
आजकाल प्रत्येकालाच किचन गार्डनची (kitchen garden) आवड लागली आहे, पण अनेकांना वाटतं की रोपटी विकत आणणं खूप महाग पडतं. पण खरं तर तुम्ही एक रुपयाही खर्च न करता घरात वापरलेल्या लिंबाच्या (lemon) बियांपासून झाड उगवू शकता. जर तुम्हाला हेल्दी लाईफस्टाईल, ऑरगॅनिक फूड आणि नैसर्गिक वाढीवर विश्वास असेल, तर ही पद्धत तुमच्यासाठी अगदी योग्य आहे. घरात स्वतःचं झाड असल्यामुळे तुम्हाला केमिकल-फ्री आणि ताजी लिंबं मिळतील. चला तर मग, लिंबाचं झाड लावण्याची संपूर्ण प्रक्रिया स्टेप-बाय-स्टेप जाणून घेऊया.
घरात पडलेली १ लिटरची पाण्याची बाटली किंवा एखादा तुटलेला कप घ्या. पाणी बाहेर जाण्यासाठी त्याच्या तळाला एक छोटं छिद्र पाडा. बागेतील मातीत थोडं शेणखत किंवा किचनमधील ओल्या कचऱ्यापासून बनवलेलं कंपोस्ट (compost) मिसळा. जर तुमच्याकडे यापैकी काहीच नसेल, तर साधी माती वापरली तरी चालेल. आता बी लावण्यापूर्वी, तिला कोरफडीच्या गरात (aloe vera pulp) बुडवून घ्या आणि हलक्या ओल्या मातीत लावा. बी साधारण १ ते १.५ इंच खोल दाबा आणि वरून हलकी माती टाकून पाण्याने स्प्रे करा.
साधारणपणे ७ ते १४ दिवसांत लहान-लहान अंकुर फुटायला लागतील. रोप कडक उन्हात ठेवू नका, त्याला हलकं ऊन मिळेल आणि हवा खेळती राहील अशा जागी ठेवा. माती सुकू नये याची काळजी घ्या. जेव्हा रोप ४-५ इंच उंच होईल, तेव्हा त्याला मोठ्या कुंडीत लावा (transfer). यासाठी ८-१२ इंच आकाराची कुंडी घ्या, ज्यात पाणी जाण्यासाठी चांगली सोय (ड्रेनेज) असेल. महिन्यातून एकदा सेंद्रिय खत घाला. बियांपासून लावलेल्या झाडाला फळं यायला साधारणपणे २-३ वर्षं लागतात. जर तुम्हाला लवकर फळं हवी असतील, तर नंतर या रोपावर ग्राफ्टिंग (grafting) म्हणजे कलमसुद्धा करता येतं.