Hindu Panchang 2026 : शेवटच्या महिन्याला लवकरच सुरूवात, जाणून घ्या सणांची यादी

Hindu Panchang 2026: इंग्रजी कॅलेंडरप्रमाणेच हिंदू कॅलेंडरमध्येही 12 महिने असतात. विशेष म्हणजे हिंदू कॅलेंडर पूर्णपणे सूर्य आणि चंद्राच्या गणनेवर आधारित आहे. जाणून घ्या लवकरच सुरू होणाऱ्या हिंदू कॅलेंडरच्या शेवटच्या महिन्याबद्दल.

Hindu Panchang 2026: हिंदू पंचांग हे तिथी, वार, नक्षत्र, योग, करण या पाच अंगांवर आधारित भारतीय कालगणना पद्धतीचे कॅलेंडर आहे. यात दैनंदिन सूर्योदय-सूर्यास्त, ग्रहस्थिती, शुभ-अशुभ मुहूर्त, सण, उत्सव, व्रत आणि तिथींची अचूक माहिती मिळते, जी दैनंदिन जीवनात व धार्मिक कार्यासाठी उपयुक्त असते. चंद्राच्या गतीनुसार ठरणारे शुक्ल आणि कृष्ण पक्ष तसेच 15 तिथी, सात दिवस, 27 नक्षत्रांपैकी चंद्राची स्थिती, सूर्य आणि चंद्राच्या विशिष्ट कोनीय अंतरावर आधारित 27 योग, तिथीच्या निम्म्या काळातील करण (एका तिथीमध्ये दोन करण असतात)  यांचा समावेश असतो.

ज्योतिष शास्त्रानुसार, हिंदू पंचांगमधील शेवटच्या महिन्याचे नाव फाल्गुन आहे. या महिन्याचे महत्त्व अनेक धर्मग्रंथांमध्ये सांगितले आहे. स्वतः भगवान श्रीकृष्णाने गीतेत म्हटले आहे की, महिन्यांमध्ये मी फाल्गुन आहे. फाल्गुन महिन्याच्या शेवटच्या दिवशी चंद्र उत्तरा फाल्गुनी नक्षत्रात असतो, त्यामुळे या महिन्याला फाल्गुन असे नाव देण्यात आले आहे. या महिन्यात महाशिवरात्री आणि होळी दहनासारखे अनेक मोठे सण साजरे केले जातात. यंदा फाल्गुन महिना 2 फेब्रुवारीपासून सुरू झाला असून तो 3 मार्चपर्यंत राहील. पुढे जाणून घ्या फाल्गुन महिना 2026 मध्ये कोणते सण कधी साजरे केले जातील…

फाल्गुन महिना 2026 मधील व्रत-सणांचा तपशील…

5 फेब्रुवारी, गुरुवार- गणेश चतुर्थी व्रत
9 फेब्रुवारी, सोमवार- सीता अष्टमी
13 फेब्रुवारी, शुक्रवार- विजया एकादशी व्रत
14 फेब्रुवारी, शनिवार- प्रदोष व्रत
15 फेब्रुवारी, रविवार- महाशिवरात्री व्रत, वैद्यनाथ जयंती, मासिक शिवरात्री व्रत
17 फेब्रुवारी, स्नान-दान अमावस्या, सूर्यग्रहण (भारतात दिसणार नाही)
19 फेब्रुवारी, गुरुवार- फुलरिया दोज
21 फेब्रुवारी, शनिवार- विनायकी चतुर्थी व्रत
24 फेब्रुवारी, मंगळवार- होलाष्टक प्रारंभ
27 फेब्रुवारी, शुक्रवार- आमलकी एकादशी, रंगभरी ग्यारस
28 फेब्रुवारी, शनिवार- गोविंद द्वादशी,
1 मार्च, रविवार- प्रदोष व्रत
2 मार्च, सोमवार- होळी दहन, व्रताची पौर्णिमा
3 मार्च, मंगळवार- होळी उत्सव, स्नान-दान पौर्णिमा, चंद्र ग्रहण (भारतात दिसेल)

फाल्गुन महिना का आहे खास?

फाल्गुन महिन्यात भगवान शंकराच्या पूजेला विशेष महत्त्व आहे, कारण याच महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्दशी तिथीला महादेव लिंग रूपात प्रकट झाले होते. या महिन्याच्या शुक्ल पक्षात कृष्ण मंदिरांमध्ये फाग उत्सव साजरा केला जातो. हा उत्सव भगवान श्रीकृष्णाशी संबंधित आहे. फाग उत्सवाची सर्वाधिक धूम मथुरा, वृंदावन, गोकुळ येथे पाहायला मिळते. असे म्हटले जाते की फाग उत्सव हा श्रीकृष्ण आणि राधा यांच्या पवित्र प्रेमाचे प्रतीक आहे.

फाल्गुन महिन्यात 2 ग्रहणे होणार

यंदा फाल्गुन महिन्यात 2 ग्रहणांचा योग जुळून येत आहे. यापैकी एक सूर्यग्रहण आणि दुसरे चंद्रग्रहण असेल. या महिन्यात आधी सूर्यग्रहण होईल, जे 17 फेब्रुवारी, मंगळवारी होईल, परंतु ते भारतात कुठेही दिसणार नाही. फाल्गुन महिन्यातील दुसरे चंद्रग्रहण 3 मार्च, मंगळवारी होईल. हे ग्रहण भारतात दिसेल, त्यामुळे येथे सुतक इत्यादी नियम पाळले जातील.

Disclaimer
या लेखातील माहिती धर्मग्रंथ, विद्वान आणि ज्योतिषी यांच्याकडून घेण्यात आली आहे. आम्ही ही माहिती तुमच्यापर्यंत पोहोचवण्याचे एक माध्यम आहोत. वाचकांनी या माहितीला केवळ सूचना मानावे.