
मुंबई : भारतात दिवाळीच्या मुहूर्तावर सने आणि चांदी खरेदी करणे शुभ मानले जाते. ई-कॉमर्स आणि क्विक-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मवर सणासुदीच्या निमित्ताने आकर्षक ऑफर्स उपलब्ध असल्याने, मौल्यवान धातूची नाणी खरेदी करणे आता खूप सोपे झाले आहे. अनेक ऑनलाइन प्लॅटफॉर्म आता घरपोच डिलिव्हरी देत आहेत. त्यामुळे ग्राहकांना दागिन्यांच्या दुकानात न जाता सोने आणि चांदीची नाणी खरेदी करता येतात.
कल्याण, एमएमटीसी-पॅम्प (MMTC-PAMP), मलबार, तनिष्क आणि जोयालुक्कास यांसारख्या प्रसिद्ध ज्वेलरी ब्रँड्स आणि रिफायनर्सनी त्यांची सोन्याची नाणी आणि इतर उत्पादने या प्लॅटफॉर्मवर लिस्ट केली आहेत. मात्र, क्विक डिलिव्हरी आणि सणासुदीचे डिस्काउंट आकर्षक वाटत असले तरी, मौल्यवान धातू ऑनलाइन खरेदी करण्यापूर्वी ग्राहकांनी काळजी घेणे आवश्यक आहे.
या दिवाळीत सोने आणि चांदीची नाणी ऑनलाइन खरेदी करण्यापूर्वी शुद्धता तपासण्यापासून ते रिटर्न पॉलिसी समजून घेण्यापर्यंत या पाच महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवा.
ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मवर अनेकदा सणासुदीचे आकर्षक डिस्काउंट दाखवले जातात, जे सोने आणि चांदीची नाणी व दागिन्यांवर २०% ते ७०% किंवा त्याहून अधिक असू शकतात. मात्र, मोठा डिस्काउंट म्हणजे ग्राहकांना उत्तम डील मिळत आहे असे नाही.
काही ऑफर्स वाढीव कमाल किरकोळ किमतीवर (MRPs) आधारित असू शकतात. त्यामुळे ग्राहकांनी अंतिम विक्री किमतीची तुलना त्या धातूच्या बाजारभावेशी केली पाहिजे.
तसेच, जीएसटी, डिलिव्हरी चार्जेस, प्लॅटफॉर्म फी आणि इतर लागू होणाऱ्या अतिरिक्त खर्चांचा विचार करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. जाहिरातीत दिसणाऱ्या डिस्काउंटऐवजी अंतिम भराव्या लागणाऱ्या रक्कमेवरून खरेदीचा निर्णय घ्यावा.
सोन्याची नाणी सामान्यतः २४-कॅरेट आणि २२-कॅरेटमध्ये उपलब्ध असतात. ऑर्डर देण्यापूर्वी ग्राहकांनी शुद्धता आणि अचूक वजन कन्फर्म करण्यासाठी प्रॉडक्ट डिस्क्रिप्शन काळजीपूर्वक वाचले पाहिजे.
केवळ प्रॉडक्टचे फोटो हे सत्यतेचा पुरावा मानले जाऊ नयेत. सोन्याच्या दागिन्यांप्रमाणे, सोन्याच्या नाण्यांसाठी बीआयएस हॉलमार्किंग सक्तीचे नाही. त्यामुळे नाण्यासोबत मॅन्युफॅक्चररचे असे सर्टिफिकट (assay certificate) आहे का हे ग्राहकांनी तपासले पाहिजे.
प्रॉडक्ट डिलिव्हर झाल्यानंतर, नाण्याची माहिती सर्टिफिकट आणि ऑर्डर माहितीशी तपासा. डिलिव्हरी पूर्ण करण्यासाठी अनिवार्य वन-टाइम पासवर्ड (OTP) शेअर करण्यापूर्वी कोणतीही तफावत आहे का ते तपासा.
ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्म केवळ सोने किंवा चांदीच्या नाण्याची विक्री आणि डिलिव्हरीची सुविधा देऊ शकते. मूळ मॅन्युफॅक्चरर किंवा ज्वेलर्स हाच सामान्यतः प्रॉडक्टसाठी जबाबदार असतो.
त्यामुळे ग्राहकांनी ऑर्डर करण्यापूर्वी विक्रेत्याची माहिती तपासली पाहिजे. इनव्हॉइसवर मॅन्युफॅक्चररचे नाव, नाण्याचे वजन, शुद्धता आणि खरेदी किंमत स्पष्टपणे नमूद केलेली असावी.
ग्राहकांना प्रॉडक्ट क्वालिटी, तक्रारी, एक्सचेंज किंवा बाय-बॅक रिक्वेस्ट्सबाबत काही समस्या आल्यास ही माहिती विशेषतः महत्त्वाची ठरते.
एकाच सोन्याच्या किंवा चांदीच्या नाण्याची वेगवेगळ्या शॉपिंग अॅप्लिकेशन्सवर वेगवेगळी किंमत असू शकते. खरेदीदारांनी पहिल्याच प्लॅटफॉर्मवरून खरेदी करण्याऐवजी उपलब्ध पर्यायांची तुलना केली पाहिजे.
प्रमोशनल ऑफर्स, वाउचर्स आणि इतर लागू होणारे डिस्काउंट्स वापरल्यानंतर अंतिम किमती तपासा. तसेच, नियम आणि अटी काळजीपूर्वक वाचा, कारण काही ऑफर्स विशिष्ट ग्राहक, दुकाने किंवा पेमेंट पद्धतींसाठी मर्यादित असू शकतात.
प्रत्यक्ष भराव्या लागणाऱ्या रक्कमेची तुलना केल्यास ग्राहकांना सणासुदीची खरेदी करताना अधिक योग्य निर्णय घेण्यास मदत होऊ शकते.
मौल्यवान धातूची नाणी ऑनलाइन ऑर्डर करण्यापूर्वी रिटर्न पॉलिसी तपासणे सर्वात महत्त्वाचे आहे. अनेक प्लॅटफॉर्म सोने आणि चांदीच्या नाण्यांचे नेहमीचे रिटर्न्स स्वीकारत नाहीत.
जर एखादे प्रॉडक्ट सदोष, बनावट किंवा जाहिरातीपेक्षा लक्षणीयरीत्या वेगळे असेल, तर ग्राहकांना प्लॅटफॉर्मच्या तक्रार निवारण प्रक्रियेचे पालन करावे लागू शकते.
डिलिव्हरीनंतर लगेचच कोणत्याही नुकसानीचे किंवा तफावतीचे फोटो काढावेत, मूळ पॅकेजिंग जपून ठेवावे आणि समस्येची त्वरित तक्रार करावी.
रिसेलच्या अटींकडेही लक्ष देणे गरजेचे आहे. ज्वेलर्स सामान्यतः बाजारभावानुसार नाणी खरेदी करतात, जे मूळ खरेदी किमतीपेक्षा कमी असू शकते. त्यामुळे, रिसेल केल्यावर मिळणारी रक्कम सुरुवातीला खर्च केलेल्या रक्कमेइतकी नसू शकते.
सोने आणि चांदीची नाणी ऑनलाइन खरेदी करणे सोयीचे ठरू शकते, विशेषतः सणासुदीच्या काळात. मात्र, आकर्षक डिस्काउंट आणि जलद डिलिव्हरीमुळे योग्य पडताळणीकडे दुर्लक्ष करू नये.
ऑर्डर देण्यापूर्वी ग्राहकांनी किमतींची तुलना करावी, शुद्धता आणि वजन तपासावे, मॅन्युफॅक्चररची माहिती तपासावी आणि रिटर्न व बाय-बॅक अटी समजून घ्याव्यात. इनव्हॉइस, पॅकेजिंग आणि सर्टिफिकेशन कागदपत्रे सुरक्षित ठेवल्यास नंतर संभाव्य वाद सोडवण्यास मदत होऊ शकते. खरेदी बटणावर क्लिक करण्यापूर्वी थोडी माहिती घेतल्यास तुमची दिवाळीतील सोने आणि चांदीची खरेदी अधिक सुरक्षित आणि फायदेशीर होऊ शकते.