अनेक जण सिगारेट सोडण्याचा प्रयत्न करतात. पण त्यांना एका वेगळ्याच समस्येला सामोरं जावं लागतं. सिगारेट ओढल्याशिवाय आपलं पोट साफ होत नाही, असं त्यांना वाटतं. त्यामुळे ते पुन्हा सिगारेट ओढायला लागतात. पण सिगारेट आणि पोट साफ होण्याचा नेमका काय संबंध आहे?
सिगारेटमध्ये असलेलं निकोटीन आपल्या मज्जासंस्थेवर परिणाम करतं. यामुळे आतड्यांची हालचाल थोडी वेगवान होते. आतड्यांची हालचाल वाढल्यामुळे शरीरातील टाकाऊ पदार्थ पुढे सरकतात आणि शौचास जाण्याची भावना निर्माण होते. म्हणूनच काही लोकांना सिगारेट ओढल्यानंतर लगेच टॉयलेटला जावंसं वाटतं. पण याचा अर्थ सिगारेट पचनासाठी चांगली आहे, असा अजिबात होत नाही. निकोटीनमुळे आतड्यांची हालचाल फक्त तात्पुरती वाढते. सिगारेट ओढल्याने शरीराला इतर अनेक गंभीर आजार होतात. त्यामुळे फक्त पोट साफ होण्यासाठी सिगारेटवर अवलंबून राहणं अत्यंत चुकीचं आहे.
25
सिगारेट सोडल्यावर बद्धकोष्ठतेचा त्रास का होतो?
जे लोक रोज सिगारेट ओढतात, त्यांच्या शरीराला निकोटीनची सवय झालेली असते. तुम्ही अचानक सिगारेट सोडली, तर निकोटीनचा प्रभावही थांबतो. यामुळे आतड्यांची हालचाल थोडी मंदावते. परिणामी, बद्धकोष्ठता आणि पोट साफ न होण्यासारख्या समस्या निर्माण होतात. पण ही समस्या सहसा तात्पुरती असते. निकोटीनशिवाय नैसर्गिकरित्या काम करायला आपलं शरीर हळूहळू शिकतं. त्यामुळे सिगारेट सोडल्यानंतर सुरुवातीला पोट साफ होत नसेल, तर त्यासाठी पुन्हा सिगारेट ओढण्याची अजिबात गरज नाही.
35
बद्धकोष्ठतेपासून आराम मिळवण्यासाठी काय करावं?
सिगारेट सोडल्यानंतर आतड्यांची हालचाल पूर्वपदावर येण्यासाठी काही सोप्या सवयी मदत करतात. दिवसभरात भरपूर पाणी प्या. आहारात फायबरयुक्त पदार्थांचं प्रमाण वाढवा. पालेभाज्या, फळं आणि तृणधान्य खाणं फायदेशीर ठरतं. रोज थोडा वेळ चालल्यानेही आतड्यांची हालचाल सुधारते. रोज एकाच वेळी जेवण करणं आणि टॉयलेटला जाण्याची वेळ निश्चित करणं खूप महत्त्वाचं आहे. शौचास बसताना इंडियन टॉयलेटचा वापर करणं किंवा पाय थोडे उंचावर ठेवणं काहींना सोयीचं वाटू शकतं. कोमट पाणी किंवा द्रव पदार्थ घेतल्यानेही आराम मिळतो. तुम्हाला कॉफी पिण्याची सवय असेल, तर तुम्ही ती मर्यादित प्रमाणात पिऊ शकता.
सिगारेट सोडण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या निकोटीन गम किंवा लॉझेंजेसमुळे काही लोकांमध्ये आतड्यांची हालचाल थोडी वाढू शकते. पण निकोटीन पॅचमधून निकोटीन शरीरात खूप हळूहळू मिसळतं, त्यामुळे त्याचा आतड्यांवर फारसा परिणाम होत नाही. एक गोष्ट लक्षात ठेवा, निकोटीन गम, लॉझेंजेस आणि पॅचेस हे बद्धकोष्ठतेवरचे उपाय नाहीत. ही फक्त सिगारेट सोडण्यासाठी मदत करणारी साधनं आहेत. दीर्घकाळ पोट साफ ठेवायचं असेल, तर निकोटीनवर अवलंबून न राहता पाणी, फायबर, व्यायाम आणि योग्य आहारावर लक्ष केंद्रित करा.
55
बद्धकोष्ठतेचा त्रास वाढल्यास डॉक्टरांना कधी भेटावं?
सिगारेट सोडल्यानंतर काही काळ पोट साफ होण्यात अडचणी येऊ शकतात. पण जर बद्धकोष्ठतेचा त्रास खूप जास्त असेल किंवा तो अनेक दिवस टिकून राहिला, तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नका. विशेषतः पोट फुगणं किंवा शौचाच्या वेळी खूप वेदना होत असतील, तर तातडीने डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. काही वेळा बद्धकोष्ठतेमागे पचनसंस्थेचे इतर आजारही असू शकतात. त्यामुळे सिगारेट सोडल्यानंतर होणारा प्रत्येक त्रास हा निकोटीनच्या अभावामुळेच होतोय, असा गैरसमज करून घेऊ नका. गरज पडल्यास डॉक्टर योग्य तपासणी करून उपचार करतील.
टीप: वर दिलेली माहिती केवळ प्राथमिक माहिती म्हणून दिली आहे. आरोग्याशी संबंधित कोणत्याही समस्येसाठी डॉक्टरांचा सल्ला घेणं केव्हाही उत्तम.
