अमावस्या म्हटलं की अनेक जण पूर्वजांचं स्मरण करतात, तर्पण विधी करतात आणि दानधर्म करतात. हिंदू परंपरेत अमावस्येला खूप आध्यात्मिक महत्त्व आहे. काही कुटुंबे या दिवशी पूर्वजांची पूजा करतात, कुटुंबाच्या कल्याणासाठी प्रार्थना करतात आणि गरजूंना अन्नदान करतात. यासोबतच, अमावस्येला काही नवीन वस्तू खरेदी करणं टाळावं, अशी समजूतही काही भागांमध्ये पाहायला मिळते.
लोक लोखंडी वस्तू, मीठ, तेल, नवीन कपडे, सोनं, चांदी, नवीन वाहने आणि घर खरेदी करण्यासाठी दुसरा चांगला दिवस निवडतात. पण ही प्रथा सर्वच हिंदू कुटुंबांमध्ये सारखी पाळली जात नाही. कुटुंबाची परंपरा, गावची प्रथा आणि वैयक्तिक समजुतींनुसार यात बदल होतात. त्यामुळे अमावस्येला वस्तू खरेदी करू नयेत, हा सर्वांसाठी सक्तीचा धार्मिक नियम नाही.
25
तेल, मीठ खरेदी
काही कुटुंबांमध्ये अमावस्येला चाकू, कात्री, विळा यांसारखी धारदार हत्यारे किंवा लोखंडाच्या नवीन वस्तू खरेदी करणं टाळतात. यामागे वाईट परिणाम टाळण्याची पारंपरिक समजूत आहे. मीठ खरेदी करण्याबाबतही काही भागांमध्ये वेगवेगळ्या प्रथा आहेत. लोक मिठाचा संबंध घराची भरभराट आणि समृद्धीशी जोडतात, त्यामुळे विशिष्ट दिवशी नवीन मीठ खरेदी करणं ते टाळतात.
तेल खरेदी करण्याबाबतही काही परंपरा आहेत. विशेषतः शनिवारी येणाऱ्या अमावस्येला लोक तेलाशी संबंधित काही पूजाविधींना महत्त्व देतात. पण या सर्व प्रथा स्थानिक आणि कौटुंबिक समजुतींवर आधारित आहेत. अमावस्येला रोजच्या वापरासाठी मीठ किंवा खाद्यतेल खरेदी करणं चुकीचं आहे, असा कोणताही सक्तीचा नियम नाही.
35
सोनं-चांदी खरेदी
काही कुटुंबे अमावस्येचा दिवस पूर्वजांच्या स्मरणासाठी मानतात. त्यामुळे ते या दिवशी नवीन कपडे खरेदी करणं किंवा शुभ कार्यासाठी त्यांचा वापर करणं टाळतात. त्याऐवजी ते पूर्वजांची पूजा, तर्पण आणि दानधर्माला प्राधान्य देतात. सोनं, चांदी आणि महागडे दागिने खरेदी करण्यासाठी लोक चांगला दिवस, नक्षत्र किंवा मुहूर्त निवडतात.
पण अमावस्येला सोनं किंवा चांदी खरेदी करूच नये, असा कोणताही नियम सर्व हिंदू परंपरांमध्ये नाही. काही लोक अमावस्येलाही त्यांच्या गरजेनुसार वस्तू खरेदी करतात. नवीन भांडी, फर्निचर आणि घरातील इतर वस्तू खरेदी करण्याबाबतही कुटुंबांच्या प्रथा वेगवेगळ्या असतात. घरात नवीन वस्तू आणणं ही चांगली सुरुवात मानणारी कुटुंबे त्यासाठी वेगळा दिवस निवडतात.
काही लोक अमावस्येला कार, दुचाकी, घर किंवा जमीन यांसारख्या मोठ्या खरेदीची सुरुवात करणं टाळतात. अशा महत्त्वाच्या निर्णयांसाठी तिथी, नक्षत्र, वार आणि मुहूर्त पाहून चांगली वेळ निवडण्याची ज्योतिषशास्त्रीय परंपरा आहे. पण हा केवळ धार्मिक आणि ज्योतिषशास्त्रीय समजुतींचा एक भाग आहे. अमावस्येला वाहन किंवा मालमत्ता खरेदी केल्यास नुकसान होतं, याचा कोणताही वैज्ञानिक पुरावा नाही. त्यामुळे वाहन खरेदी करताना किंमत, कर्जाची सुविधा, देखभाल खर्च, कागदपत्रे आणि आर्थिक स्थिती या गोष्टींना जास्त महत्त्व दिलं पाहिजे.
घर खरेदी करताना कायदेशीर कागदपत्रे, मालकी हक्क आणि बांधकामाचा दर्जा तपासणं गरजेचं आहे. ज्यांना आध्यात्मिक समजुती पाळायच्या आहेत, ते त्यांच्या कुटुंबाच्या प्रथेनुसार चांगला दिवस निवडू शकतात. पण गरजेच्या वस्तू खरेदी करण्यासाठी अमावस्येचा दिवस अडथळा ठरण्याची गरज नाही.
55
आर्थिक परिस्थितीनुसार खरेदी
काही कुटुंबे अमावस्येला वस्तू खरेदी करण्यापेक्षा पूर्वजांचं स्मरण करणं, तर्पण करणं आणि गरिबांना अन्न किंवा गरजेच्या वस्तू देण्याला जास्त महत्त्व देतात. घरातील ज्येष्ठांचा आदर करणं, नाती जपणं आणि गरजूंना मदत करणं या गोष्टींना आध्यात्मिक परंपरेत चांगली कामं मानलं जातं. पण प्रत्येक कुटुंब हा दिवस एकाच पद्धतीने पाळत नाही. काही लोक मोठे विधी करतात, तर काही जण साधी प्रार्थना करतात.
वस्तू खरेदी करण्याच्या प्रथाही वेगवेगळ्या असतात. थोडक्यात सांगायचं तर, अमावस्येला मीठ, तेल, लोखंड, सोनं किंवा नवीन वाहने खरेदी करू नयेत, ही काही कुटुंबे आणि विशिष्ट भागांमधील पारंपरिक समजूत आहे. हा सर्वांसाठी सक्तीचा नियम मानू नका. तुम्ही तुमच्या कौटुंबिक परंपरांचा आदर करून, रोजच्या गरजा आणि महत्त्वाचे आर्थिक निर्णय व्यावहारिक परिस्थितीनुसार घेणं केव्हाही चांगलं.
Lifestyle News in Marathi (जीवनशैली बातम्या): Get the latest lifestyle news updates, fashion trends, and beauty tips in Marathi. Read रिलेशनशिप टिप्स, हेल्थ टिप्स, Travel News & Watch Marathi Lifestyle Video at Asianet Marathi News.
