जाईची फुले ऑस्ट्रेलियात घेऊन गेल्याने केरळची अभिनेत्री नव्या नायर हिला एका लाखाचा दंड, जाणून घ्या का?

मल्याळम अभिनेत्री नव्या नायर यांना मेलबर्न विमानतळावर १५ सें.मी. जाईच्या फुलांच्या माळेसाठी १ लाख रुपयांहून अधिक दंड ठोठावण्यात आला. ऑस्ट्रेलियातील कडक जैवसुरक्षा कायदे कीटक, रोग आणि आक्रमक वासांना रोखण्यासाठी वनस्पतींवर बंदी घालतात.

मेलबर्न : मल्याळम अभिनेत्री नव्या नायर यांना मेलबर्न आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर जाईची फुले आणल्याबद्दल १ लाख रुपयांहून अधिक दंड ठोठावण्यात आला. त्यांच्या जवळ १५ सें.मी.ची जाईची माळ होती. त्यांनी हा अनुभव नंतर एका सार्वजनिक कार्यक्रमात सांगितला. नव्या ऑस्ट्रेलियात ओणम उत्सवात सहभागी होण्यासाठी गेल्या होत्या. प्रेक्षकांशी बोलताना त्यांनी मान्य केले की त्यांना ऑस्ट्रेलियात जाई आणण्यास बंदी आहे हे माहीत नव्हते. मात्र "अज्ञान हा गुन्ह्याचा सबब नाही" हे त्यांनी कबूल केले. कृषी, मत्स्यव्यवसाय आणि वनीकरण विभागाने त्यांना १९८० ऑस्ट्रेलियन डॉलर (सुमारे १.१४ लाख रुपये) दंड केला.

काय घडले?

नव्या म्हणाल्या, “प्रवासापूर्वी माझ्या वडिलांनी मला जाईची फुले दिली. त्यांनी ती दोन भागांत विभागली. एक भाग मी कोची ते सिंगापूर या प्रवासात केसात घालावा म्हणून, कारण त्यानंतर ती कोमेजली असती. दुसरा भाग त्यांनी माझ्या हँडबॅगमध्ये ठेवला जेणेकरून पुढच्या प्रवासात वापरता येईल. मी ती बॅगेत ठेवली होती.”

त्या पुढे म्हणाल्या, “मी अनवधानाने कायदा मोडला. ती एक प्रामाणिक चूक होती. १५ सें.मी. जाईच्या माळेसाठी अधिकाऱ्यांनी मला १९८० डॉलरचा दंड केला, जो २८ दिवसांत भरावा लागणार आहे. माझ्याकडून ती जाणूनबुजून चूक झाली नव्हती.”

घटनेला हसत घेत, नव्या यांनी विनोद केला – “मी ऑस्ट्रेलियात एका लाख रुपयांपेक्षा जास्त किमतीची जाई घेऊन आले.”

दंड का ठोठावला गेला?

ऑस्ट्रेलियामध्ये पर्यावरण, शेती आणि स्थानिक परिसंस्था जपण्यासाठी जगातील काही सर्वात कडक जैवसुरक्षा कायदे आहेत.

जाईसारखी निरुपद्रवी दिसणारी फुलेसुद्धा कीटक, बुरशी किंवा जीवाणू घेऊन येऊ शकतात, जे देशात आधी नसतील. त्यामुळे स्थानिक शेती, बागा आणि नैसर्गिक अधिवास धोक्यात येऊ शकतात व मोठे पर्यावरणीय आणि आर्थिक नुकसान होऊ शकते.

याशिवाय, फुलांमध्ये माती किंवा बिया असू शकतात ज्यामुळे ऑस्ट्रेलियात आक्रमक प्रजाती वाढू शकतात. त्यामुळे नियम कठोरपणे लागू केले जातात आणि अगदी छोट्या प्रमाणातसुद्धा उल्लंघन झाल्यास दंड केला जातो.

देशाची जैवविविधता आणि कृषी सुरक्षित राहावी म्हणून हे नियम काटेकोरपणे पाळले जातात.