Spacewalk: ISS ला नवी 'पॉवर' देण्यासाठी अंतराळवीरांची ७ तासांची कसरत, मिशन यशस्वी!

Spacewalk नासाचे अंतराळवीर जेसिका मीर आणि ख्रिस विल्यम्स यांनी आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकाबाहेर (ISS) तब्बल सात तास स्पेस वॉक यशस्वीपणे पूर्ण केला. स्टेशनची वीजप्रणाली अपग्रेड करण्यासाठी आणि नवीन सोलार पॅनल बसवण्याच्या तयारीसाठी ही मोहीम होती.

अमेरिकेची अंतराळ संस्था नासाच्या दोन अंतराळवीरांनी एक मोठी कामगिरी केली आहे. जेसिका मीर आणि ख्रिस विल्यम्स यांनी आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकाच्या (ISS) बाहेर 'एक्स्ट्राव्हेइक्युलर ॲक्टिव्हिटी 94' (EVA-94) यशस्वीपणे पूर्ण केली. १८ मार्च रोजी झालेली ही मोहीम तब्बल सात तास दोन मिनिटं चालली. ख्रिस विल्यम्स यांचा हा पहिलाच स्पेस वॉक होता, तर जेसिका मीर यांनी चौथ्यांदा ही कामगिरी केली.

आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकातील महत्त्वाची दुरुस्ती

या स्पेस वॉकचा मुख्य हेतू होता ISS च्या पॉवर सिस्टीममध्ये महत्त्वाचे बदल करण्याची तयारी करणे. यामुळे भविष्यात स्टेशनचं काम सुरळीत सुरू राहील आणि त्याची मुदत संपल्यावर त्याला सुरक्षितपणे डीऑर्बिट (Deorbit) करता येईल. नासाच्या माहितीनुसार, या अंतराळवीरांनी 2A पॉवर चॅनलवर काम केलं. यामुळे भविष्यात 'रोल-आऊट सोलार अॅरे' (ROSA) बसवण्याचा मार्ग मोकळा होईल. हे नवीन सोलार पॅनल बसवल्यामुळे स्पेस स्टेशनला जास्त वीज मिळेल. याशिवाय, 2A पॉवर चॅनलच्या देखभालीसाठी एक इलेक्ट्रिकल जम्पर बसवण्यात आला आणि बॅटरी बॉक्सच्या बोल्टला व्यवस्थित घट्ट करण्यात आलं.

काय आहे ROSA सिस्टीम?

रेडवायर (Redwire) कंपनीने विकसित केलेली 'रोल-आऊट सोलार अॅरे सिस्टीम' अर्थात ROSA हे एक नवीन तंत्रज्ञान आहे. हे सोलार पॅनल पृथ्वीवरून पाठवताना गुंडाळलेल्या (roll) अवस्थेत असतात आणि अंतराळात पोहोचल्यावर उघडले जातात. पुढच्या EVA-95 मोहिमेत 3B पॉवर चॅनलवरही असेच बदल करण्याची योजना आहे. ही मोहीम ISS वरील जुने सोलार पॅनल बदलण्याच्या मोठ्या योजनेचा एक भाग आहे. २००० सालापासून वापरात असलेले हे पॅनल सुरुवातीला फक्त १५ वर्षांसाठी बनवले होते. आता इतक्या वर्षांनी त्यांच्या फोटोव्होल्टेइक सेलची कार्यक्षमता कमी होत आहे.

वेळेअभावी काही कामं पुढच्या स्पेस वॉकवर ढकलण्यात आली. यात स्टेशनच्या बाहेर सूक्ष्मजीवांचे नमुने गोळा करणे आणि कॅनडआर्म2 (Canadarm2) या रोबोटिक हाताच्या कॅमेऱ्याला लेन्स कव्हर बसवणे यांचा समावेश आहे.