
मुंबई : पावसाळ्यात डासांचा त्रास खूप वाढतो. अशावेळी केवळ स्प्रे आणि रिपेलेंटवर अवलंबून राहण्याऐवजी, बाल्कनीत किंवा बागेत काही विशिष्ट सुगंधी झाडं लावल्यास डासांना नैसर्गिकरित्या दूर ठेवण्यास मदत होऊ शकते.
१. सिट्रोनेला गवत (Citronella grass)
डासांना पळवून लावणाऱ्या वनस्पतींमध्ये सिट्रोनेला सर्वात प्रसिद्ध आहे. याच्या तीव्र लिंबासारख्या सुगंधामुळे डास दूर राहतात. डासांपासून बचाव करणाऱ्या अनेक उत्पादनांमध्ये सिट्रोनेला तेलाचा वापर केला जातो. हे झाड उबदार हवामानात चांगलं वाढतं आणि तुम्ही ते कुंडीत घराबाहेर ठेवू शकता.
२. लॅव्हेंडर (Lavender)
लॅव्हेंडरचा सुगंध माणसांना खूप छान वाटतो, पण त्याचा तीव्र वास डास आणि इतर कीटकांना दूर ठेवण्यास मदत करतो. जिथे तुम्ही जास्त वेळ बसता, अशा खिडक्या, बाल्कनी किंवा मोकळ्या जागेजवळ लॅव्हेंडरची कुंडी ठेवा.
३. झेंडू (Marigold)
झेंडूची रंगीबेरंगी फुलं दिसायला सुंदर तर असतातच, पण ती डासांना दूर ठेवण्यासही मदत करतात. या झाडातून येणारा विशिष्ट वास नैसर्गिक संयुगांमुळे येतो. बाल्कनी, खिडक्या किंवा बागेत झेंडूची झाडं लावल्यास रंग आणि सुगंध दोन्ही मिळतात.
४. बेसिल (Basil)
बेसिल, म्हणजेच तुळशीच्या प्रजातीतील ही वनस्पती, स्वयंपाकघरात तर उपयोगी पडतेच, पण डासांना दूर ठेवण्यासाठीही ती फायदेशीर आहे. तिच्या तीव्र वासामुळे डास जवळ येत नाहीत. हे झाड सूर्यप्रकाशात ठेवा आणि माती जास्त ओली होणार नाही याची काळजी घेत नियमित पाणी द्या.
५. गवती चहा (Lemongrass)
गवती चहाचा सुगंध लिंबासारखा तीव्र असतो आणि त्यात 'सिट्रोनेलाल' नावाचं संयुग असतं, जे डासांना दूर ठेवण्यासाठी ओळखलं जातं. हे झाड उष्ण हवामानात चांगलं वाढतं आणि तुम्ही ते कुंडीत किंवा थेट बागेत लावू शकता.
नैसर्गिक उपाय, पण पूर्ण समाधान नाही
ही झाडं घराबाहेरील जागा अधिक सुखद बनवतात आणि डासांचा वावर कमी करण्यास मदत करू शकतात. पण, याला डास नियंत्रणाचा संपूर्ण उपाय समजू नका. विशेषतः पावसाळ्यासारख्या डासांचा प्रादुर्भाव जास्त असलेल्या काळात, घरात पाणी साचू न देणं आणि डासांपासून बचावाचे इतर प्रभावी उपाय करणं अत्यंत महत्त्वाचं आहे.