शिक्षक म्हणजे फक्त शाळेच्या चार भिंतीत शिकवणारी व्यक्ती नाही. आयुष्यात महत्त्वाचे धडे देणारी कोणतीही व्यक्ती गुरुच असते. शिक्षक दिनानिमित्त, बॉलिवूडच्या अशाच ५ सिनेमांवर एक नजर टाकूया, जे गुरु-शिष्य नात्याची एक वेगळीच बाजू दाखवतात.
या यादीत पहिलं नाव येतं 'तारे जमीन पर' मधल्या राम शंकर निकुंभ या पात्राचं. डिस्लेक्सियाने त्रस्त असलेल्या इशान अवस्थी नावाच्या मुलामधला कलाकार ओळखून त्याला नवं आयुष्य देणाऱ्या शिक्षकाची भूमिका आमिर खानने अप्रतिम साकारली. एका शिक्षकाची खरी जबाबदारी काय असते, हे या सिनेमाने दाखवून दिलं.
25
ब्लॅक
अशीच एक हृदयस्पर्शी कथा 'ब्लॅक' सिनेमाची आहे. यात अमिताभ बच्चन यांनी देवराज सहाय यांची भूमिका साकारली. ते मिशेल मॅकनॅली (राणी मुखर्जी) या अंध आणि कर्णबधिर मुलीच्या आयुष्यात ज्ञानाचा प्रकाश घेऊन येतात. अंधारात हरवलेल्या तिच्या आयुष्याला अक्षरांची ओळख करून देणाऱ्या गुरुची ही कथा आहे.
35
चक दे इंडिया
शिक्षक फक्त वर्गातच नसतो, तो एक कोचसुद्धा असू शकतो. 'चक दे इंडिया' सिनेमात शाहरुख खानने साकारलेली कबीर खानची भूमिका याचंच उत्तम उदाहरण आहे. एक हॉकी कोच म्हणून तो आपल्या टीममधील खेळाडूंना फक्त खेळाचे डावपेच शिकवत नाही, तर त्यांच्यात देशभक्ती आणि एकतेची भावना जागवून त्यांना चॅम्पियन बनवतो.
शिक्षण व्यवस्थेला आव्हान देऊन विद्यार्थ्यांना त्यांच्या आवडीच्या मार्गावर चालायला प्रेरणा देणाऱ्या गुरुची कथाही बॉलिवूडमध्ये आहे. '३ इडियट्स' सिनेमात आमिर खानच्या 'रँचो' या पात्राने आपल्या मित्रांना मार्कांपेक्षा ज्ञान महत्त्वाचं आहे आणि आपल्या पॅशनचा पाठलाग करा, हा गुरुमंत्र दिला. हे बॉलिवूडमधील एक अविस्मरणीय 'मित्र-गुरु' पात्र आहे.
55
डिअर जिंदगी
आधुनिक काळातल्या गुरुची संकल्पना 'डिअर जिंदगी' या सिनेमात दिसते. यात शाहरुख खानने डॉ. जहांगीर खान या मानसोपचारतज्ञाची (थेरपिस्ट) भूमिका साकारली. तो कायराच्या (आलिया भट) मानसिक गोंधळावर उपाय शोधून तिला आयुष्य सुंदर असल्याची जाणीव करून देतो. एक थेरपिस्टसुद्धा कसा उत्तम गुरु होऊ शकतो, हे या सिनेमाने दाखवलं.
