Cholesterol Level : जास्त स्ट्रेस घेतल्यामुळे कोलेस्ट्रॉल खरंच वाढतं का? तज्ज्ञ काय सांगतात एकदा वाचाच
सार
सतत तणावाखाली असणाऱ्या लोकांना आरोग्याच्या अनेक समस्यांना सामोरं जावं लागतं. जास्त काळ टिकणारा मानसिक ताण शरीरात तयार होणारं एकूण कोलेस्ट्रॉल आणि 'खराब' कोलेस्ट्रॉल या दोन्हींच्या पातळीवर वाईट परिणाम करू शकतो.
मुंबई : तज्ज्ञांच्या मते, मानसिक ताण आणि आपल्या खाण्यापिण्याच्या सवयी, या दोन्हीमुळे कोलेस्ट्रॉलची पातळी वाढू शकते. खाण्यापिण्याच्या सवयी आणि जीवनशैली कशीही असली तरी, केवळ मानसिक ताणामुळेही थेट कोलेस्ट्रॉल वाढू शकतं. यामागे मुख्य कारण म्हणजे, जेव्हा एखादी व्यक्ती तणावाखाली असते, तेव्हा तिच्या शरीरात ॲड्रेनालाईन (adrenaline) आणि कॉर्टिसोल (cortisol) हे हार्मोन्स जास्त प्रमाणात तयार होतात.
'आफ्रिकन जर्नल ऑफ हेल्थ सायन्सेस'नुसार, कॉर्टिसोल आणि ॲड्रेनालाईनमुळे एकूण कोलेस्ट्रॉल, 'खराब' कोलेस्ट्रॉल (LDL) आणि शरीराच्या एकूण चयापचय क्रियेत (metabolic activities) बदल होऊ शकतो.
जे लोक सतत तणावाखाली असतात, त्यांना आरोग्याच्या समस्या होण्याची शक्यता जास्त असते. दीर्घकाळ टिकणारा तीव्र मानसिक ताण शरीरातील एकूण कोलेस्ट्रॉल आणि 'खराब' कोलेस्ट्रॉलच्या निर्मितीवर नकारात्मक परिणाम करू शकतो. कोलेस्ट्रॉलच्या चयापचय क्रियेप्रमाणेच, अनियंत्रित ताणाचा परिणाम लिव्हरवरही होऊ शकतो.
फरीदाबादमधील फोर्टिस हॉस्पिटलच्या कार्डिओलॉजी विभागाचे सिनियर डायरेक्टर डॉ. संजय कुमार सांगतात, "आधुनिक जीवनात मानसिक ताण हा एक अविभाज्य भाग बनला आहे. पण जेव्हा हा ताण दीर्घकाळ टिकतो, तेव्हा तो कोलेस्ट्रॉलची पातळी वाढवून हृदयासाठी धोकादायक ठरू शकतो. यामुळे हृदयविकाराचा धोकाही वाढतो."
मानसिक तणावाखाली असताना जास्त खाणं ही एक सामान्य समस्या आहे. जेव्हा शरीरावर ताण क्षमतेपेक्षा जास्त वाढतो, तेव्हा लोकांना गोड आणि फॅट्सयुक्त पदार्थ खाण्याची तीव्र इच्छा होते.
भूक लागल्यावर अनेकजण अल्ट्रा-प्रोसेस्ड पदार्थ (जास्त प्रक्रिया केलेले पदार्थ) खातात. यामुळे शरीरातील खराब कोलेस्ट्रॉल वाढू शकतं. रात्री उशिरा आणि जास्त खाण्यामुळे शरीरात सॅच्युरेटेड फॅट, ट्रान्स फॅट आणि अतिरिक्त कॅलरीज् जमा होऊ शकतात.