमित शाह यांनीही उभे राहून तीव्र आक्षेप घेतला. मासिकांमध्ये अनेक गोष्टी येतात, त्या खऱ्या आहेत की नाही हे स्पष्ट नाही, असा शाह यांचा युक्तिवाद होता. हे वस्तुस्थितीवर आधारित आहे, असे म्हणत राहुल यांनी भाषण सुरू ठेवले. सरकारने पुस्तकाला परवानगी दिली नाही, असे नरवणे म्हणत असल्याचेही राहुल यांनी निदर्शनास आणले. यावर, पुस्तक प्रकाशित झालेले नाही हे राहुल यांनी मान्य केले आहे, असा शाह यांनी दावा केला. मग ते सभागृहात कसे वाचू शकतात, असा सवालही शाह यांनी केला. दरम्यान, राहुल यांनी पुन्हा भाषण सुरू ठेवल्याने सभापतींनी हस्तक्षेप केला. राहुल यांचा माईक बंद केल्यावर विरोधी पक्षांनी निषेध तीव्र केला. राहुल विनाकारण हस्तक्षेप करून समस्या निर्माण करत आहेत, असे म्हणत संरक्षण मंत्री पुन्हा उभे राहिले. आपण तेजस्वी सूर्या यांनी काँग्रेसवर केलेल्या आरोपांना उत्तर देत आहोत, असे राहुल म्हणाले. मला हे वाचायचे नव्हते, पण जे देशप्रेमाबद्दल बोलतात त्यांच्यासाठी या पुस्तकात उत्तर आहे, असे राहुल यांनी स्पष्ट केले. दरम्यान, खासदार निशिकांत दुबे यांनी 'पॉइंट ऑफ ऑर्डर' उपस्थित केला. 'सॅटेनिक व्हर्सेस'वर बंदी घातल्यावर अडवाणींच्या मागणीनंतरही सभागृहात चर्चा झाली नव्हती, याकडे दुबे यांनी लक्ष वेधले. तरीही राहुल थांबले नाहीत. त्यांनी पुन्हा मासिकातील माहिती वाचायला सुरुवात करताच सभापतींनी पुन्हा माईक बंद केला. राहुल यांनी नियमांचे पालन करावे, असे सभापती म्हणाले. सभागृहाच्या विषयाशी संबंधित नसलेल्या पुस्तकाबद्दल वाचता येणार नाही, असा स्पष्ट नियम सभापतींनी दिला. पण राहुल यांनी पुन्हा नरवणे यांच्या पुस्तकाबद्दल बोलण्यास सुरुवात करताच राजनाथ सिंह यांनी पुन्हा आक्षेप घेतला. पुस्तक अजून प्रकाशित झालेले नाही, असे राजनाथ सिंह यांनी स्पष्ट केले. पुस्तक आले असेल तर दाखवा, असे आव्हानही सिंह यांनी दिले. दरम्यान, के. सी. वेणुगोपाल यांनीही हस्तक्षेप केला. हेच धोरण असेल तर उद्या पंतप्रधानही बोलणार नाहीत, असा इशारा वेणुगोपाल यांनी दिला. आपण पुस्तकाचा नव्हे, तर मासिकाचा हवाला देत आहोत, असे स्पष्ट करत राहुल यांनी पुन्हा बोलायला सुरुवात केली. त्यांनी थेट 'चीन' असे न म्हणता भाषण सुरू केले. पण पुन्हा माईक बंद केल्यावर, 'मी काय बोलावे हे सभापती ठरवणार का?' असा सवाल राहुल यांनी केला. सभागृह नियमांनुसार चालेल, असे सभापतींनी उत्तर दिले. राष्ट्रपतींच्या अभिभाषणावर आधारितच बोलावे, याची आठवण सभापतींनी करून दिली. राष्ट्रपतींच्या भाषणात भारत-चीन विषयाचा उल्लेख नव्हता, असेही त्यांनी सांगितले. विरोधी पक्षाला चीन आणि पाकिस्तानबद्दल बोलता येणार नाही का? असा प्रतिप्रश्न राहुल यांनी केला. पण सभागृह नियमांनुसारच चालेल, एवढेच सभापतींनी पुन्हा सांगितले. पंतप्रधान आणि संरक्षणमंत्र्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाबद्दल लेखात स्पष्ट उल्लेख आहे, असे राहुल यांनीही प्रत्युत्तर दिले. या विषयावर आधीच नियम दिला आहे, असे सांगत सभापतींनी राहुल यांचा माईक पुन्हा बंद केला. राहुल यांनी नियम पाळला नाही, तर अखिलेश यादव यांना संधी दिली जाईल, असेही सभापतींनी स्पष्ट केले. राहुल यांनी पुन्हा पुस्तकातील माहिती वाचायला सुरुवात केल्यावर सत्ताधारी पक्षाने निषेध केला. दरम्यान, सभापतींनी पुढील भाषणासाठी अखिलेश यादव यांना बोलावले. विरोधी पक्षनेत्याला बोलण्याची परवानगी सभापती देत नाहीत, असे म्हणत काँग्रेस सदस्यांनी जोरदार निषेध सुरू केला. 'हे लोक आम्हाला देशद्रोही ठरवण्याचा प्रयत्न करत आहेत,' असे राहुल गांधी ओरडून म्हणाले. यानंतर अमित शाह चौथ्यांदा उभे राहिले. जर हे कुठून उद्धृत केले नसेल, तर राहुल गांधींना ही माहिती कोणी दिली? असा सवाल अमित शाह यांनी केला. हे सभागृहाच्या नियमांच्या विरोधात आहे, असेही शाह म्हणाले. यानंतर विरोधी पक्षांचा गदारोळ आणखी वाढला. अखेर, तासभरापेक्षा जास्त वेळ चाललेल्या या नाट्यमय घडामोडींनंतर सभापतींनी सभागृहाचे कामकाज काही काळासाठी स्थगित करण्याची घोषणा केली.