भारतापेक्षा खूपच कमी किमतीत इंडोनेशियाने राफेल खरेदी केले, कारण काय? 96 राफेल नागपुरात होणार तयार!
सार
India vs Indonesia Rafale Jet Price Comparison Explained : भारताचा राफेल करार इंडोनेशियापेक्षा महाग का आहे? भारत फ्रान्सकडून एकूण 114 राफेल जेट खरेदी करणार आहे.
India vs Indonesia Rafale Jet Price Comparison Explained : फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन मंगळवारपासून (१७ फेब्रुवारी २०२६) तीन दिवसांच्या भारत दौऱ्यावर आहेत. त्यांनी १६ फेब्रुवारी रोजी सुरू झालेल्या AI इम्पॅक्ट समिटमध्ये भाग घेतला होता. या दौऱ्यात अनेक मोठे करार होण्याची शक्यता आहे. याअंतर्गत भारताने 114 राफेल विमाने खरेदी करण्याची योजना आखली आहे. ही राफेल विमाने २०३० पर्यंत टप्प्याटप्प्याने भारतीय सैन्यात दाखल केली जातील.
114 राफेल विमानांच्या खरेदीसाठी भारत 3.25 लाख कोटी रुपये देणार आहे. किमतीच्या बाबतीत, हा भारताचा आतापर्यंतचा सर्वात मोठा लष्करी करार असल्याचे निश्चित आहे. अलीकडेच, इंडोनेशियानेही फ्रान्सकडून 42 राफेल जेट विमाने खरेदी केली आहेत. 2022 मध्ये, तत्कालीन प्रबोवो सुबियांतो सरकारने फ्रेंच एरोस्पेस कंपनी डसॉल्ट एव्हिएशनसोबत करारावर स्वाक्षरी केली होती.
इंडोनेशिया एका राफेल जेटसाठी १७४७ कोटी रुपये देणार
इंडोनेशियाने 42 राफेल विमाने 8.1 अब्ज डॉलर म्हणजेच सुमारे 68,000 कोटी रुपयांना खरेदी केली होती. या हिशोबानुसार, एका राफेलची किंमत 1,747 कोटी रुपये असल्याचे म्हणता येईल. या करारासाठी भारत 3.25 लाख कोटी रुपये खर्च करणार आहे. आणि त्या हिशोबानुसार, एका राफेल विमानासाठी भारताला 2,850 कोटी रुपये मोजावे लागतील. यामुळे, फ्रान्स भारताला प्रत्येक राफेल विमान अंदाजे 1 हजार कोटी रुपये अधिक किमतीत का विकत आहे, याची उत्सुकता सर्वांनाच असेल.
यामागील सत्य काय आहे?
भारत एका राफेल विमानासाठी 2,850 कोटी रुपये देत आहे, कारण त्यात मेटिअर आणि स्काल्प सारखी क्षेपणास्त्रे, हॅमरसारखे अचूक गायडेड बॉम्ब, प्रशिक्षणासाठी पूर्ण मिशन सिम्युलेटर, दीर्घकालीन देखभाल आणि राफेलसाठी सुटे भाग आणि तंत्रज्ञान हस्तांतरण यांचाही समावेश आहे. ही राफेल विमानाची संपूर्ण जीवनचक्र किंमत आहे आणि म्हणूनच, या हिशोबानुसार, ही विमाने योग्य किमतीत खरेदी केली जात आहेत हे निश्चित आहे.
मेड इन इंडिया राफेल
भारताने 2016 मध्ये 36 राफेल लढाऊ विमाने आणि गेल्या वर्षी राफेलची नौदल आवृत्ती खरेदी केली. याचा अर्थ हवाई दलाने 36 आणि नौदलाने विमानवाहू नौका INS विक्रांतसाठी 26 राफेल विमाने खरेदी केली आहेत.
हा करार विशेष आहे कारण यावेळी 96 राफेल विमाने भारतातील नागपूर येथील डसॉल्ट रिलायन्स एरोस्पेस लिमिटेड (DRAL) मध्ये तयार केली जातील. 18 राफेल विमाने फ्रान्समध्ये तयार होतील. सध्या भारतीय सैन्यात असलेली राफेल विमाने फ्रान्समध्ये बनवलेली आहेत. 2030 ते 2035 पर्यंत भारतातील राफेल विमानांची संख्या 176 होईल. भारतीय हवाई दलाला लढाऊ विमानांची जास्त गरज आहे. भारतीय हवाई दलात सध्या 29 स्क्वॉड्रन आहेत, तर त्याची पूर्ण क्षमता 42 स्क्वॉड्रनची आहे. एका स्क्वॉड्रनमध्ये 16 ते 18 लढाऊ विमाने असतात.