Tehran Airstrike : तेहरानच्या पोटात घुसून हल्ला, इस्रायलच्या 50 विमानांनी मोसादच्या मदतीने उडवला महाकाय बंकर

Israel Strikes Tehran Bunker in Massive Air Raid : इराण-इस्रायल युद्धादरम्यान इस्रायलने तेहरानमध्ये मोठा हवाई हल्ला केला आहे. यात सुप्रीम लीडरच्या कंपाऊंडखालील एका गुप्त बंकरला लक्ष्य करण्यात आलं. या कारवाईत ५० फायटर जेट्स सहभागी होते. खामेनींच्या मृत्यूनंतर या भागात हल्ले आणि प्रतिहल्ल्यांची नवी मालिका सुरू झाली आहे.

Israel Strikes Tehran Bunker in Massive Air Raid : इराण-इस्रायल युद्धाचा आज सातवा दिवस. शुक्रवारी सकाळी इस्रायलने थेट इराणची राजधानी तेहरानच्या मध्यभागी एक मोठा हवाई हल्ला केला. इस्रायली फायटर जेट्सनी इराणच्या सुप्रीम लीडरच्या 'लीडरशिप कंपाऊंड'खाली बनवलेल्या एका भूमिगत बंकरला (underground bunker) टार्गेट केलं. इस्रायली हवाई दलाच्या माहितीनुसार, या ऑपरेशनमध्ये तब्बल ५० फायटर जेट्स सहभागी झाले होते. इस्रायलच्या लष्करी गुप्तचर यंत्रणेकडून मिळालेल्या अचूक माहितीच्या आधारावर ही कारवाई करण्यात आली. मोसादच्या मदतीने हे संपूर्ण ऑपरेशन पार पडलं. या हल्ल्याचं मुख्य लक्ष्य अयातुल्ला अली खामेनी यांच्यासाठी बनवण्यात आलेला तो गुप्त बंकर होता.

खामेनींसाठी बनवला होता सुरक्षित भूमिगत बंकर

इस्रायली लष्कराने सांगितलं की, हा बंकर इराणच्या सुप्रीम लीडरसाठी युद्धाच्या काळात एक सुरक्षित ठिकाण म्हणून बनवला होता. इथूनच ते रणनीती आखणार होते. पण, खामेनींनी याचा वापर केलाच नाही, कारण 'ऑपरेशन रोरिंग लायन' नावाच्या आधीच्या हल्ल्यांमध्येच त्यांचा मृत्यू झाला होता. खामेनींच्या मृत्यूनंतरही इराणी सरकारचे अनेक मोठे अधिकारी या कंपाऊंडचा वापर करत होते.

इराणी नेतृत्वाचं महत्त्वाचं कमांड सेंटर होतं हे कंपाऊंड

इस्रायली हवाई दलाने पुढे म्हटलं आहे की, इराणने हे भूमिगत तळ (underground site) विकसित करण्यासाठी अनेक वर्षं घालवली होती. इस्रायल आणि पाश्चात्य देशांविरोधात लष्करी योजना पुढे नेण्यासाठी एक सुरक्षित तळ बनवणं हा त्यामागचा उद्देश होता. लष्कराच्या निवेदनानुसार, हा बंकर तेहरानच्या मध्यभागी अनेक रस्त्यांच्या खालून जात होता. यात आत-बाहेर जाण्यासाठी अनेक गुप्त मार्ग आणि खोल्या होत्या, जिथे इराणी सत्तेतील मोठे नेते एकत्र येत असत. इस्रायलचं म्हणणं आहे की, हा बंकर उद्ध्वस्त झाल्यामुळे इराणी सत्तेच्या कमांड आणि कंट्रोल क्षमतेला मोठा धक्का बसला आहे.

संयुक्त हल्ल्यात मारले गेले अयातुल्ला अली खामेनी

जवळपास तीन दशकांहून अधिक काळ इराणचे सुप्रीम लीडर राहिलेले अयातुल्ला अली खामेनी यांचा मृत्यू अमेरिका आणि इस्रायलच्या संयुक्त हल्ल्यात झाला. ते ८६ वर्षांचे होते. एका मोठ्या हल्ल्यानंतर रविवारी सकाळी इराणच्या सरकारी मीडियाने त्यांच्या मृत्यूच्या वृत्ताला दुजोरा दिला. याच्या काही तास आधीच अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनीही खामेनी एका संयुक्त लष्करी कारवाईत मारले गेल्याचं म्हटलं होतं.

१९७९ च्या क्रांतीनंतर मौलवींचं सरकार सत्तेत आलं

१९८९ मध्ये अयातुल्ला रूहोल्लाह खोमेनी यांच्या मृत्यूनंतर खामेनी यांनी इस्लामिक रिपब्लिकची सूत्रं हाती घेतली. खोमेनी हे तेच नेते होते, ज्यांनी १९७९ च्या क्रांतीचं नेतृत्व करून इराणच्या शाहला सत्तेवरून हटवलं आणि शिया मौलवींचं राज्य स्थापन केलं. खोमेनी एक करिश्माई नेते मानले जायचे, तर खामेनी तुलनेने शांत स्वभावाचे होते आणि त्यांची धार्मिक प्रतिष्ठाही तितकी मजबूत मानली जात नव्हती.

'रिव्होल्यूशनरी गार्ड'ला बनवलं देशातील सर्वात शक्तिशाली संस्था

आपल्या कार्यकाळात खामेनी यांनी इराणची राजकीय आणि धार्मिक रचना अधिक मजबूत केली. त्यांनी शिया मौलवींचं जाळं विस्तारलं आणि 'रिव्होल्यूशनरी गार्ड'ला प्रचंड शक्तिशाली बनवलं. हे गार्ड एका उच्चभ्रू लष्करी दलासारखं (elite military force) काम करतं, जे बॅलिस्टिक मिसाइल कार्यक्रमावर नियंत्रण ठेवतं.

इराण-इस्रायल युद्धात हल्ल्यांची नवी लाट

शुक्रवारी सकाळी इस्रायली लष्कराने हल्ल्यांची एक नवी मालिका सुरू करण्याची घोषणा केली. प्रत्यक्षदर्शींनी दिलेल्या माहितीनुसार, तेहरान आणि केरमानशाहजवळच्या मिसाइल तळांभोवती मोठे स्फोट झाले. इस्रायलने दावा केला आहे की, त्यांनी इराणची बहुतेक हवाई-संरक्षण यंत्रणा (air-defense systems) आणि मिसाइल लाँचर्स नष्ट केले आहेत.

अरब देशांवर मिसाइल आणि ड्रोनने प्रतिहल्ला

इस्रायलच्या हल्ल्यांना प्रत्युत्तर म्हणून इराणने कुवेत, कतार, सौदी अरेबिया आणि बहरीनवर मिसाइल आणि ड्रोनने हल्ले केले. या सर्व देशांमध्ये अमेरिकेचे सैन्य तळ आहेत. मात्र, या हल्ल्यांमध्ये तातडीने कोणतीही जीवितहानी झाल्याची माहिती नाही. इराणच्या या प्रतिहल्ल्यांचा परिणाम संपूर्ण प्रदेशावर झाला असून, त्यामुळे तेलाच्या पुरवठ्यावरही परिणाम झाला आहे.

इस्रायल-अमेरिकेच्या हल्ल्यात इराणमध्ये सर्वाधिक मृत्यू

अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, आतापर्यंत इराणमध्ये किमान १,२३० लोकांचा मृत्यू झाला आहे. तर, लेबनॉनमध्ये १२० हून अधिक लोक मारले गेले आहेत. याशिवाय, ६ अमेरिकन सैनिकही मारले गेले आहेत.