भारतीय नौदलासाठी क्लब-एस क्षेपणास्त्र करार
सार
भारताने अलीकडेच रशियासोबत नौदलाच्या पाणबुडी बेड़्याच्या कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी क्लब-एस क्षेपणास्त्र खरेदी करण्याचा करार केला आहे.
नवी दिल्ली: भारताने अलीकडेच रशियासोबत नौदलाच्या पाणबुडी बेड़्याच्या कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी क्लब-एस क्षेपणास्त्र खरेदी करण्याचा करार केला आहे. तथापि, संरक्षण मंत्रालयाने क्षेपणास्त्र प्रणालीचे नाव, संख्या किंवा किंमत यासारखे विशिष्ट तपशील जाहीर केलेले नाहीत.
संरक्षण सूत्रांनी एशियानेट न्यूजेबलला दिलेल्या माहितीनुसार, या करारात कलिबर क्षेपणास्त्र कुटुंबातील क्लब-एस क्षेपणास्त्र प्रणालीची खरेदी समाविष्ट आहे. ही लांब पल्ल्याची क्षेपणास्त्र प्रणाली विशेषतः पाणबुड्यांसाठी डिझाइन केलेली आहे.
भारत सुमारे २०० दशलक्ष अमेरिकन डॉलर्सच्या किमतीची २० क्लब-एस क्षेपणास्त्रे खरेदी करण्याची योजना आखत असल्याचे वृत्त आहे.
रशियन नौदल सध्या क्लब-एस प्रणाली वापरत असताना, भारतीय नौदल देखील ही क्षेपणास्त्रे वापरत आहे. अतिरिक्त खरेदी ही सहा रशियन किलो-क्लास किंवा सिंधुघोष-क्लास पाणबुड्यांसह त्यांच्या डिझेल-इलेक्ट्रिक पाणबुडी बेड़्याला पाठिंबा देण्यासाठी आहे.
क्लब-एस क्षेपणास्त्र प्रणालीबद्दल संपूर्ण माहिती
क्लब-एस क्षेपणास्त्रांमध्ये ४०० किलो वॉरहेड पेलोड आहे आणि ते ३०० किलोमीटर अंतरावरील पृष्ठभागावरील जहाजे, पाणबुड्या आणि भू-लक्ष्यांना लक्ष्य करण्यास सक्षम आहेत. या प्रणालीमध्ये अग्नि नियंत्रण प्रणाली, उभ्या लाँचर युनिट्स (VLU) आणि दारूगोळा समाविष्ट आहे. धोकादायक क्षेत्रे आणि अडथळ्यांभोवती नेव्हिगेट करण्यासाठी ते त्याची उंची आणि दिशा समायोजित करू शकते.
याव्यतिरिक्त, क्लब-एस क्षेपणास्त्र अशा वातावरणात प्रभावी आहे जिथे शत्रू जड गोळीबार आणि इलेक्ट्रॉनिक काउंटर उपाययोजना वापरतो.
“एकदा पाणबुडीवर स्थापित केल्यावर, क्लब-एस संभाव्य शत्रूला रोखण्यासाठी एक अकाट्य युक्तिवाद म्हणून काम करेल,” क्लब-एस अँटी-शिप क्रूझ मिसाइल सिस्टमचे निर्माते दावा करतात.
सिंधुघोष-क्लास पाणबुड्यांबद्दल
पाणबुडी बेड़े पाण्याखालील युद्ध आणि राष्ट्रीय धोरणात्मक संरक्षणात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. भारतीय नौदल कलवारी वर्ग, सिंधुघोष वर्ग आणि शिशुमार वर्ग यासह विविध प्रकारच्या पाणबुड्या चालवते.
सिंधुघोष वर्ग, ज्याला किलो वर्ग म्हणूनही ओळखले जाते, त्यात रशिया आणि भारतादरम्यान झालेल्या कराराअंतर्गत बांधलेल्या डिझेल-इलेक्ट्रिक पाणबुड्यांचा समावेश आहे. या पाणबुड्या लांब पल्ल्याच्या गस्तीसाठी डिझाइन केल्या आहेत आणि त्या टॉर्पेडो आणि क्षेपणास्त्रांनी सुसज्ज आहेत.
या बेड़्यात आयएनएस सिंधुघोष, आयएनएस सिंधुध्वज, आयएनएस सिंधुराज, आयएनएस सिंधुवीर, आयएनएस सिंधुरत्न, आयएनएस सिंधुकेसरी, आयएनएस सिंधुकीर्ती, आयएनएस सिंधुविजय, आयएनएस सिंधुरक्षक आणि आयएनएस सिंधुशास्त्र यांचा समावेश आहे.
तथापि, आयएनएस सिंधुध्वज, आयएनएस सिंधुरक्षक आणि आयएनएस सिंधुवीर आता सेवेत नाहीत आणि पुढील २-३ वर्षांत आणखी दोन पाणबुड्या निवृत्त होण्याची अपेक्षा आहे.
नवी दिल्ली रशियन संरक्षण शस्त्रे आणि उपकरणांच्या जगातील सर्वात मोठ्या आयातदारांपैकी एक आहे, त्याच्या ६७ टक्के लष्करी हार्डवेअर रशियाकडून मिळवले जाते हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे.